فرصت یا تهدیدی برای ایران
دکتر احمد نقیب زاده، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین المللی در گفتگو با دیپلماسی ایرانی با اشاره به پیروزی مجدد اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معتقد است که این وضعیت شرایط را برای ایران مهیا کرده که به مذاکره مستقیم با آمریکا اقدام کند.


دیپلماسی ایرانی:‌ با استقرار مجدد باراك اوباما در كاخ سفید‌ بحث بر سر این كه اوباما با مهم ترین مسئله در سیاست خارجی خود یعنی ایران چه خواهد كرد بار دیگر سوژه اول رسانه ها و محافل سیاسی شده است. این كه حضور اوباما برای چهارسال آینده در كاخ سفید در روابط ایران و آمریكا چه تاثیری می گذارد و ایران با این وضعیت باید چه رویكردی اتخاذ كند مهم ترین سوالاتی است كه در رابطه با این وضعیت مطرح می شود. این سوالات را با دكتر احمد نقیب زاده، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین المللی در میان گذاشته ایم كه در زیر می خوانید:‌

 انتخاب مجدد اوباما تا چه حد برای ایران اهمیت دارد؟

به نظر من انتخاب دوباره باراك اوباما به عنوان رئیس جمهور آمریكا، فرصتی برای ایران مهیا کرد که درحد امدادهای غیبی اهمیت دارد. اهمیت این مسئله به این است كه سایه جنگ برای مدتی از سر این ایران کنارمی رود؛ البته توپ هم درزمین ایران می افتد.

به چه معنا توپ در زمین ایران افتاده است؟

از نظر نحوه رویكرد ایران به مذاكراتی كه بین ایران و غرب صورت می گیرد. چرا كه به نظر من بعد از این مذاكرات است كه تكلیف هم مشخص می شود. آمریكا می خواهد به دنیا بگوید كه با ایران مذاكره كرده ولی ایرانی ها نپذیرفتند. بنابراین به نظر می رسد اگر مذاكره به شكست بینجامد جنگ قطعی است. امریكایی ها تجربه چنین كاری را دارند. آنها با ژاپنی ها در جنگ جهانی دوم در حال مذاكره بودند كه جنگ را شروع كردند. آنها از این مذاكره این استفاده را می كنند كه بگویند ما تمام درها را باز گذاشتیم و تمام راه های دیپلماتیك و مسالمت آمیز را پیمودیم ولی ایرانی ها جواب ندادند. در حالی كه برخلاف تصور همه دنیا و به ویژه مردم كشور ما، این دولت ما نیست كه كوتاه نمی آید، این امریكایی ها هستند كه كوتاه نمی آیند. ما پیشنهاد امریكایی ها در قضیه توقف غنی سازی 20 درصد را پذیرفتیم اما خود آنها پای خودشان را كنار كشیدند. معنی این رفتار این است كه آنها فقط به دنبال جنگ هستند.

بنابراین از این نظر شما تفاوتی بین جمهوری خواهان و دموكرات ها قائل نیستید؟

نه. فقط شیوه های آنها فرق می كند. دموكرات ها با پنبه سر می برند و جمهوریخواه ها با شمشیر ولی هر دو بالاخره سر می برند. خاورمیانه بزرگ را بوش عنوان می كند ولی اوباما هم اجرا می كند. یعنی در تصمیمات كلان فرقی ندارند. یكی از پنجره حقوق بشر وارد می شود و یكی از دریچه امور نظامی وارد می شود. البته وقتی مقایسه می كنیم می بینیم كه دموكرات ها نشان داده اند كه كمتر به جنگ روی می آورند و از ابزارهای دیگری استفاده می كنند. جمهوریخواهان چندین جنگ را از جمله جنگ در عراق و جنگ در افغانستان به راه انداختند در حالی كه دموكرات ها از ابزارهای دیگری مثل اعمال فشار، تحریم، فشار از طریق حقوق بشر و مسائلی از این قبیل استفاده می كنند. شاید اگر جمهوریخواهان بودند تاكنون به ایران حمله نظامی كرده بودند ولی می بینید كه دموكرات ها از طریق تحریم دارند فشار می آورند. در حالی كه از نظر من تحریمها از جنگ هم بدترند. زیرا ثروت ایران را از زوایای پنهان و کنج خانه بیرون می کشد و آنها را به روزی می اندازد که مانند عراقی ها ماشین و تلویزیون و فرش زیر پاشان را بفروشند و شکمشان را سیر کنند. وقتی رمقشان رفت با فوتی کشورشان را برباد می دهند.

بنابراین راه حل چیست؟

راه حل مذاكره است. اگر این مذاكره صورت بگیرد برنده از همین الان، ایران است. من قبلا هم اشاره كرده ام كه این نكته را از روی الگوی كوبا می گویم. وقتی كه بحران كوبا صورت گرفت و بعد هم تمام شد تفسیر این بود كه روس ها، توانستند امریكایی ها را به عنوان طرف مساوی بر سر میز مذاكره بنشانند. در حالی كه قبل از آن، امریكایی ها روس ها را پایین تر از خودشان فرض می كردند و حاضر نبودند با آنها مذاكره مستقیم كنند. به همین دلیل، اگر چنین كاری صورت بگیرد برنده ایران است. چرا كه مذاكرات مستقیم ایران و آمریكا نشان دهنده نوعی برابری خواهد بود. اما در مذاكره هر دو طرف باید از موضاع اولیه خود كوتاه بیایند تا توافقی صورت بگیرد. وقتی قرار است نه شما كوتاه بیایید و نه طرف مقابل، مذاكره سودی ندارد. سیاستمداران ایران کنونی عادت به عقب نشینی ولو تاکتیکی ندارند و این نشان دهنده عدم اعتماد به نفس است. درحالی که عقب نشینی به موقع مانند حمله به موقع اهمیت دارد. در این مسئله نباید چندان مسائل داخلی و سخنان عوامانه را در نظر گرفت. مردمی که همیشه مشوق دولت بوده اند و انرژی هسته ای را حق مسلم خود می دانستند اینک با مشكلات معیشتی زیادی دست و پنجه نرم می كنند. آنها مانند فرهیختگان نیستند که حرفی را از روی حساب و کتاب بزنند و پایش بایستند. سخنان اینان از روی غریزه است و موضعشان با بادی عوض می شود. لذا سیاستمداران نباید تصمیم گیری های حیاتی را وابسته به چنین شعارهایی كنند.

 فوری ترین مشکل پیش روی سیاست خارجی آمریکا بحران سوریه است. به نظر شما اوباما، در دور دوم، در مورد این بحران چه سیاستی ممکن است اتخاذ کند؟

به نظر من سوریه کارش تمام است. از اول هم پیدا بود. بر فرض هم اسد پیروز شود بر چه چیزی و با چه رویی می خواهد حکومت کند؟ تداوم كشتارها در این كشور، عملا تداوم حكومت او را غیر ممكن كرده است. از این رو، مسئله سوریه چندان مسئله اصلی نباید در نظر گرفت. به نظر من هدف نهایی تمام كارهایی هم كه در منطقه دارد صورت می گیرد ایران است. تمام اتفاقاتی كه در افغانستان، عراق و سوریه، صورت گرفته با هدف برخورد و دستیابی به ایران است. در حقیقت با تفوق بر ایران، آمریكا می تواند دوباره ه‍ژمونی خود را بر رقبا حفظ كند. به این دلیل است كه روسیه و تا حدی چین از اهداف آمریكا در منطقه نگرانند و در مسئله سوریه مقاومت می كنند.

با این وضعیت،‌ ایران راهی برای فرار از این مسئله دارد؟   

بله،‌ تنها شانس ایران در این میانه،‌ برگزاری انتخاباتی پرشور در انتخاب ریاست جمهوری آینده و انتخاب افرادی چون خاتمی در این انتخابات است. در واقع رجال و سیاستمدارانی كه در طی سی سال گذشته با هزینه گزاف، تمرین و آزمون وخطا به تجربیاتی دست یافته بودند و روشهای درست حكومت داری در دنیای امروز را آموخته بودند، دوباره برگردند. حداقل این است كه آنها تیشه به ریشه نمی زنند ولی یک خطای دیگر از نوع آنچه كه در انتخابات های گذشته رخ داده كشور را به سمت بحران های عمیق و شاید غیر قابل كنترل سوق می دهد و برای ملت هم جنگ داخلی و تجزیه به ارمغان می آورد. قدیمی ها به فکر آبروی بعد از مرگ هم بودند ولی گویا امروزیها شعارشان این است که بعد از من جهان را آب گیرد. نه باقیات و صالحاتی و نه ارثیه ارزشمندی باقی می ماند.


گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع: irdiplomacy.ir


مطالب داغ سایر بخش ها:
سهمیه مواد آرایشی از ارز بانک مرکزی بیش ازسهمیه دارو است
تیراندازی در اقامتگاه نخست وزیر سوئد
جزئیات ربوده شدن دختر 4 ساله
مناظره منتقد و حامی دولت بر سر سوال از رئیس‌جمهور
واکنش به ادعای پنتاگون/ هر پرنده بیگانه در آسمان ایران را می زنیم