تازه های رشد و تربیت جنسی

بلوغ زودرس جنسی بدلیل اختلالاتی صورت می گیرد که در محور هیپوتالاموس - هیپوفیز و غدد جنسی یا فوق کلیوی بوجود می آید.
 

عواملى باعث بلوغ مى شوند كه كاملا و به درستى براى ما شناختهنشده اند. يك محور مهم در بدن وجود دارد كه ممكن است دربرگيرنده عوامل مربوط بهبلوغ جنسى باشد كه به نام محور هيپوتالاموس ـ هيپوفيز و غدد جنسى يا غدد فوق كليوى, مورد توجه بسيار است. هيپوفيز هورمونهاى گنادوتروپين را ترشح مى كند و هيپوتالاموسهورمونهاى محرك هيپوفيز را مى سازد و آزاد مى كند و اين مسير هورمونى به غدد هدفيعنى غدد جنسى يا فوق كليوى ختم مى شود. قبل از شروع بلوغ ترشحات هورمونىگنادوتروپين از هيپوفيز كم است ولى احتمالا تحت تإثير غدد جنسى مردانه كنترل مىشود. براى اينكه در نمونه هاى تجربى و آزمايشگاهى ديده شده كه اگر فرد مذكرى قبل ازبلوغ اخته شود در واقع كنترل غدد جنسى بر هورمون گنادوتروپين كاهش يافته و سطحگنادوتروپين ها افزايش مى يابد. با شروع دوره بلوغ سطح هورمونهاى جنسى بخصوص درخواب اوج مى گيرد و بعد از اينكه دوره بلوغ شروع شد سطح هورمونهاى جنسى وFSH/LH درطول روز و بيدارى نيز افزايش مى يابد. آندروژنها نيز توسط غدد ياد شده ساخته مىشود.

تستوسترون يا هورمون جنسى مردانه در زندگى جنينى از حدود هفتههفتم حاملگى در غدد جنين مذكر شروع به ساخته شدن مى كند و ترشح آن افزايش مى يابد. ترشح و افزايش تستوسترون باعث تغييرات و شكل گيرى اعضاى تناسلى خارجى يك فرد مذكرمى شود. بلوغ در يك نوجوان مذكر با رويش مو در صورت, عقب رفتن خط رويش مو درپيشانى, وضعيت ظاهرى بدن و لگن و اندامها, رويش مو در زير بغل و ناحيه زهار به طرفبالا و به شكل لوزى شروع مى شود. تغيير صدا نيز تقريبا در همين زمان اتفاق مى افتد. تمامى اين فرآيندها از حدود 11, 12 سالگى شروع مى شوند و غالبا در يك دوره 5 سالهتكميل مى شوند. البته سن شروع بلوغ و مراحل تكميل آن در افراد مختلف متغير است.


بلوغ زودرس جنسى

بلوغ جنسى در سنين قبل از 9 سالگى در پسرها به عنوان يك رويدادغير طبيعى تلقى مى شود. بلوغ زودرس واقعى يا بلوغ هم جنسىIsosexual كامل, زمانى بهوجود مىآيد كه مردسازى ناقص و فرآيند اسپرماتوژنز (ساختن اسپرم) روى داده باشد. درحالى كه بلوغ زودرس كاذب يا بلوغ زودرس هم جنسى ناقص در مواردى به وجود مىآيد كهمردسازى بدون ساخت اسپرم اتفاق افتاده باشد. يعنى اينكه تشكيل آندروژن ناشى از فعالشدن زودرس سيستم هيپوفيز ـ هيپوتالاموس نيست. هرچند افتراق اين دو مشكل است, امااين تفاوت وجود دارد.
مجموعه علل يا سندرومهايى كه منجر به مردسازى زودرس مىشوند شامل تومورهاى سلول ليديگ ((سلول مولد آندروژن)), تومورهاى مترشحه گنادوتروپينكوريونيك انسانى يا(HCG) , تومورهاى غده فوق كليوى, هيپرپلازى و پركارى مادرزادىغده فوق كليوى, تجويز آندروژن يا هيپرپلازى و پركارى سلولهاى ليديگ مى باشند. درهمه اين موارد ديده شده كه سطح تستوسترون يا ((هورمون جنسى مردانه)) پلاسما به صورتنامتناسب با سن افزايش قابل توجهى پيدا مى كند. و علايم بلوغ زودرس جنسى و صفاتثانويه جنسى بروز پيدا مى كند. تومورهاى سلول ليديگ در كودكان به ندرت ديده مى شوداما بايد توجه داشت در مواردى كه اندازه بيضه هاى كودك متقارن نيست احتمال تومورسلول ليديگ وجود دارد. و بايد معاينات و آزمايشات لازم صورت گيرد. بقيه تومورهاىفوق الذكر از جمله تومور مردساز غده فوق كليوى نيز مقادير زيادى در نهايت تستوسترونمى سازند كه باعث دگرگونى شرايط عادى كودك مى شوند و بلوغ زودرس جنسى اتفاق مىافتد.

يكى از علل بلوغ زودرس جنسى در پسران, هيپرپلازى مادرزادى ياافزايش فعاليت غده فوق كليوى است كه منجر به افزايش سطح ماده اى به نام 17 هيدروكسىپروژسترون و در نتيجه افزايش سطح آندروژن مى شود. در اين اختلال افزايش ترشحگنادوتروپين ممكن است در اوايل ثانويه بوده به طورى كه بلوغ زودرس واقعى پس از آنروى دهد.

در يك مورد خاص بلوغ زودرس جنسى مستقل از گنادوتروپين در پسرهاممكن است روى دهد كه ناشى از هيپرپلازى اتونوم (خودكار) سلول ليديگ باشد; يعنى بدوناينكه تومور سلول ليديگ به وجود آمده باشد. اين اختلال به صورت اتوزومال محدود بهمردان, از پدر به پسرانش منتقل مى شود و يا از مادرانى كه حامل سالم اين بيمارىهستند به پسران منتقل مى شود. در اين مورد خاص مردنمايى و علايم بلوغ زودرس جنسىحتى در سن 2 سالگى شروع مى شود. سطح هورمون تستوسترون افزايش مى يابد و حتى بهميزان بالغين مى رسد.

همان طور كه گفتيم يكى ديگر از علل بلوغ زودرس جنسى در پسران فعالشدن زودرس سيستم هيپوتالاموس ـ هيپوفيز است كه يا بدون علت ((ايديوپاتيك)) است و يادر اثر تومورهاى سيستم اعصاب مركزىCNS يا در اثر عفونتها و ساير ضايعات ايجاد مىشود. امروزه با پيدايش روشهاى تشخيصى پيشرفته مثلC.t.scan وMRI تإخيرهاى گذشته درتشخيص بيمارى از بين رفته و يا كمتر روى مى دهد.
اگر بلوغ زودرس جنسى در پسرانناشى از تومورهاى مولد استروئيد يا گنادوتروپين باشد و يا هيپرپلازى مادرزادى غدهآدرنال (فوق كليوى) يا اختلال در سيستم عصبى مركزىCNSدرمان به رفع اين علل بستگىدارد.

بلوغ زودرس چندجنسى:
اگر در پسران نابالغ علايم جنسى زنانه بروز پيدا كند ممكن است ناشى از افزايش متوسط يا شديد هورمون زنانه سازى به نام ((استروژن)) باشد.
به طور كلى و با توجه به پيشرفتهاى چشمگير در پاراكلينيك و ابزارهاى تشخيص بيماريها هيچ گونه تإخيرى در شناخت اين بيمارى موجه نيست. هنوز هم با وجود پيشرفت تكنولوژى, معاينه دقيق بيمار و علم و تجربه پزشك اهميت و جايگاه خاص خويش را دارد. آنچه در اين اختلال مهم است معاينه دقيق بدو تولد و پيگيرىهاى بعدى و تشخيص و درمان مناسب و سريع است كه هم بيمار را از ناهنجاريها و ناراحتى هاى جسمى و فيزيكى مراقبت مى كند و هم زمينه هاى بروز اختلالات عصبى را از بين مى برد و از بروز بسيارى از مشكلات اعصاب و روان و اختلالات رفتارى و اضطرابى پيشگيرى به عمل می آيد.
 
گردآوری: گروه سلامت سیمرغ
www.seemorgh.com/health
منبع:ایران هیلرز
 
مطالب مرتبط
بلوغ زودرس جنسى در دختران
 


loading...
loading...



نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید


 

X