گفت‌وگو با مهدی میامی بازیگر سریال عكاسخانه

بازیگر، با "خلاقیت" ماندگار می‌شود
 هنر بازیگری هنر پیچیده‌ای است، بعضی معتقدند بازیگری به تجربه است.
 
بعضی هم بر این باورند كه با سپری‌كردن كلاس‌های بازیگری زیر نظر استادان این رشته می‌توان بازیگر شد،‌ اما بعضی بازیگران مانند مهدی میامی معتقدند بازیگری به خلاقیت وجودی خود هنرمند بستگی دارد، چیزی كه خیلی‌ها به آن جوهره بازیگری می‌گویند.
به بهانه سریال عكاسخانه درباره دو سریال قبلی «میامی» و حضور او در فیلم‌های سینمایی راه‌آبی ابریشم و خاك و آتش هم صحبت كردیم و البته چگونگی بروز خلاقیت‌های وی در عرصه بازیگری ...

ابتدا برایمان از سه نقشی كه در سریال‌های ساختمان 85 (مهدی فخیم‌زاده)، ستایش (سعید سلطانی) و عكاسخانه (فرزین مهدی‌پور) داشتید، بگویید؛ سریال‌هایی كه موضوعات مختلفی هم داشتند و شما در آنها نقش‌های متفاوتی را اجرا كردید.
اجازه بدهید ابتدا به این مورد اشاره كنم كه برخی از افراد كه نام خود را بازیگر می‌گذارند برایشان فرقی نمی‌كند چه نقشی را بازی می‌كنند و اگر زمانی یك نمای بسته (كلوزآپ) از بازی آنها در یك كار را بردارید و به یك كلوزآپ دیگر در یك بازی دیگر بچسبانید، هیچ تفاوتی در بازی آنان دیده نخواهد شد. قرار است فقط بازی كنند، اما به نظر من این‌ روش بازیگری نیست، بلكه اجرای یك نقش بدون خلاقیت است. این‌گونه افراد به روش‌های دیگری غیر از خلاقیت متكی هستند. بازیگر باید خلاقیت خود را با هدایت كارگردان و فیلمنامه تطبیق دهد. این كه می‌گویم خلاقیت خود بازیگر خیلی مهم است، چون اوست كه باید نقش را حتی بهتر و بیشتر از كارگردان و نویسنده بشناسد. درست است كه بازیگر تحت رهبری كارگردان و متن كار می‌كند، ‌اما مهم است كه به عنوان بازیگر چنانچه احساس كنید كلمه‌ای نباید از دهان شما بیرون بیاید با مشورت كارگردان و نویسنده، خط‌مشی بازی خود را تغییر دهید.

این اتفاق یعنی خلاقیت در بازیگری، در كدامیك از سه نقش یادشده، بیشتر رخ داده است؟
به عنوان نمونه در سریال ستایش كه من نقش غلامی را ـ كه مرد معتادی بود ـ بازی می‌كردم، با توجه به این كه او را بعد از بیرون‌آمدن از زندان هم می‌بینیم، من با كارگردان صحبت كردم تا غلامی بعد از آزادشدن از زندان، اعتیادش را ترك كرده باشد. این اتفاق باعث شد نقش از حالت یكنواختی بیرون بیاید و نویسنده كار هم از این تغییر رضایت داشت.

البته در پاسخ به این كه گفتید كمتر بازیگری می‌تواند چنین نقشی را متفاوت بازی كند، باید بگویم كه ممكن بود بازیگر دیگری نقش غلامی را به شكل دیگری ارائه دهد؟
قطعا چنین است،‌ اما من مهدی میامی با ویژگی‌‌های شخصیتی و تجربه‌های گذشته‌ام در این عرصه، نقش را چنین ارائه دادم. ولی این را می‌دانم كه بازیگری ماندگار می‌شود كه به خلاقیت‌های خودش متكی باشد و هر كاری كه انجام می‌دهد برای او تازگی تجربه اول را داشته باشد و برای آموختن بیشتر در این عرصه تلاش كند.

یعنی همیشه این حس را دارید كه برای بار اول است مقابل دوربین نقش بازی می‌كنید؟
ابتدا به این نكته اشاره كنم كه بهترین زمان برای بازیگران دوره جوانی آنهاست، وقتی كه تئاترهای دانشجویی كار می‌كنند، اما وقتی پا به سن می‌گذارند محافظه‌كار می‌شوند. از این كه مبادا مخاطب آنان را نپسندد یا به شهرت آنان لطمه بخورد ترس دارند، اما زمانی كه هنوز معروف نشده‌اند به هر دری می‌زنند تا خلاقیت خود را بروز دهند و از هیچ چیز نمی‌ترسند. یادم هست زمان دانشجویی نمایشی به نام ارباب پونتید و نوكرش ماتی نوشته برتولت برشت را بازی می‌كردم و همچنان حس آن نقش در هر بازی به سراغ من می‌آید و هیچ‌وقت گول شهرت را نخوردم. هرچند الان هم بازیگری معروف اما گمنام هستم، اما سعی می‌كنم همیشه دانشجو باشم و با هر نقش‌آفرینی به بلوغ برسم.

از ساختمان 85 بگویید و نقش اكبر رسولی كه نقش منفی یا خاكستری به حساب می‌آید.
به نظرم بیشتر خاكستری بود. من غلامی را هم آدم منفی نمی‌بینم. او آدمی بود كه برای نجات خودش دست به هر كاری می‌زد. درست است كه جزو منفورترین آدم‌های سریال بود، اما اگر من به عنوان بازیگر نقش غلامی را منفی ببینم، نمی‌توانم آن را بازی كنم. نكته جالب در سریال ساختمان 85 این بود كه آقای فخیم‌زاده با ظرافت كامل یك مساله پلیسی را در فضایی غیر پلیسی به نمایش گذاشت. ما در این سریال پلیس را نمی‌دیدیم. به بهانه یك قتل كه سال‌ها پیش اتفاق افتاده بود، هویت آدم‌های آن آپارتمان و در واقع آدم‌های جامعه نشان داده شد. اكبر رسولی نیز نماینده یكی از آدم‌های جامعه است كه منافع خودش را مد نظر دارد.

سریال عكاسخانه و آشنایی با فرزین مهدی‌پور چگونه پیش آمد؟
راستش ابتدا من را برای نقش دیگری غیر از آنچه در عكاسخانه می‌بینید دعوت كرده بودند، ابتدا با كارگردان درباره نقش یك مطرب صحبت كردم، اما بعد به ‌ نقش غلامی رسیدیم.

با كارگردان عكاسخانه چگونه آشنا شدید؟
جلسه اول كه با كارگردان صحبت كردم متوجه شدم كه او تمام كارهای من را از ابتدای دوران دانشجویی و حتی اولین تئاترهای من را دیده و كاملا با بازی من آشنا‌ست. یادم هست در زمان جنگ ایران و عراق هنگام بمباران نمایشی به نام «استقبال» را در برج آزادی به كارگردانی صادق هاتفی اجرا می‌كردیم. برج آزادی آن زمان تنها مكانی بود كه پناهگاه داشت و فرصت اجرای نمایش را به ما می‌داد. فرزین مهدی‌پور از این نمایش و حتی دیگر نمایش‌های من خبر داشت و كارنامه بازیگری من را دنبال كرده بود به همین خاطر تصمیم گرفتم فرصت بازی در سریال كسی كه خوب بازی‌های من را می‌شناسد از دست ندهم.

به نظر شما عكاسخانه را می‌توان جزو چه نوع سریال‌هایی به شمار آورد؟
سریال عكاسخانه نوعی درام تاریخی است. درس عبرت‌هایی دارد كه در تاریخ به جای مانده و ما آنها را مرور می‌كنیم.

و اما این نقشی كه ما از شما در عكاسخانه می‌بینیم با نقش آن مطرب (غلامی)‌ چه تفاوت‌هایی دارد؟
در عكاسخانه نقش پدر قهرمان قصه را بازی می‌كنم كه مقابل خان می‌ایستد و از طرف دیگر در زندگی‌اش دوگانگی پیش می‌آید. رابطه عشق و محبت میان او و دو فرزندش در شرایطی كه آنان را بدون مادر بزرگ كرده است و خود آرام و قرار ندارد. او تلاش می‌كند از خان انتقام بگیرد، دست پیشخوان را قطع می‌كند و از تهران فرار می‌كند و آواره می‌شود و دیگر قدرت حمایت از فرزندانش را ندارد و این ویژگی‌ها از او پدری قهرمان می‌سازد.

سوال پایانی این كه اكنون همزمان در سینما دو فیلم راه آبی ابریشم و خاك و آتش را هم دارید؛ دو كار متفاوت به لحاظ موضوع ساختار و نقشی كه در آنها دارید. كمی درباره این نقش‌ها توضیح دهید؟
برای من مایه مباهات است كه در فیلم محمد بزرگ‌نیا (راه آبی ابریشم)‌ حضور دارم. در فیلم قبلی‌ ایشان ـ جایی برای زندگی ـ‌ هم بازی داشتم. در قصه راه آبی ابریشم كه دو كشتی قرار است كالایی را به چین ببرند، نقش یكی از دستیاران ناخدای كشتی را دارم.
نوع زندگی مردم در قرن چهارم و این كه آنها آدم‌های پرتحركی بودند و دیالوگ‌های كلاسیك در عین حال امروزی از ویژگی‌های این فیلم بود. فیلم خاك و آتش هم درباره شخصیتی به نام «جی‌اند» (فریبرز عرب‌نیا)‌ است كه یكی از شخصیت‌های قدرتمند سیستان و بلوچستان بوده كه بر ضد انگلیس و قوای آنها در زمان حمله به ایران مقاومت می‌كند. جالب است كه من تا قبل از بازی در این فیلم این شخصیت را نمی‌شناختم. من و تعدادی دیگر از بازیگران نقش یاران جی‌اند را بازی می‌كنیم؛ شخصیت‌هایی میهن‌پرست كه برای وطن از جانشان هم دریغ نمی‌كنند.