دیپلماسی ایرانی: سیاست عراق و سوریه یكی از سیاسیترین روابط دو كشور همسایه محسوب میشود. در ظاهر به این شکل است كه عراق موضعی نزدیك به لبنان یعنی خودداری از اتخاذ هر گونه موضعی در قبال سوریه و حفظ خویشتنداری اختیار كرده، اما واقعیت این است كه در كنار نظام فعلی دمشق ایستاده و حتی از آن فراتر حمایتهای ملموس و واقعی از نظام اسد میكند. چه از زاویه روابطش با دمشق و چه از این بابت كه مانع ورود بیش از پیش پناهندگان سوری به خاك خود شده است. در حالی كه بر اساس روابط دو جانبه میان ملتها انتظار میرفت كه دروازههای خود را برای ورود پناهندگان سوریه به خاك خود باز كند. به خصوص كه شمار بسیاری از عراقیها سالهای بسیاری را در سوریه گذراندند، حتی نوری مالكی، نخست وزیر عراق در زمان دیكتاتوری صدام حسین بر این كشور زندگی دوران تبعید خود را در سوریه گذراند.
اما مسیر سیاسی عراق – سوریه را نمیتوان از روابط عراق با ایران كه در سالهای اخیر به آن درجه رسیده است كه میتوان آن را در تاریخ روابط دو طرف بیسابقه دانست، جدا كرد. به گونهای كه میتوان گفت نوری مالكی روابط تهران – بغداد را از یك رابطه پرتنش در گذشته به یك رابطه بسیار نزدیك و دوستانه و استراتژیک تبدیل كرده و اجازه نداده است كه دخالت كشورهای رقیب منطقهای و پانعربیستهای داخلی خللی در آن ایجاد كند. البته ایران نیز در عراق برای حفظ مالكی همه گونه حمایتی به عمل آورده است و اجازه نمیدهد كه چه در داخل و چه در خارج، بغداد تحت کنترل مالکی تضعیف شود.
این گسترش روابط سبب شده است تا عراق نیز در زمره كشورهای همپیمان ایران در منطقه قلمداد شود. در سایه همین نزدیكی روابط بود كه نوری مالكی به توصیه ایران راهی مسكو شد و یك قرارداد تسلحیاتی گسترده و تمام عیار با روسیه امضا كرد. قراردادی كه در نوع خود بینظیر بود و ارزشی بالغ بر چهار میلیارد دلار داشت و از سوی دیگر ارتش و سازمانهای امنیتی عراق را از وابستگی صرف به سلاحهای امریكایی و غربی رها میكرد.
نمیتوان منكر این حقیقت شد كه امضای توافقنامه تسلیحاتی میان عراق و روسیه به نفع ایران و سوریه نبوده است. دو كشوری كه روابطی بسیار تنگاتنگی با یكدیگر دارند و در حال حاضر هر كدام با مشكلی در منطقه دست به گریبان است و به حمایتهای روسیه به عنوان یکی از قدرتهای برتر دنیا و از اعضای دائم شورای امنیت برای فایق آمدن بر این مشكلات نیاز دارد. سوریه از ناآرامیهای داخلی رنج میبرد و نیاز به حمایتهای روسیه برای آینده سیاسی خود در سایه فشارهای بینالمللی و غربی برای تغییر نظام حاكم بر آن دارد و ایران نیز بر سر پرونده هستهایاش با مشكلات متعددی با غرب دست و پنجه نرم میكند که حمایت روسیه از آن از اهمیت ویژه و بسیار بالایی برخوردار است. از این رو نزدیك شدن عراق كه هم به ایران و هم به سوریه نزدیك است، به روسیه و امضای قرارداد تسلیحاتی با آن میتواند به سود تهران و دمشق تمام شود.
نقش عراق در حمایت از ایران و سیاستهای آن به خصوص در پرونده هستهای و گذشتن آن از تحریمهای بینالمللی بسیار مهم و روشن است. گزارشهای بسیاری وجود دارد که نشان میدهد عراق نفت ایران را در بازارهای جهانی به فروش میرساند و ارز مورد نیاز ایران را تامین میکند. علاوه بر آن همکاریهای نظامی و امنیتی گستردهای میان ایران و عراق وجود دارد که بیش از این هیچ گاه سابقه نداشته است. سفر ژنرال احمد وحیدی، وزیر دفاع ایران به عراق و امضای توافقنامههای متعدد همکاری با دولت عراق همگی در همین راستا صورت گرفته است. از این رو میتوان گفت که عراق جایگاهی ویژه در دستگاه سیاست خارجی و دیپلماسی دفاعی ایران دارد. عراق همچنین بازوی اتصالی ایران به سوریه است. سوریهای که به کمکهای بیشائبه ایران نیاز وافر دارد و عراق نقطه مفصلی آن برای برخورداری از این حمایتهای منطقهایاش محسوب میشود. عراق همچنین سوخت ارزان قیمت در اختیار سوریه قرار میدهد تا بتواند از پس جنگ خونینی که این روزها با آن درگیر است، برآید.
این روزها دیگر نمیتوان منظومه سیاسی منطقه را بدون عراق و موضوعیت سوریه و نزدیکی هر دوی آنها به ایران تعریف کرد. روابط سیاسی عراق، سوریه و ایران روابطی خدشهناپذیر و در عین حال تاثیرگذار در تمامی تعریفهای سیاسی منطقهای محسوب میشود. همین رابطه نزدیک و استراتژیک است که برای روسیه جذابیت دارد که باعث میشود خود را وارد آن کند تا این همپیمانی از یک همپیمانی سه جانبه به یک همپیمانی چهار جانبه تغییر یابد. همپیمانیای که بیشک بسیار بیش از گذشته میتواند منافع روسیه در خاورمیانه را تامین کند و میتواند آیندهای بهتر برای حضور منطقهای مسکو در برابر امریکا و غرب را نیز ترسیم کند.
www.seemorgh.com/news
منبع: isna.ir
مطالب داغ سایر بخش ها:
بهای نفت مجددا کاهش یافت
بررسی استراتژی جدید آمریکا در قبال ایران
ختم رسیدگی در پروندهی قدیمیترین زن زندانی ایران
عبدالله گل نسبت به استفاده سوریه از سلاح شیمیایی هشدار داد
عایشه قذافی قصد دارد از ناتو، قطر و امارات شکایت کند
