پرونده بیجه پسر جوانی كه در حاشیه شهر تهران 22 كودك را قربانی خشم خود كرد و پرونده‌ای نیست كه كسی ماجرای آن را نداند و به جزئیات آن اشراف نداشته باشد. محمد معروف به بیجه پسری 22 ساله بود كه در كوره‌پزخانه‌های قیام‌دشت كار می‌كرد و پسران زیادی را در آنجا به قتل رسانده بود. اما آنچه پرونده بیجه را برای همیشه در ذهن من حك كرد فقط جنایاتی كه این جوان انجام داده، نبود بلكه حاشیه‌های آن بود؛ حاشیه‌های دردناكی كه از خود جنایات تلخ‌تر بود.
زمانی كه پرونده بیجه برای رسیدگی به من ارجاع شد بررسی پرونده را آغاز كردم. در لابه‌لای این جنایات تلخ، خشم‌های فرو خورده و فقر رخنه كرده بود.
زمانی كه با بیجه در مورد این‌كه چرا چنین جنایات فجیعی را انجام داده است صحبت كردم فهمیدم او جوانی بسیار باهوش و با استعداد بود كه فقر و سرخوردگی او را به یك قاتل سریالی تبدیل كرده است. بیجه در 16 سالگی عاشق دخترعمه‌اش شده بود و به دلیل این‌كه آن دختر سواد بیشتری نسبت به بیجه داشت، آنها نتوانسته بودند با هم ازدواج كنند.
این جوان به گفته صاحب‌كارش یكی از بهترین جوشكارهای منطقه بود. وقتی از بیجه پرسیدم چرا حرفه‌ات را ادامه ندادی، به من گفت: به من ماهانه 150 هزار تومان حقوق می‌دادند، من با این پول حتی نمی‌توانستم هزینه زندگی روزانه‌ام را تامین كنم چه رسد به این‌كه آینده هم داشته باشم. بنابر این نداشتن آن پول هم چندان برایم فرقی نمی‌كرد. بیجه علاقه شدیدی به درس خواندن داشت. او برای این‌كه نمی‌توانست كتاب بخرد و مطالعه كند تكه‌های روزنامه‌ها را كه روی زمین پیدا می‌كرد می‌خواند و همین باعث شده بود ذهنش رشد كند و طوری حرف می‌زد كه به نظر نمی‌رسید او فردی بی‌سواد باشد.
چیزی كه بیجه را در زندگی‌اش بشدت آزار می‌داد آن بود كه او به خاطر فقر نمی‌توانست زندگی خوبی داشته باشد. او می‌گفت: از شهرستان به تهران آمدم و دیدم دیگران با چه امكاناتی زندگی می‌كنند و پیشرفت كرده‌اند اما من حتی نمی‌توانستم درس بخوانم.
وقتی بچه‌ها را می‌دیدم كه كیف روی دوششان است و به مدرسه می‌روند ناراحت می‌شدم. من وقتی در سن آنها بودم باید در كوره‌پزخانه كار می‌كردم و نمی‌توانستم حتی یك كتاب داشته باشم. بچه‌های فقیر را می‌دیدم كه درمیان خاك‌های كثیف بازی می‌كنند درست مثل من. دلم برایشان می‌سوخت. سرنوشت آنها بهتر از سرنوشتی كه من داشتم نبود. دلم برایشان می‌سوخت و فكر می‌كردم اگر بمیرند راحت‌تر هستند و مثل من تحقیر نمی‌شوند.
بیجه در محیطی زندگی می‌كرد كه مواد مخدر بیداد می‌كند اما حتی سیگار هم نمی‌كشید. او می‌گفت هر وقت پولی به دست می‌آوردم برای خودم شیر می‌خریدم چون می‌دانستم برای سلامتی مفید است هیچ وقت نوشابه نمی‌خوردم. سعی می‌كردم ورزش كنم و سالم باشم.
چیزی كه بیجه را بسیار ناراحت می‌كرد ناكامی‌های دوران كودكی‌اش بود. او می‌گفت هرگز لباس نو نپوشیده است.
به یاد دارم به دستور رئیس دادسرای جنایی تهران هنگام محاكمه برای او یك دست لباس نو تهیه كردند و زمانی كه بیجه آنها را پوشید گفت كه اولین بار است در زندگی‌اش لباس نو می‌پوشد. او می‌گفت از این‌كه همیشه باید لباس كهنه دیگران را بپوشم ناراحت می‌شدم. صاحب كارم هر چند وقت یكبار لباس‌های كهنه اعضای خانواده‌اش را می‌آورد و ما كه كارگرانش بودیم می‌پوشیدیم. من از این كار بسیار بدم می‌آمد و متنفر بودم. بنابر این كودكانی را كه در آن شرایط بودند به قتل می‌رساندم و اجازه نمی‌دادم كه زندگی‌ای مثل من داشته باشند. نكته جالب این‌كه بیجه جوانی بود كه به شدت از اعتیاد بدش می آمد. او یك زن و مرد معتاد را نیز به همین دلیل كشته بود. او می‌گفت: آنها فقیر و معتاد بودند و زندگی خوبی نداشتند.
تعبیر بیجه از زندگی‌اش برای من بسیار جالب بود. او می‌گفت: من در حال زنده به گور شدن بودم. از این‌كه ذره ذره به مرگ نزدیك می‌شوم متنفر بودم و دلم می‌خواست مثل یك انسان بمیرم. به همین خاطر هم این كار را كردم. یك قبر و یك مرگ درست حق من بود.
او حتی در مورد حیوانات هم احساس داشت. می‌گفت وقتی یك سگ را می‌دیدم كه بیمار است و زجر می‌كشد، او را می‌كشتم تا درست بمیرد.
بیجه نمونه یك انسان سرخورده بود. ما نمی‌توانیم بگوییم كه او هیچ مشكل روحی و روانی ندارد. او بشدت دچار سرخوردگی‌های شدید بود و همین سرخوردگی‌ها هم باعث شد تا او تبدیل به یك قاتل زنجیره‌ای شود. اگر بیجه می‌توانست در محیطی زندگی كند كه امكان رشد داشته باشد حتما فرد موفقی می‌شد.
البته منظور این نیست افرادی كه در آن منطقه زندگی می‌كنند، مجرم هستند، نه. افراد آبرومند زیادی هستند كه در آنجا زندگی می‌كنند و جنایتكار هم نمی‌شوند اما هیچ‌كس نیست كه به آنها توضیح دهد چرا باید در چنین شرایطی زندگی كنند و چرا نباید خانه محقر آنها حتی یك پنجره داشته باشد.
من به عنوان قاضی‌ای كه بیجه را محاكمه كردم می‌گویم بیجه محاكمه و پرونده‌اش بسته شد، اما چرا مسوولان این پرونده هنوز حاضر به پاسخگویی و حتی برطرف كردن مشكلاتی كه باعث بروز بیجه‌های جدید می‌شوند، نیستند.ما باید محیط‌های بیجه‌پرور را از بین ببریم.
منصور یاورزاده قاضی بازنشسته دادگاه كیفری
ww.seemorgh.com/news
