در نوشت‌افزارهایی که اخیرا تولید شده، در کنار تصویرهای ارزشی و شخصیت‌های شاهنامه، تصویرهایی از شهیدان گران‌قدر دفاع مقدس هم به چشم می‌خورد. اما این‌که کیفیت این نوشت‌افزارها چگونه است و آن‌ها چقدر می‌توانند مورد توجه بچه‌ها قرار گیرند، موضوعی است که با چند تصویرگر و نویسنده کودکان و نوجوانان به بحث گذاشته شده است.
هدی حدادی که به طور توأمان در دو حوزه تصویرگری و نویسندگی فعال است، در این‌باره گفت: کسانی که دست به تولید لوازم‌التحریر برای بچه‌ها می‌زنند، نه بچه‌ها، نه جامعه و نه روزگار خود، هیچ‌کدام را نمی‌شناسند.
این تصویرگر کودکان و نوجوانان بیان کرد: دنیا آزمایش خود را در این زمینه پس داده و بهتر است ما با تجربیات آن‌ها و با اتکا به شناخت جامعه و ارزش‌های خود، دست به تولید بزنیم. همه تولیدکنندگان لوازم‌التحریر داخلی به طور قطع زمانی خود کودک بودند، پس بهتر است به گذشته خود و آن‌چه موردعلاقه‌شان بوده، رجوع کنند. بسیاری از تصاویری که به عنوان تصاویر لوازم‌التحریر استفاده شده است، ارتباطی با مخاطب برقرار نمی‌کند.
او گفت: نباید به بچه‌ها چیزی را به زور یادآوری کرد. در یک‌سری از لوازم‌التحریر‌ها تصاویری از نماز گنجانده شده است با طراحی‌های بسیار ضعیف و رنگ‌های غیرجذاب؛ یعنی نه مفهوم را می‌رساند و نه کودک را به کاری که مورد نظر ماست، ترغیب می‌کند. بچه‌ها این ابزار را پس می‌زنند، کما این‌که هنوز که هنوز است، کتاب‌های درسی خود را دوست ندارند.
حدادی تصریح کرد: باید تصاویر هر گروه سنی ویژه آن گروه سنی طراحی شود. ما در حوزه کودکان و نوجوانان طیف وسیعی را داریم. اندازه سطرهای دفترهای دوره دبستان قطعا با دوره دبیرستان متفاوت است، کما این‌که مسائل زیباشناختی آن. کودک دوره دبستان لوازم‌التحریر ظریف‌تر با دوام بیش‌تر و تصاویر و رنگ‌های جذاب‌تر و شادتر را می‌طلبد و الگوسازی تصاویر آن باید با نیازهای سنی این گروه سنی تطابق داشته باشد که در عمل این‌طور نیست.
به اضافه این‌که بچه‌ها بویژه در سنین پایین شخصیت‌های داستانی خود مثل «ماه‌پیشونی» و «کدو قلقله‌زن» را بیش از هر تصویر دیگری می‌پسندند.
این تصویرگر اظهار کرد: زمانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان تلاش کرد تا «دارا و سارا» را جایگزین «باربی» کند و در این زمینه کلی سرمایه‌گذاری کرد.
ما نمی‌توانیم کاری را که دنیا طی قرن‌ها با توجه مباحث روان‌شناختی کودک انجام داده است، در طول یک یا دو دهه از طریق انتقال مفاهیم ارزشی خود به بدترین شکل انجام دهیم.
جهان غرب تا مدت‌ها در زمینه بحث و زیباشناسی زنان کار کرده و امروز توانسته است این آرزو را به خورد جهانیان بدهد که هر دختری باید روزی شبیه باربی شود، اما ما مفاهیم ارزشی خود را بدون هیچ کار جدی به ساده‌ترین شکل ممکن می‌خواهیم به جهانیان بدهیم.
تهمینه حدادی که او هم در هر دو حوزه تصویرگری و نوشتاری فعالیت می‌کند، با اشاره به نمایشگاه‌های اخیر فروش نوشت‌افزار، گفت: من از آن‌چه دیدم، بسیار متأثر شدم. کالاهای تولیدی بچه‌ها بدون هیچ سلیقه و توجهی و کاملا ناآشنا با روحیات آن‌ها در اختیارشان قرار می‌گرفت.
این در حالی است که بچه‌های ما امروز با مجله‌های مختلف و رسانه‌های متفاوت در ارتباط‌ا‌ند. وقتی صحبت از تهاجم فرهنگی می‌شود، انتظار مقابله درخور در این زمینه هست که هنوز محقق نشده است.
این نویسنده و تصویرگر گفت: اغلب تصاویر گنجانده‌شده بر روی لوازم‌التحریر بچه‌ها فاقد جذابیت‌اند.
من قطعا با انتقال مفاهیم ارزشی و دینی به بچه‌ها مخالفتی ندارم، اما باید از تولیدکنندگان پرسید آیا صرف قرار دادن دختری در حال نماز با تصاویر غیرجذاب و گرافیک ضعیف می‌توان رغبتی را در کودکان در این زمینه ایجاد کرد؟او افزود: البته ممکن است معلمان از دانش‌آموزان خود بخواهند که مثلا دفترهای دینی خود را با چنین تصاویری هماهنگ کنند، اما این تصاویر باید از حداقل‌ترین وجوه زیباشناسی برخوردار باشند که نیستند. کار گرافیکی آن‌ها خیلی ضعیف است و همین مسأله مزید بر علتی می‌شود برای فاصله گرفتن از اصول ارزشی ما.
حدادی با تأکید بر این‌که من مخالف گنجاندن عکس‌هایی همچون عکس شهید آوینی بر روی لوازم‌التحریر و وسایل بچه‌ها نیستم، گفت: در قیاس بین تولیدات داخلی با تولیدات خارجی، بچه‌ها باید جذابیت آثار داخلی را حس کنند، اما این حس با توجه به کیفیت تولیدات منتقل نمی‌شود؛ پس دختران باز به سمت همان «باربی»های صورتی می‌روند و پسران جذب ماشین‌های براق می‌شوند و این کار معلمان را به مراتب سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌کند، چرا که تولیدکنندگان ما نسبت به نیازهای بچه‌ها و بحث روان‌شناختی آن‌ها توجهی نداشته و ندارند.
نوشت‌افزارهایی با طراحی ایرانی اسلامیاز سوی دیگر، زهره پریرخ، یکی دیگر از نویسندگان و تصویرگران، درباره نوشت‌افزار بچه‌ها گفت: نظارت کارشناسانه بر تولیدات این‌چنینی حرف اول را می‌زند.او تأکید کرد: بحث گرافیک و زیباشناسی مقوله بسیار مهمی است و هر چیزی را اگر به بهترین وجه در اختیار مخاطب قرار دهیم، به افزایش سطح سلیقه‌ها کمک کرده‌ایم، اما هنوز درباره این مسأله نظام‌مندی دیده نمی‌شود و کار کارشناسی نیست.
بنابراین هر سازمانی با هزینه‌های متفاوت حتا هزینه‌های بسیار کم وارد این مقوله شده و این خود ضربه‌زننده است.این کارشناس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان افزود: به نظر من اگر این تصاویر درست انتخاب شوند و با تصاویری همچون تصاویر مشاهیر همراه با جملاتی از آن‌ها باشند، به شرط برخورداری از کار کارشناسی، تأثیرگذار و موفق خواهند بود. حتا برای جلب بیش‌تر مخاطبان کودک و نوجوان می‌توان تصاویر این بزرگان را هم کاریکاتوری کرد و این کار تأثیرش به مراتب بیش‌تر از تصاویر تجاری و بازاری است.
ولی آن‌چه مهم است، نظام‌مند و سیستمی کردن تولیدات لوازم‌التحریر بچه‌ها با اتکا به کار کارشناسی است.این همان باور پرویز کلانتری است که گفت: بهترین تصاویر برای کودکان تصاویری است که با الهام‌گیری از نقاشی‌ها و تصویرسازی‌های آنان طراحی می‌شود.او افزود: کودکان در کار تصویرسازی قواعد دست و پاگیر آناتومی و پرسپکتیو و... را ندارند، پس هر تصویری که برای این گروه سنی طراحی می‌شود، باید فارغ از این سخت‌گیری‌ها و با توجه به سلیقه مخاطبانش طراحی شود.
هدی حدادی که به طور توأمان در دو حوزه تصویرگری و نویسندگی فعال است، در این‌باره گفت: کسانی که دست به تولید لوازم‌التحریر برای بچه‌ها می‌زنند، نه بچه‌ها، نه جامعه و نه روزگار خود، هیچ‌کدام را نمی‌شناسند.
این تصویرگر کودکان و نوجوانان بیان کرد: دنیا آزمایش خود را در این زمینه پس داده و بهتر است ما با تجربیات آن‌ها و با اتکا به شناخت جامعه و ارزش‌های خود، دست به تولید بزنیم. همه تولیدکنندگان لوازم‌التحریر داخلی به طور قطع زمانی خود کودک بودند، پس بهتر است به گذشته خود و آن‌چه موردعلاقه‌شان بوده، رجوع کنند. بسیاری از تصاویری که به عنوان تصاویر لوازم‌التحریر استفاده شده است، ارتباطی با مخاطب برقرار نمی‌کند.
او گفت: نباید به بچه‌ها چیزی را به زور یادآوری کرد. در یک‌سری از لوازم‌التحریر‌ها تصاویری از نماز گنجانده شده است با طراحی‌های بسیار ضعیف و رنگ‌های غیرجذاب؛ یعنی نه مفهوم را می‌رساند و نه کودک را به کاری که مورد نظر ماست، ترغیب می‌کند. بچه‌ها این ابزار را پس می‌زنند، کما این‌که هنوز که هنوز است، کتاب‌های درسی خود را دوست ندارند.
حدادی تصریح کرد: باید تصاویر هر گروه سنی ویژه آن گروه سنی طراحی شود. ما در حوزه کودکان و نوجوانان طیف وسیعی را داریم. اندازه سطرهای دفترهای دوره دبستان قطعا با دوره دبیرستان متفاوت است، کما این‌که مسائل زیباشناختی آن. کودک دوره دبستان لوازم‌التحریر ظریف‌تر با دوام بیش‌تر و تصاویر و رنگ‌های جذاب‌تر و شادتر را می‌طلبد و الگوسازی تصاویر آن باید با نیازهای سنی این گروه سنی تطابق داشته باشد که در عمل این‌طور نیست.
به اضافه این‌که بچه‌ها بویژه در سنین پایین شخصیت‌های داستانی خود مثل «ماه‌پیشونی» و «کدو قلقله‌زن» را بیش از هر تصویر دیگری می‌پسندند.
این تصویرگر اظهار کرد: زمانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان تلاش کرد تا «دارا و سارا» را جایگزین «باربی» کند و در این زمینه کلی سرمایه‌گذاری کرد.
ما نمی‌توانیم کاری را که دنیا طی قرن‌ها با توجه مباحث روان‌شناختی کودک انجام داده است، در طول یک یا دو دهه از طریق انتقال مفاهیم ارزشی خود به بدترین شکل انجام دهیم.
جهان غرب تا مدت‌ها در زمینه بحث و زیباشناسی زنان کار کرده و امروز توانسته است این آرزو را به خورد جهانیان بدهد که هر دختری باید روزی شبیه باربی شود، اما ما مفاهیم ارزشی خود را بدون هیچ کار جدی به ساده‌ترین شکل ممکن می‌خواهیم به جهانیان بدهیم.
این در حالی است که بچه‌های ما امروز با مجله‌های مختلف و رسانه‌های متفاوت در ارتباط‌ا‌ند. وقتی صحبت از تهاجم فرهنگی می‌شود، انتظار مقابله درخور در این زمینه هست که هنوز محقق نشده است.
این نویسنده و تصویرگر گفت: اغلب تصاویر گنجانده‌شده بر روی لوازم‌التحریر بچه‌ها فاقد جذابیت‌اند.
حدادی با تأکید بر این‌که من مخالف گنجاندن عکس‌هایی همچون عکس شهید آوینی بر روی لوازم‌التحریر و وسایل بچه‌ها نیستم، گفت: در قیاس بین تولیدات داخلی با تولیدات خارجی، بچه‌ها باید جذابیت آثار داخلی را حس کنند، اما این حس با توجه به کیفیت تولیدات منتقل نمی‌شود؛ پس دختران باز به سمت همان «باربی»های صورتی می‌روند و پسران جذب ماشین‌های براق می‌شوند و این کار معلمان را به مراتب سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌کند، چرا که تولیدکنندگان ما نسبت به نیازهای بچه‌ها و بحث روان‌شناختی آن‌ها توجهی نداشته و ندارند.
نوشت‌افزارهایی با طراحی ایرانی اسلامیاز سوی دیگر، زهره پریرخ، یکی دیگر از نویسندگان و تصویرگران، درباره نوشت‌افزار بچه‌ها گفت: نظارت کارشناسانه بر تولیدات این‌چنینی حرف اول را می‌زند.او تأکید کرد: بحث گرافیک و زیباشناسی مقوله بسیار مهمی است و هر چیزی را اگر به بهترین وجه در اختیار مخاطب قرار دهیم، به افزایش سطح سلیقه‌ها کمک کرده‌ایم، اما هنوز درباره این مسأله نظام‌مندی دیده نمی‌شود و کار کارشناسی نیست.
ولی آن‌چه مهم است، نظام‌مند و سیستمی کردن تولیدات لوازم‌التحریر بچه‌ها با اتکا به کار کارشناسی است.این همان باور پرویز کلانتری است که گفت: بهترین تصاویر برای کودکان تصاویری است که با الهام‌گیری از نقاشی‌ها و تصویرسازی‌های آنان طراحی می‌شود.او افزود: کودکان در کار تصویرسازی قواعد دست و پاگیر آناتومی و پرسپکتیو و... را ندارند، پس هر تصویری که برای این گروه سنی طراحی می‌شود، باید فارغ از این سخت‌گیری‌ها و با توجه به سلیقه مخاطبانش طراحی شود.
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:isna.ir
مطالب پیشنهادی:
آموزش 10 هزار راننده سرویس مدارس
اعلام فهرست داروهای کمیاب
اعلام جزییات پرواز نخستین گروه از زائران حج تمتع 92
تصادف زنجیره ای خودروها در اتوبان باكری
انهدام یک کارخانه بمب سازی در سوریه
اعلام جزییات پرواز نخستین گروه از زائران حج تمتع 92
تصادف زنجیره ای خودروها در اتوبان باكری
انهدام یک کارخانه بمب سازی در سوریه
