بازی با جان مردم در اتوبوس تهران - قم بابمب های آماده !

حادثه تصادف دو اتوبوس در جاده قم - تهران در 19 شهریور 92 اگرچه در ایران جزو حوادث بی‌سابقه نیست اما از نظر كیفیت اتفاقات پس از تصادف، جزو یكی از حادثه‌های کم سابقه بود كه در كشور دیده شده است.

در این تصادف دو اتوبوس با موتور دیزل با یكدیگر برخورد كردند و در همان لحظه تصادف اتوبوسها آتش گرفتند. بنا به اظهار یكی از مقامات مسئول نقص در سیستم برق یكی از اتوبوس‌ها موجب آتش سوزی شده است.
 مهندس میرفاضل نیكزاد؛كارشناس رسمی دادگستری نوشت: تا اینجا مسأله غیر قابل پذیرشی وجود ندارد چون به هر حال حتی اگر نقصی در سیستم برق وسایل نقلیه نباشد، وجود نیروی الكتریكی در هر ماشینی می‌تواند با وجود مواد آتشزا عامل آتش سوزی باشد اما نكته‌ای كه برای كارشناسان پرسش برانگیز است این كه در دو اتوبوس دیزلی كه با سوخت گازوئیل كار می‌كند چه ماده‌ای آتشزا بوده است كه با سرعتی باورنكردنی این دو وسیله پر از مسافر را شعله‌ور كرده به‌طوری كه نیمی از مسافران نتوانسته‌اند از آتش فرار كنند؟ طبعاً گازوئیل با درجه احتراق پایینی كه دارد قادر نیست با جرقه سیستم برق، انفجار و  آتش سوزی سریع و فراگیر ایجاد كند؛ پس دلیل این حادثه چیست؟

سال گذشته دو حادثه بزرگ آتش سوزی در كشور رخ داد (آتش سوزی نخست در یك مجتمع تجاری در یافت آباد تهران رخ داده بود و دومی در یك كارگاه ساختمانی درمشهد) كه كارشناسان رسمی دادگستری پس از تحقیقات گسترده و بازبینی فیلمهای آتش سوزی، جملگی به یك نتیجه واحد رسیدند.

در هر دو حادثه نتایج تحقیقات نشان می‌داد كه پس از آغاز آتش سوزی، یكی از دلایل گسترش غیرعادی آتش در محیط و گرفتار شدن كارگران در میان شعله‌های آتش، وجود پنل‌های پلی استایرن اكسترود یا XPS غیراستاندارد بوده است.

فوم پلی استایرن یا همان یونولیت با بهره‌گیری از تكنولوژی پف دهی و حجیم‌سازی گرانول تولید می‌شود و بدلایل بسیاری از جمله استحكام بالا، قدرت عایق بندی و جذب آب پایین اكنون به مقدار زیاد در صنعت ساختمان و صنایع دیگر استفاده می‌شود.

از دیگر استفاده‌های این پنل‌ها می‌توان به ساخت قطعات داخلی وسایل نقلیه از جمله دستگیره، جلو داشبورد، صندلی و روكش صندلی اشاره كرد. نكته مهم در دو آتش سوزی تهران و مشهد این بود كه كارخانه‌های سازنده پنل‌های فوق، با تولید غیر استاندارد این پنلها و فروش به كارگاههای ساختمانی عامل اصلی گسترش یك باره آتش در هر دو حادثه بوده‌اند.

در روش استاندارد تولید این ماده، باید گرانول را با استفاده از گاز كربنیك پف دهی كنند چون گازكربنیك خاموش‌كننده آتش و بی‌خطر است و چنانچه یك تكه فوم پلی استایرن اكسترود را بخواهید با فندك آتش بزنید نه تنها موفق نمی‌شوید، بلكه گازكربنیك موجود در بافتهای آن، ممكن است فندك را خاموش كند اما تولید‌كنندگان غیراستاندارد فوم پلی استایرن اكسترود، بدلیل گرانتر بودن گاز كربنیك و دشواری‌های حمل و نقل آن، برای پف دهی از گاز شهری كه ارزانتر است استفاده و پنل‌ها را به بمب آماده انفجار تبدیل می‌كنند به‌طوری كه به محض رسیدن ذره‌ای آتش، گاز درون این پنل‌ها منفجر می‌شود، تمام محوطه را ناگهان در بر می‌گیرد و در عرض چند دقیقه محیط یا درون اتومبیل را به جهنمی تبدیل می‌كند كه فرار از آن ممكن نیست.

متاسفانه صندلی وسایل نقلیه از جمله اتوبوس‌ها نیز از این ماده ساخته می‌شود. به محض آغاز آتش سوزی با این‌كه سوخت اتوبوس قابلیت اشتعال بالا ندارد، انفجار گاز شهری درون فوم، گسترش شدید و سریع آتش را موجب می‌شود به شكلی كه مسافران نتوانند از دام آن فرار كنند كه البته درباره حادثه دو اتوبوس باید در این زمینه هم تحقیق شود. اكنون تعدادی كارخانه ساخت این پنلها در كشور فعالند كه برخی حتی مجوز فعالیت ندارند و ایجاب می‌كند این كارخانه‌ها و تولیداتش دقیقاً بازرسی شوند.