محمد خوشچهره عضو كمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی هفتم در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس با اشاره به این كه یكی از بحثهای ذیربط در مسئله مدیریت استراتژیك، مدیریت تهدیدها و تحریمهاست، گفت: اصولاً در ادبیات مدیریت استراتژیك كه میتواند مدیریت كلان ملی را در بر بگیرد فی نفسه تهدیدها واحد ارزش گذاری نیستند.
* مدیریت استراتژیك امام(ره) تهدید جنگ را به فرصت تبدیل كرد
خوش چهره، تهدید را به صرف تهدید، واجد ارزش گذاری ندانست و گفت: آنچه كه در بحث مدیریت استراتژیك به تهدیدها ارزش و معیار میبخشد به مدیریت تهدید بر میگردد.
وی افزود: مدیریت تهدید یعنی اینكه تهدید را چگونه كنترل و مهار كرد و چگونه آن را تخفیف داد و بی اثر نمود و یا اگر اَبرمدیریت باشد چگونه تهدید را بی اثر كرد، بلكه چطور آن را به فرصت تبدیل كرد.
این عضو اقتصاددان مجلس هفتم با اشاره به این كه ما از اول انقلاب با تهدیدهای جدی گوناگونی مواجه بودهایم، اظهار داشت: هنر مدیریت استراتژیك حضرت امام (ره) و هدایتهای حكیمانه ایشان این بود كه بسیاری از تهدیدها را كنترل و حتی به فرصت تبدیل كرد.
خوش چهره ادامه داد: بزرگترین تهدیدی كه در شرایط نونهالی جمهوری اسلامی، ایران را تهدید میكرد، جنگ تحمیلی بود كه امام (ره) از جنگ به عنوان نعمت یاد كرد.
وی گفت: جنگی كه میتوانست بنیانبرانداز باشد، با مدیریت استراتژیك حضرت امام (ره) به یك نعمت بدل شد و با رفتن به سمت انسجام، وحدت ملی و مشاركت جدی مردم در عرصه سنگین نبرد، به یك فرصت تبدیل شد.
* نباید بیمحابا و بدون برنامه به مقابله با تحریمها برویم
محمد خوش چهره در ادامه گفتگو با فارس با اشاره به این كه تحریم در ادبیات سیاسی و اقتصاد سیاسی یك تهدید تلقی میشود، گفت: معمولاً كشورها به استقبال تحریم نمیروند مگر اینكه بحث مدیریت استراتژیكش مطرح شود.
وی جمهوری اسلامی ایران را به دلیل مواجهه چندین ساله با تهدیدها و تحریمها، دارای تجربههای ارزشمند در مقوله مقابله با تهدید دانست و اظهار داشت: این عقبه قدرتمند نشان میدهد كه به تعبیر حضرت امام (ره)، فرزندان رمضان هستیم و میتوانیم با تحمل سختیها در راستای اهداف ارزشی خودمان حركت كنیم.
این استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: در عین توجه به این وجه مثبت، نباید مقوله تحریم را ساده گرفت؛ چرا كه خوش باوری و خامخیالی خودش برای یك نظام، تصمیمگیری درباره بزرگترین تهدید است.
وی تصریح كرد: نباید به صرف داشتن یك عقبه قوی، بیمحابا به مقابله با هر تهدیدی بویژه تحریمهای اقتصادی برویم.
خوش چهره شیطنتهای اخیر آمریكا از جنبه های مختلف را حائز اهمیت دانست و گفت: تشخیص شیطنتآمیز آمریكا درباره تاثیر تحریم و فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی نشان میدهد كه آمریكا با عقبه قوی اطلاعاتی به این تشخیص رسیده و در اقتصاد ایران نقاط آسیبپذیری را مشاهده كرده است.
* صرف ادعای این كه تحریمها كارساز نیست بزرگترین تهدید است
این استاد دانشگاه با بیان این كه اگر یك مدیریت استراتژیك و منطقی در پی تحریمها باشد، قطعاً جای نگرانی زیادی برای ما نمیماند، اظهار داشت: اگر فقط به صرف ادعا بگوییم كه هیچ تحریمی نمیتواند علیه ما كارساز باشد و به برنامهریزی و تدبیر نپردازیم، این خودش بزرگترین تهدید است.
وی افزود: اینكه آمریكا به تحریمهای اقتصادی رو آورده، نشانگر این است كه از سایر گزینهها مثل حمله نظامی و... مأیوس شده است، البته به تعبیر مقام معظم رهبری این یأس و ناامیدی به معنای نفی آن نیست.
خوش چهره تصریح كرد: این خام خیالی است كه فكر كنیم، چون دشمن از موضوعی حرف نمیزند، دیگر به آن نمی اندیشد و ما ایمن هستیم.
وی با تأكید بر این كه باید به قلمرو تهدید نظامی هم حساس باشیم، گفت: با یك نگاه كلان به اقتصاد كشور به این نتیجه میرسیم كه ما دچار نوعی اختلالات در سیستم اقتصادی هستیم كه اگر آنها را بر طرف نكنیم، این اختلالات میتواند آسیبهای جدی ایجاد كند.
این عضو كمیسیون مجلس هفتم با بیان این كه تحریمها و فشارهایی كه آمریكا در قلم و اقتصاد برای ما طراحی كرده، باید با عقلانیت مدیریت شده و برای آن یك برنامه جامع طراحی شود، اظهار داشت: در مجلس كه بودیم چیزی را بنام برنامه جامع مقابله با تحریمها ندیدیم، البته نگاه خوش بینانه ما این است كه برنامه جامعی برای این كار وجود دارد، منتهی به مجلس و كمیسیونهای تخصصی ارائه نشده است.
وی خاطر نشان كرد: اگر خدای نكرده برنامهای در این خصوص وجود نداشته باشد، قطعاً جای نگرانی دارد.
* آمریكا سیاست تضعیف پولی و مالی دولت ایران را دنبال میكند
محمد خوش چهره در ادامه گفتگوی تفصیلی خود با فارس ضمن اشاره به این كه در مقطعی از زمان قرار داریم كه ضریب اثر گذاری تحریم ها بالاست و آمریكا در تاكتیك های خود تجربه عراق و صدام را هم دارد، گفت: آمریكا در سیاستهای تحریمیاش سیاست تضعیف پولی و مالی دولت ایران را دنبال میكند.
وی اظهار داشت: تهدید و تحریم مثل یك سیل است، اگر یك مدیریت قوی برنامه ریزی آب در كشور باشد، با زدن سد این سیل مهار میشود و سطح زیر كشت را افزایش میدهند كه به رونق كشاورزی منجر میشود و این همان تبدیل تهدید به فرصت است.
* تبیین سیاستهای بلند مدت بدون اتكا به نفت تشخیص استراتژیك رهبر انقلاب بود
خوش چهره در پاسخ به این سئوال كه آیا این تحلیل درست است كه ایران تا 10 سال آینده وارد كننده نفت خواهد شد؟ گفت: قطعاً اگر در مورد بخش نفت و انرژی و در آمدهای نفتی تجدید نظر نكنیم، میزان آسیب پذیری خود را بالا میبریم.
وی با اشاره به این كه در كاهش وابستگی به نفت دچار نوعی غفلت و كم كاری هم بودهایم، یادآور شد: در دهه 70 توسط مقام معظم رهبری فرمانی صادر شد كه به تبیین سیاستهای بلند مدت بدون اتكا به درآمد نفت تاكید داشت و این یعنی اینكه مقام معظم رهبری یك تشخیص استراتژیك داده بودند كه به سمت عدم اتكا به نفت برویم.
خوش چهره ادامه داد: از سال 74 ، 75 تا به امروز هیچ اراده جدی كه بتواند این سیاست را به عنوان یك جریان اقتصادی فعال كند، دیده نشده البته خیزهایی برداشته شد و تأییداتی صورت گرفت، اما خروجیهای كار متناسب با جنس استراتژی مقام معظم رهبری نبود.
وی با ابراز تأسف از این كه ما این فرصت 12، 13 ساله را از دست دادیم، گفت: متأسفانه ضریب وابستگی اقتصاد به نفت افزایش پیدا كرده و زمانی كه وابستگی دولت به نفت بالا برود، باید نگران این وابستگی باشیم؛ چرا كه دشمن از همین موقعیت استفاده میكند و با القای برخی ایدهها و روشها به سازمان تصمیمگیری و افزایش تأثیر گذاری عوامل برونزا میزان وابستگی به نفت را افزایش میدهد.
* عدم كاهش وابستگی اقتصادی به نفت، كل سیاستهای نظام را مختل میكند
نماینده اقتصاددان مجلس هفتم در ادامه گفتگو با فارس با تأكید بر این كه باید تلاش كنیم وابستگی به نفت بخصوص در بودجههای دولتی و اقتصاد نفتی را كاهش دهیم، خاطرنشان كرد: وقتی وابستگی به نفت بیشتر شود، این خطر تشدید میشود كه روزی به وارد كننده نفت تبدیل شویم و كل سیاستهای نظام دستخوش اختلال شود.
وی ضمن بیان این كه باید از بعد استراتژیك در مقایسه جهانی و منطقهای بدانیم كه متقابلاً آمریكا هم نقاط آسیب پذیری دارد كه امكان تركتازی را به طور مطلوب در این قضیه به او نمیدهد، افزود: باید حواسمان جمع باشد كه آمریكا سعی دارد ما را هر روز ضعیف كند تا بتواند ما را در یك خمودگی مطلق قرار دهد كه بتواند به اهدافش برسد؛ مثل برخی حیوانات كه ابتدا شكارشان را مسموم میكنند و این سم كم كم اثرش را میگذارد.
خوش چهره گفت: آمریكا به عنوان مدعی و رجزخوان تامین صلح جهانی مدعی است كه تامین كننده امنیت انرژی است و تلاش دارد كه این رجزخوانی را به همپیمانانش القا كند.
وی با اشاره به این كه آمریكا تلاش دارد القا كند كه این تامین امنیت انرژی در تمام جهان به ویژه در منطقه خلیج فارس از اهمیت ویژه برخوردار است، گفت: آمریكا این رجز را ابزاری برای توجیه حضور نظامیاش در خاورمیانه بویژه خلیج فارس قرار داده، اما ایران هم در مقابل نشان داده كه تامین كننده امنیت انرژی در خلیج فارس، جمهوری اسلامی ایران است و نقش آمریكا در این رابطه كمرنگ است.
عضو كمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: این نكته مثبتی است كه باعث افزایش توان نظامی و قدرت بازدارندگی ایران در منطقه شده و توانسته آمریكا را تا حدی از رسیدن به اهداف طمع انگیزش در منطقه دور كند اما این به مفهوم اینكه آمریكا دیگر شیطنت نكرده و با تزریق سمهای مقطعی ما را بی جان نكند، نیست.
* آمریكا فعّال مایشاء نیست
خوش چهره بیان داشت: نباید زیاد خوشبین باشیم و فرصت را به دشمن بدهیم تا روز به روز ما را بیشتر تخریب كند، البته نباید زیاد بدبین و نگران مطلق هم باشیم و فكر كنیم آمریكا فعال ما یشاء است و هر كاری كه بخواهد میكند.
* فهم حیاتی و استراتژیك بودن انرژی در سطح جهان ضروری است
عضو اقتصاددان مجلس هفتم یكی از مسائلی را كه باید در نگاه مدیریت استراتژیك به آن توجه كنیم، فهم حیاتی و استراتژیك بودن انرژی در سطح جهان دانست و گفت: بحران انرژی میتواند در عرصههای مختلف اختلالزا باشد، بنابراین باید نقاطی را به عنوان نقاط ژئواكونومیك یا ژئوپولتیك در برنامه انرژی تعریف كنیم.
وی با بیان این كه حركت به سمت طراحی یك استراتژی امنیت انرژی از جمله ضرورتهایی است كه برای ایران باید در نظر داشت، افزود: در چنین حالتی است كه به سمت تبیین یك سبد انرژی كه مجموعهای از حاملهای انرژی اعم از فسیلی، غیر فسیلی، انرژیهایی خورشیدی بادی، آبی، اتمی و ... است، پیش برویم.
خوش چهره تأكید كرد: نباید تكیه انرژی و حاملهای انرژی صرفاً بر روی نفت و حتی گاز باشد؛ زیرا این موقعیت به راحتی میتواند توسط دشمن مورد سوء استفاده قرار گیرد.
* اختلالات اقتصادی میتواند دولت آمریكا را ساقط كند
استاد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، تشخیص نقاط ضعف دشمن را فوق العاده حائز اهمیت خواند و اظهار داشت: نقاط ضعف و پاشنههای آشیل آمریكا در عرصههای مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ... قابل بررسی است.
وی با اشاره به این كه در قلمرو اقتصادی یكی از بخشهای آسیب پذیر آمریكا، اقتصاد این كشور است، یادآور شد: فروپاشی شوروی كه در عین اقتدار و انسجام بود تنها به خاطر اختلالات اقتصادی صورت گرفت؛ پس اختلالات اقتصادی میتواند هر دولت قدرتمندی از جمله آمریكا را ساقط كند.
خوش چهره یكی از عرصههای آسیب پذیر غرب بویژه آمریكا را رشد غیر اصیل بخش اقتصادی خواند و گفت: اقتصاد آمریكا و اقتداری كه خود آمریكا برای اقتصادش قائل است، كاملا غیر اصیل است، بنابراین اگر نقاط آسیب پذیر آمریكا در عرصههای این رشد غیر اصیل اقتصادی و اقتدار غیر اصیل اقتصادی شناسایی شود، میتواند به شدت به این كشور ضربه بزند و حتی او را به سمت فروپاشی اقتصادی و در نهایت فروپاشی سیاسی سوق دهد.
* یكی از راههای ضربه زدن به آمریكا ضربه به دلار است
خوش چهره در پایان گفتگوی تفصیلی با فارس، یكی از ابزارهای اقتدار غیر اصیل اقتصادی آمریكا را پول این كشور یعنی دلار دانست و اظهار داشت: زمانی 50 درصد مبادلات تجاری دنیا با دلار صورت میگرفت، اما امروز و بعد از شكلگیری اتحادیه اروپا و پول واحد یورو، آسیب جدی به دلار وارد شده است.
عضو كمیسیون اقتصادی مجلس هفتم خاطرنشان كرد: اگر یك جریان سازمان یافتهای طراحی شود كه آسیب پذیری آمریكا در وابستگی اقتصادش به دلار را مورد هدف قرار دهد، ضربه مهلكی به این كشور وارد میشود.
