معمای پررمز و راز پلیسی مدرن در شبكه تهران

 

 مجموعه تلویزیونی سربازرس
 «سربازرس» مجموعه موفق جنایی و پررمز و راز شبكه تلویزیونی بی.بی.سی قصه خود را به زبانی درام تعریف می‌كند و به گفته منتقدان هنری، همین نكته عامل اصلی موفقیت آن در چند سال اخیر بوده و باعث شده تا فصل‌های زیادی از این مجموعه در دستور تولید قرار گیرد.
 
 اولین قسمت مجموعه ـ كه نام اصلی آن «دالزیل و پاسكو» است ـ سال 1996 روی آنتن رفت و پس از نمایش موفقیت‌آمیز 13 اپیزود این فصل، تهیه‌كنندگانش تصمیم گرفتند فصل‌های بعدی آن را نیز تولید كنند.
تا ‌امروز 12 فصل مجموعه، تولید و به نمایش عمومی درآمده است. آخرین قسمت مجموعه سال 2007 پخش شد و شنیده می‌شود كه قرار است به زودی فصل جدید آن جلوی دوربین برود. «سربازرس» یكی از موفق‌ترین و پربیننده‌ترین مجموعه‌های درام و جنایی 20 سال اخیر تلویزیون انگلستان است. زمانی كه تماشاگران تلویزیونی مارس 1996 اولین اپیزود آن را تماشا كردند، با شخصیت‌ها و حال و هوای قصه آن كاملا آشنا بودند. این آشنایی به این دلیل بود كه مجموعه، قصه خود را از یك كتاب پرخواننده و معروف به نام دالزیل و پاسكو گرفته بود.
این كتاب را خانم رجیندا هیل، نویسنده سرشناس انگلیسی نوشته و تا به حال چندین جلد آن به صورت دنباله‌دار به چاپ رسیده است. محل اصلی رخدادهای قصه كتاب و مجموعه، شهر یورك‌شایر است. دو كارآگاه زبده پلیس شخصیت‌های اصلی آن هستند. وارن كلارك و كولین ناچانان بازیگران مطرح مجموعه‌های تلویزیونی انگلیس در نقش این دو كارآگاه پلیس بازی كردند. در حالی كه كلارك در نقش اندی دالزیل در 61 اپیزود مجموعه ایفای نقش كرد و نقش پیتر پاسكو همكار او را نوچانان به عهده گرفت. بجز این 2 بازیگر كه در تمام 61 اپیزود مجموعه حضور داشتند، گروه دیگری از بازیگران تلویزیونی، ایفای نقش در تعداد محدودی از اپیزودهای آن را به عهده گرفتند. خط اصلی قصه مجموعه درباره تلاش‌های دالزیل و پاسكو برای حل معمای جنایت‌ها و كارهای خلاف قانونی است كه در یورك‌شایر به وقوع می‌پیوندد. این جنایت‌ها و كارهای خلاف قانون معمولا در هاله‌ای از ابهام و رمز و راز قرار دارد و این 2 مامور زرنگ و زبده، سعی می‌كنند با زیركی خاصی آنها را حل كنند.
به این ترتیب، در هر قسمت مجموعه یك اتفاق مهم رخ می‌دهد و دالزیل و پاسكو برای حل آن وارد ماجرا می‌شوند، اما با وجود آن كه این 2 با یكدیگر همكار هستند و باید با كمك و همیاری یكدیگر معماهای مطرح شده در دل قصه مجموعه را حل و فصل كنند، ولی هر یك از آنها دارای روحیات، خلق و خو و شخصیت‌های متفاوتی هستند. به همین دلیل، آنها در طول ماجراهای قصه با یكدیگر اختلافاتی پیدا می‌كنند و این مساله در كنار حل معماهای قتل و جنایت كمك می‌كند تا حال و هوای مجموعه جذاب‌تر شده و تماشاگران را بیش از پیش جذب ماجراهای آن بكند. رجیندا هیل كه از سوی تهیه‌كنندگان مجموعه لقب خالق آن را گرفت در كار تولید و نگارش فیلمنامه «سربازرس» با سازندگان آن همكاری كرد. این همكاری بیشتر به صورت نظارت روی روند كلی كار تولید مجموعه بود، هرچند ‌ وی دخالت و همكاری مستقیمی در كار نگارش 61 اپیزود مجموعه داشت. تعداد 20 فیلمنامه‌نویس مختلف در كار نوشتن فیلمنامه همكاری داشتند كه بسیاری از آنها‌ فقط فرصت آن را پیدا كردند كه برای نگارش 2 یا 3 اپیزود به رجیندا هیل كمك كنند. سازندگان مجموعه در ارتباط با انتخاب كارگردان‌های اپیزودهای مختلف مجموعه هم روش مشابهی را در پیش گرفتند و تصمیم گرفتند از تعداد بیشتری كارگردان برای تولید «سربازرس» كمك بگیرند تا تنوع كارگردان باعث شود حال و هوای اپیزودهای مختلف تا حد زیادی از تنوع ویژه‌ای برخوردار شود.

مامور وظیفه‌شناس، اما خشك مزاج
پاتریك لائو فیلمساز 46 ساله تلویزیون (كه قبل از این مجموعه تاریخی و حادثه‌ای «رابین‌ هود» او از تلویزیون پخش شده است)‌ تنها كارگردان مجموعه سربازرس بود كه بیشترین تعداد اپیزودهای آن را كارگردانی كرد. او كه در‌فاصله سال‌های 2002 تا 2007 با این مجموعه همكاری كرد در كل كارگردان 10 اپیزود آن بود، اما موریس فیلیپس كارگردان اولین قسمت‌های مجموعه در كنار پنج فیلمساز دیگر، از جمله كسانی بودند كه در فاصله سال‌های 1996 تا 2000 كارگردانی حدود 4 اپیزود «سربازرس» را به عهده گرفتند.
منتقدان تلویزیونی بازی وارن كلارك در نقش كارآگاه اندی دالزیل را تحسین كردند و گفتند او این نقش را خیلی خوب بازی كرد و تصویر جذابی از یك مامور ورزیده خشك مزاج ارائه داد. با این حال،‌ همین منتقدان تلویزیونی این كاراكتر را از نظر سیاسی شخصیتی عنوان كردند كه دروغین است و نمی‌توان مشابه آن را در دنیای واقعی پیدا كرد. شخصیت اندی دالزیل، دوست داشت مسائل را به شیوه‌های قدیمی و كهن حل و فصل كند و وارن كلارك هم هنگام بازی در نقش او،‌ دقیقا از همین قانون پیروی می‌كرد، اما كارآگاه پیتر پاسكو (با بازی كولین باچانان)‌ درست در نقطه مقابل دالزیل قرار داشت. او آدمی تحصیلكرده بود كه در فصل پنجم به دلیل اختلاف با همسرش‌ از او جدا می‌شود. همسر پاسكو علت جدایی از او را در این نكته می‌دانست كه پاسكو به كار و حرفه‌اش بیشتر از خانه و خانواده اهمیت می‌دهد.

قصه خیالی، اما جذاب
با وجود آن كه قصه در شهر یورك شایر اتفاق می‌‌افتد، اما همه چیز این قصه خیالی است و سازندگان مجموعه هم قبل از شروع پخش آن،‌ به این نكته اشاره كردند. حتی خود سازندگان «سربازرس» هم زمانی كه پخش آن در سال 1996 شروع شد فكر آن را نمی‌كردند كه چنین موفقیت كلانی نصیب آن شود. كولین بوچانان در ارتباط با راز موفقیت دنباله‌دار مجموعه چنین می‌گوید: «فكر می‌كنم فقط حال و هوای پر رمز و راز قصه مجموعه نبود كه به موفقیت كلان و ادامه‌‌دار آن كمك كرد. چیزی كه بیشتر از هر چیز برای تماشاگران تلویزیونی اهمیت داشت،‌رابطه بین دو كاراكتر اصلی یعنی دالزیل و پاسكو بود. این رابطه كاری و دوستانه، شكل و شمایل ویژه‌ای داشت كه تا قبل از این نمونه آن را در مجموعه‌های پلیسی و جنایتكارانه كارآگاهی ندیده بودیم و همین مساله، جذابیت خاصی را برای تماشاگران ایجاد می‌كرد. دو شخصیت من و وارن روی پرده تلویزیون یك نوع هماهنگی خاص خلق كرد و تضادها و درگیری‌های ما بشدت مورد پسند تماشاگران قرار گرفته بود. در عین حال، كیفیت كلی كار گروه سازنده هم بالا و عالی بود. همه ما هنگام تولید مجموعه به این باور بودیم كه می‌خواهیم یك كار عالی و بدون عیب و نقص خلق كنیم.»
وارن كلارك هم با یادآوری روزهای اول كار روی این پروژه، چنین اضافه می‌كند: «وقتی من و كولین برای ایفای نقش‌های دالزیل و پاسكو انتخاب شدیم، یكدیگر را از نزدیك نمی‌شناختیم و من امیدوار بودم كه در طول زمان تولید مجموعه بتوانیم برای یكدیگر تبدیل به دوستان خوبی بشویم. همین اتفاق هم سر صحنه فیلمبرداری افتاد، اما این چیزی نبود كه تهیه‌كنندگان مجموعه بخواهند. از آنجا كه در دل قصه مجموعه شخصیت‌های پاسكو و دالزیل با یكدیگر جر و بحث‌ها و درگیری‌‌های دوستانه داشتند، ما نباید خیلی هم با یكدیگر صمیمی می‌شدیم! سازندگان مجموعه نگران بودند دوستی صمیمی ما به بازی‌هایمان جلوی دوربین لطمه بزند و مانع از نمایش درست و دقیق تضادهای شخصیتی ما با یكدیگر بشود. در طول سال‌هایی كه مجموعه تولید می‌شد، هر دوی ما رشد كردیم و چیزهای زیادی یاد گرفتیم. همین مساله باعث جذابیت بیشتر كار شد و توانست بیننده بیشتری را جذب مجموعه كند. درست در زمانی كه من و كولین با شخصیت‌هایمان یكی شده بودیم، پخش و تولید آن تمام شد!»
این بازیگر به این نكته اشاره می‌كند كه بازی در نقش شخصیتی خیالی كه توانایی‌های فكری و فیزیكی فراوانی دارد، برایش بسیار جذاب بوده است، اما آنچه ‌بیشتر از این موضوع برایش خشنودكننده است، این كه بسیاری از تماشاگران تلویزیونی نمی‌توانستند نام شخصیت‌ها در قصه مجموعه را به درستی به زبان بیاورند! او با خنده اضافه می‌كند: «خیلی جالب بود كه در رابطه با این موضوع، هر روز چیز تازه‌ای می‌شنیدم. همه چیزهای شخصیت جذاب بود، هم رفتار و بینش او و هم اقدامات و حتی نامی كه برایش انتخاب شده بود.»

كتاب محبوب پلیسی
رجیندا هیل هفتاد و چهار ساله اولین جلد كتاب «والزیل و پاسكو» را سال 1970 منتشر كرد. استقبال دوستداران قصه‌های جنایتكارانه پلیسی باعث شد تا این خانم نویسنده در طول سال‌های بعد، 19 جلد دیگر از ماجراجویی‌های دو‌كارآگاه پلیس خود را منتشر كند. مجموعه كتاب «والزیل و پاسكو» محبوبیت زیادی در بین قشرهای مختلف مردم انگلستان دارد و طبیعی بود كه رسانه تلویزیون به فكر تولید یك مجموعه پلیسی دنباله‌دار از آن بیفتد. این مجموعه 2 بار جایزه بهترین درام پلیسی تلویزیونی انگلستان را از آن خود كرد. سازندگان مجموعه كه در اپیزودهای اول آن سعی داشتند نسبت به قصه و حال و هوای كتاب‌های هیل وفادار باشند با گذشت زمان تغییر رویه داده و از آن حال و هوا دور شدند، با این حال، از میزان موفقیت مجموعه در بین عموم تماشاگران كاسته نشد. آنچه «سربازرس» را از كارهای مشابه تلویزیونی جدا می‌كرد، واقع‌گرایی سخت و خط اصلی پیچیده قصه‌های آن بود. هر اپیزود جدید مجموعه نه‌تنها دارای حال و هوای معمایی و پررمز و راز بود، بلكه یكسری مسائل پیش‌بینی نشده را در معرض دید تماشاچی قرار می‌داد. این مسائل پیش‌بینی نشده معمولا با یك معمای هوشمندانه و دقیق همراه بود كه باعث سردرگمی و گیجی بیننده می‌شد و او را وادار می‌كرد تا انتهای ماجرا را دنبال كند.
موریس فیلیپس اولین كارگردان مجموعه «سربازرس» فعالیت تلویزیونی خود را سال 1986 شروع كرد و تا به حال بیش از 20 مجموعه تلویزیونی را كارگردانی كرده است.
وی در ارتباط با «سربازرس» چنین اظهارنظر می‌كند: «به عنوان یك فیلمساز فعال و پركار تلویزیونی باید صادقانه اعتراف كنم كه «سربازرس» یكی از بهترین كارهایی است كه تا به حال با آن همكاری داشته‌ام. تنها وقتی یك قصه قوی، كامل و بدیع داشته باشید، می‌توانید اثری تماشایی و ماندگار خلق كنید.
قصه كتاب‌های رجیندا درهیل تمام ظرفیت‌های یك كار خوب و موفق تلویزیونی را در دل خود داشت و همین مساله باعث شد تا یكی از بهترین درام‌های پلیسی 50 سال اخیر تلویزیون انگلستان تولید شود. خوشحالم كه سهمی در این موفقیت داشته‌ام و بخشی از مجموعه عوامل خلاق این پروژه دیدنی بوده‌ام.»

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ