این صعود ناگهانی را بعضی‌ها حاصل زدوبندهای پشت پرده دانستند كه مبتنی بر توطئه‌انگاری‌های بی‌سند یا ساده‌سازی‌های كاهش‌دهنده فشارهای روانی ناشی از شكست بود. ولی این امر را بعضی‌ها به هنر احمدی‌نژاد و زیركی او در شناخت صحنه سیاسی انتخابات و فضای دوقطبی پدید آمده منسوب می‌كنند كه نگارنده در زمره آنان است.
احمدی‌نژاد در هر حال حداقل در دور نخست انتخابات 84 بدون حمایت مستقیم تشكل‌های اصولگرا، رقبای داخلی خود را شكست داد ولی نمی‌توان منكر شد كه حمایت اصولگرایان از برنامه‌ها و كاركردهای احمدی‌نژاد در دوران شهرداری او در <چهره شدن> وی نقش داشته است. اما در دور دوم در برابر هاشمی‌رفسنجانی تردیدی نیست كه بخش مهمی از 12 میلیون رای اضافی احمدی‌نژاد مرهون تشكل‌های اصولگرا بود ولی هیچ‌كدام اینها احمدی‌نژاد را وانداشته است تا نسبت به تشكل‌های اصولگرا احساس دین كند.
***
در تبیین رابطه اصولگرایان و احمدی‌نژاد نكات زیر را باید دانست:
1- اصولگرایان تحرك بالا و سفرهای استانی احمدی‌نژاد و پر كردن شكاف حاكمیت و مردم توسط وی را تحسین می‌كنند.
2- احیای گفتمان انقلا‌بی و دینی توسط احمدی‌نژاد از نظر اصولگرایان ارزشمند است.
3- تاكید احمدی‌نژاد بر گفتمان عدالت و ساده‌زیستی او را ارج می‌نهند.
4- مواضع مستحكم او را در سیاست خارجی و بحث‌های هسته‌ای مفید می‌دانند.
اما در عین حال طیف‌هایی از اصولگرایان انتقادات زیر را نسبت به احمدی‌نژاد دارند:
1- تعویض سریع وزرا را هر چند از جهاتی دارای منافعی دانسته ولی ضرر آن را بیشتر می‌دانند؛ به‌ویژه تعویض وزرای ریشه‌داری كه جانشینان لا‌یق‌تری نیافتند.
2- میان اصولگرایان در مورد كارشناسی بودن برنامه‌ها و لوایح دولت بحث است؛ دولتی‌ها از كار كارشناسی جدی سخن می‌رانند و مجلسی‌ها بر نقاط ضعف انگشت می‌گذارند.
3- نسبت به بعضی از مواضع اتخاذ شده توسط افرادی در دولت به‌ویژه در مورد صهیونیسم و... انتقاد جدی هست. شاید دولت آنها را دلسوزانی می‌داند كه با فضاسازی، فشارهایی را از دوش دولت برداشتند ولی اصولگرایان پرداختن هزینه زیاد بابت بعضی از این افراد را غیرعاقلا‌نه می‌دانند به‌ویژه اگر منجر به مخالفت با نظر روحانیتی شود كه دارای جایگاه ویژه در نزد اصولگرایان هستند.
4- سرعت بالای دولت به‌ویژه شخص احمدی‌نژاد در اقدامات سیاسی و اقتصادی هرچند از جهاتی مایه شادی است ولی افراد نه‌چندان كمی هم هستند كه معتقدند سرعت خیلی بالا در كارهای استراتژیك ممكن است كم‌دقتی به همراه داشته و هزینه‌های كلا‌ن تولید كند.
5- اصولگرایان معتقدند چتر دولت نهم نه‌تنها همه نیروهای دلسوز انقلا‌ب در دو جبهه را بلكه حتی نیروهای صادق اصولگرا را نیز پوشش نمی‌دهد. دولت معتقد است به مردم متعهد هستیم و نه گروه‌های سیاسی ولی اصولگرا و اصولگرایان این خواست خود را معرفی نیروی نخبه و كمك به دولت می‌دانند و نه سهم‌خواهی.
اما در انتخابات:
1- برای اصولگرایان مهم است كه رئیس‌جمهور آتی اصولگرا باشد.
2- رئیس‌جمهور دهم غیراصولگرا نباشد، به‌ویژه در برابر آقای خاتمی (بیشتر به خاطر بعضی تندروهای به ظاهر حامی كه هشت سال تنش آفریدند) صف‌بندی دارند.
3- كارآمدی و مقبولیت مردمی (توان رای‌آوری) كاندیدای اصولگرا اهمیت زیادی دارد.
4- نظرات او منطبق با نظر اجماعی اصولگرایان بوده و حداقل كمترین تعارض را با اجماع آنها داشته باشد.
5- مقوم نكات مثبت احمدی‌نژاد و فاقد نقاط مورد انتقاد او باشد.
پس:
1- اگر احمدی‌نژاد بتواند انعطافی مناسب از خود نشان داده و انعطاف او انتخاباتی دیده نشود گزینه بسیار خوبی است.
2- ولی اگر احمدی‌نژاد نتواند نظر همه اصولگرایان را جلب كند و امكان ریزش رای او باشد چه بهتر كه آرای ریزش شده در اختیار یك اصولگرای دیگر قرار گیرد تا یك دوم خردادی.
