نیوشا ضیغمی‌ قبل پرتقال خونی وجود نداشت!

از سرمایه گذاری و تهیه کنندگی تا بازی در پرتقال خونی
 استعداد، توانایی بازیگری، زیبایی چهره، انتخاب های درست و... شاید در نگاه اول همین ها برای حرکت یک بازیگر به سمت ستاره شدن کافی باشد. اما در سینمای ما (که قانون و قاعده های خودش را دارد) برای موفق شدن، دیده شدن و ستاره شدن یک دلیل دیگر هم لازم است: «شانس».

در بین ستارگان زن سینمای ایران، گروهی به واسطه عقبه خانوادگی شان از همان لحظه ورود سینما را خوب می‌شناختند (موفق ترین شان طبعا لیلا حاتمی‌ است).
گروهی دیگر هم به خاطر جذابیت های ظاهری وhارد این دنیا شدند که پیشنهادهای خوب و البته انتخاب خوب تر کمک شان کرد تا مسیر ستاره شدن را خیلی سخت نگذرانند (موفق ترین آدم این گروه هم احتمالا مهناز افشار است).
از این دو دسته که بگذریم. برای گروهی دیگر از بازیگران زن که شاید هیچ وقت نیت ستاره شدن هم نداشتند «شانس» حرف مهم تری می‌زند. نیوشا ضیغمی‌ یکی از همین گروه است.

بازیگری که معتقد است اگر در این هشت سالی که وارد سینما شده، حال سینما بهتر بود و همه چیز برایش خوب پیش می‌رفت. خیلی از نقش هایی را بازی نمی‌کرد و مجبور نبود میسر پر پیچ و خمی‌ را برای دیده شدن پشت سر بگذارد؛ مسیری که این روزها حرف و حدیث های زیادی هم برایش ساخته. گفت و گویمان را با ضیغمی‌ از همین حرف و حدیث ها شروع کردیم.

از همین بحث داغ این روزها که درباره شماست شروع کنیم؛ سرمایه گذاری در سینما.
من هشت سال است بازیگرم و بعد از این مدت احساس کردم دوست دارم به سمت و سویی فراتر از بازیگری هم نگاهی داشته باشم. اتفاق روتینی که در دوستان همکار من می‌افتد این است که به سمت کارگردانی یا طراحی لباس می‌روند شاید دلیلی که بحث سرمایه گذاری من در یک فیلم این قدر حرف و حدیث داشته به خاطر همین است که من بازیگرم و موی سپید ندارم. به هر حال بازخوردها از طرفی خیلی خوب بوده و از یک طرف اصلا خوب نبوده.

تهیه کننده ها بیشتر مخالف بودند؟
نه، ابدا اتفاقا خیلی استقبال کردند، کمک کردند و راهکارهای خوبی یادم دادند. درباره «پرتقال خونی»، آقای محمد نشاط به عنوان تهیه کننده هم در زمان تولید، هم در زمان اکران خیلی زحمت کشیدند. واقعا فیلم زماین که ساخته می‌شود تا زمانی که اکران می‌شود دو دنیای کاملا متفاوت دارد. اکران جدای از فیلم ساختن است. شخص خود من به خاطر علاقه ای که داشتم و شم تجاری ای که همراهم بود و در زندگی شخصی ام کنار بازیگری تجربه اش می‌کردم، حس کردم می‌توانم وارد بحث تهیه فیلم شوم. تجربه سیار خوبی بود. اگرم سال های سال بازیگر می‌بودم هیچ وقت متوجه نمی‌شدم این بخش از کار چقدر سختی و پیچیدگی دارد.

البته در حال حاضر من تهیه کننده نیستم و سرمایه گذارم. چون قانونی وجود دارد که برای ورود به عرصه تهیه، باید سرمایه گذار سه فیلم باشی و سابقه حضور حرفه ای با یک پرونده مثبت در سینما داشته باشی اما هیچ کس کار من را نقد نکرده است. من با نقد مشکلی ندارم که اتفاقا به نظرم کلمه شریفی است و به سینما کمک می‌کند. این سوءتعبیر پیش نیاید که من به بزرگان خودم در سینما خرده می‌گیرم. این را درباره نویسنده های جوان می‌گویم که قلم برمی‌دارن دو هر چیزی می‌نویسند. وقتی شما قلم برمی‌دارید و یک کا رگردان که سن و سال و سابقه ای در سینما دارد را می‌کوبید به نوعی مطرح کردن خود است.

برخوردهای تند به خاطر این است که باب شده یک سری آدم عشق بازیگری، وارد سینما می‌شوند؛ با خودشان سرمایه می‌آورند و رابطه پیدا می‌کنند و درنهایت برای یک فیلم تعیین تکلیف می‌کنند. این اتفاق حتی در فیلم های کارگردان های بزرگ هم می‌افتد. پس این شبهه می‌تواند به وجود بیاید که وقتی یک بازیگر، سرمایه گذار فیلمی‌است که خودش هم در آن بازی می‌کند، شاید خودش آمده پول داده و...

من یک بازیگر که از کوچه آمده باشد و یک شبه سرمایه گذار فیلم شود، نیستم. اگر دوستان نمی‌دانند، بدانند که در سینمای دنیا این اتفاق می‌افتد. دیگر در بازیگری بزرگ تر از آنجلینا جولی یا نیکول کیدمن هست؟ من قبل از «پرتقال خونی» بازیگر بودم و هنوز هم هستم و خواهم بود. من از کوچه نیامدم بروم جلوی دفتر یک کارگردان و بگویم پول آوردم و برای من یک فیلم بسازید که حالا آن کارگردان قبول کند یا نه.
من نیوشا ضیغمی‌ قبل از پرتقال خونی 20 فیلم بازی کرده ام. برای بازی هایم کاندیدای جشنواره فجر شدم. چندین فیلم اکران شده و نشده دارم و امروز با درایت حرفه ای و شعور حرفه ای ام تصمیم گرفتم وارد حیطه دیگری در سینما شوم. قطعا من در فیلم بعدی ام به تهیه کنندگی می‌رسم. این طور هم نخواهد بود که هر فیلمی‌ که در دفتر من تولید می‌شودف خودم هم حتما در آن بازیکنم. من این قدر درایت و شعور دارم که وقتی ببینم نقشی به من نخورد بازی نکنم.

به هر حال شما اولین بازیگری نیستید که در فیلمی‌ سرمایه گذاری می‌کنید. در بین بازیگران جوان، هدیه تهرانی هم سرمایه گذار بوده و روی کار تاثیر گذاشته که آن هم کلی حرف و حدیث داشت.
ببینید، اول از همه من خودم را بازیگر می‌دانم و بعد تهیه کننده. این درست نیست که وقتی بازیگری وارد کار دیگری می‌شود همه کارنامه بازیگری اشر ا دور بریزند. من این دو تا کار را باهم انجام می‌دهم، اما به هم ربطی ندارند. در پرتقال خونی من و همسرم سرمایه گذار هستیم. خوب یا بد، دلسوز سینما هستیم و می‌خواهیم کمک کنیم. حالا اگر دوستان می‌خواهند نقد کنند مشکلی ندارد.

نقد منصفانه را هر کسی قبول دارد. اما این فرق می‌کند که فیلم را بکوبیم و شرافت حرفه رسانه را از بین ببریم. خیلی ها به من می‌گویند که به فلان منتقد پول بدهی، نقد مثبت برایت می‌نویسد. خب، وقتی این شرایط وجود دارد من باید به نقدها شک کنم. من این روزها حس کردم قبل از پرتقال خونی اصلا وجود خارجی نداشتم و یکهو همه متوجه من شدند.

حالا بحث ساخت و فیلمنامه پرتقال خونی از کجا شروع شد؟
من با آقای پیمان عباسی از دو سال گذشته در دفترم همکاری مشترکی برای فیلم سازی را شروع کردیم. برای همین هم چندتا طرح نوشته شد. قبلش با آقای نشاط برای تولید وارد گفت و گو شده بودم. از منظری خودمان دنبال سینمایی بودیم که مخاطب دارد اما در عین حال آبرومند است. هرگز فکر نمی‌کردم وارد سینمایی شویم که به هر قیمتی بفروشد. آبرومند و در خور سینما طرح  های آقای عباسی را بررسی کردیم و رسیدیم به فیلمنامه کمید «تلکه». داستان دو دختر بود که مردها را تلکه می‌کردند. ما روی این طرح کار کردیم اول کارگرادنی به آقای جیرانی داده شد اما این قدر طول کشید که آقای جیرانی مشغول کار دیگری شد و کار را به آقای الوند پیشنهاد دادیم.
زمانی که درخواست پروانه ساخت دادیم، هنوز فیلم خانم میلانی (تسویه حساب) اکران نشده بود. بعد فهمیدیم که فیلم ایشان همین مضمون را دارد. در ضمن آقای سجادپور پیشنهاد دادند آقای الوند بعد از سه سال با کار کمدی به سینما برنگردند و در سبک و سیاق خودشان کار کنند. فیلمنامه تلکه کنار گذاشته شد و قرار شد که فیلمنامه پرتقال خونی که طرح دیگری در دفتر ما بود، ساخته بشود.

آقای الوند بعد از اینکه فیلمنامه را خواند نقش را به شما پیشنهاد دادند؟
نه، از روز اول اصلا حرف این نبود که من بازی کنم یا نه. حرف ساخته شدن یک فیلم بود. آقای الوند در دو پروژه قبل ترشان به من پیشنهاد کار داده بودند که هر دوبار نشد با هم همکاری کنیم. گفتند حالا که نشده. این بار با هم همکاری کنیم. من هم برایم جالب بود که با کارگردانی که چندین و چند سال کار کرده و مو سپید کرده کار کنم.

این سینمای آبروداری که می‌گویید چه سینمایی است که قرار است در دفتر فیلم سازی شما تولید شود؟
پرتقال خونی تجربه اول بود و بعد از آن، در بخشی از «چهارسو» سرمایه گذار بودم. کارگردان چهارسو آقای فرهاد نجفی است. کارگردان جوانی که فیلم دومش است. چهارسو در ژانر فیلم های معناگرا قرار می‌گیرد که یک مقدار تم مذهبی دارد و تنها بازیگر ستاره اش محمدرضا فروتن است. من به این فکر می‌کنم که اگر کاری در دفتر ساخته می‌شود، حداقل بشود درباره اش حرف زد. هیچ وقت نمی‌روم سراغ کاری که به هر ضرب و زوری بفروشد؛ با مرد زن نما و رقص عربی و... اما معتقدم سینما باید مخاطب داشته باشد و کار باید بتواند در اکران موفق باشد.

شما که به فکر مخاطب هستید، در انتخاب بازیگران پرتقال خونی نظر می‌دادید؟
نه، اصلا. فکر می‌کنم انتخاب آقای عرب نیا برای شخصیت اول فیلم، هوشمندانه ترین انتخاب بود. هرچه فکر می‌کنم بازیگر دیگری می‌توانست جای آقای عرب نیا را بگیرد به نتیجه بهتری نمی‌رسم.

در جشنواره همه انتظار بیشتری از فیلم داشتند. این انتظار هم به خاطر جمع بازیگران فیلم بود.
من تمام تلاشم را کردم تا وظیفه ام را به خوبی انجام دهم اما چشم دیگری هم روی کار من است به نام چشم کارگردان که باید ایرادم را بگیرد و کارم را بهتر کند. وقتی سر صحنه می‌روم فقط یک بازیگرم و سعی می‌کنم حتی اگر نظر می‌دهم دخالت نکنم. در رابطه با شرایط تولید کار، هر امکانی که تقاضا شد آقای نشاط در اختیار گروه قرار دادند.

اما الان مردم ستاره محورند و به بنرها کاری ندارند. فیلم شما ستاره داشت و این بازیگرها کلی از بار تبلیغات را به دوش می‌کشیدند.
من هم گفتم یک بخشی از فروش متکی به تبلیغات محیطی است. در کنار این ماجرا باید ببینیم مردم برای چه به سینما می‌روند. وقتی در روزمرگی شان به اندازه کافی ماجرا و دغدغه دارند، پس می‌خواهند برای سرگرم شدن به سینما بروند. گاهی فیلم هایی اکران می‌شوند و می‌فروشند که شما اصلا فکرش را نمی‌کنید. گاهی یک جریان رقابتی یا یک جریان اجتماعی یا سیاسی باعث فروش یک فیلم می‌شود. کاری ندارم که جدایی نادر از سیمین را دوست داریم یا نه. ولی من معتقدم اگر این فیلم در شرایط دیگری اکران می‌شد این قدر نمی‌فروخت.
اگر جریان جشنواره ها، رقابت با اخرایج ها و آن شرایط خاص نبود شاید عدد فروش آن هم نزدیک همین فیلم های سعادت آباد یا پرتقال خونی قرار می‌گرفت. این که جوی برای یک فیلم راه بیفتد، موثر است. الان یک خانواده چهار نفره برای این که سینما برود باید 80 هزار تومان خرج کند که مثلا برود سینما آزادی یک فیلم ببیند و یک شام بخورد. خوب ترجیح می‌دهد فیلمی‌ببیند که بخندد و سرگرمش کند.
 
ممکن است بخواهید در دفترتان کارگردانی یا نویسندگی را هم تجربه کنید؟
نه، حداقل الان نه. چون تولید و تهیه خودش کار پیچیده و سختی است؛ مخصوصا وقتی بازیگر باشی. این قدر این روزها مساله و حاشیه دور و بر خودم می‌بینم که مسیر را برایم سخت کرده است. برایم مهم است که این راه را درست بروم. کسی که می‌خواهد کارگردانی کند باید درایت و جهان بینی ویژه ای داشته باشد که خب من هنوز ندارم. اصول آکادمیک کار را بلدم، دوره هایش را دیده ام اما کارگردان نیستم این میسر تهیه به اندازه کافی سخت هست.

ضیغمی‌ اکران نشدن فیلم هایش را در تغییر مسیر بازیگری موثر می‌داند
بازیگر فیلم تجاری بودن بد نیست
در همان ابتدای مسیر بازیگری تان با فیلم «شوریده» کاندیدای سیمرغ جشنواره شدید. با فیلم «اخراجی ها» هم مردم شما را شناختند. با چنین شروعی، به نظرتان چرا آن اتفاقی که باید، برایتان نیفتاده؟
مثلا چه اتفاقی باید برایم می‌افتاد؟ شما بگویید.

اینکه در فیلم کارگردان های بهتری بازی کنید یا نقش بهتری بگیرید.
این مساله نه به من برمی‌گردد نه به نگاه شما. در این هشت سالی که من وارد سینما شدم، در سینمای ما چند فیلم شاخص ساخته شده؟ من همان آدمی‌ هستم که به خاطر سومین فیلمش (شوریده) کاندیدای جشنوراه شده ام، همان آدمی‌که کارم را با «در چشم باد» آقای جعفری جوزانی شورع کردم. الان هم از بس فیلمنامه چرند و پرند خواندم، به سمت تهیه فیلم آمدم! این اوضاع سینماست و تقصیر بازیگرها هم نیست. من که نمی‌توانم بازیگری را که برایش شب و روز وقت گذاشتم و زحمت کشیدم، کنار بگذارم و بگویم می‌روم وقتی حال سینما خوب شد برمی‌گردم!

یعنی بازیگر برای بقایش باید در هر فیلم تجاری و غیرتجاری بازی کند؟
در سینمای ما برچسب سینمای تجرای به یک عده می‌خورد و برچسب سینمای هنری به یک گروه دیگر. اما چه کسی می‌گوید این برچسب ها غیرقابل تغییر است؟ هرکس می‌خواهد فیلمش بفروشد می‌رود سراغ بازیگر تجاری و هرکس می‌خواهد فیلم هنری داشته باشد که در جشنواره جایزه بگیرد، سراغ گروه دیگری می‌رود. این تقصیر بازیگرها نیست. کارگردان ها هم حوصله ندارند از بازیگرهای شان بازی متفاوت بگیرند. مگر چند کارگردان مثل محمدعلی سجادی پیدا می‌شود که برای بازیگرش وقت بگذارد تا از او بازی بگیرد؟ یا باید خلاف جهت آب شنا کرد که خیلی سخت است یا باید صبر کنیم تا ببینیم کجا شانس پیش می‌آید.
 
وقتی نامزد سیمرغ شدید چه مسیری در ذهنتان بود؟ فکر می‌کردید برچسب بازیگر فیلم تجاری بخورید؟
من بازیگر فیلم تجاری بودن را بد نمی‌دانم. اما بعضی از کلمات در اثر تکرار معنی شان را از دست می‌دهند. همه جای دنیا اگر بازیگری بفروشد و گیشه داشته باشد روی سرشان می‌گذارند اما اینجا یعنی بازیگر بدی هستی. درصورتی که سینما صنعت است و کسی که پول می‌آورد باید به فکر برگشت سرمایه اش هم باشد. اما اگر شوریده در روند خودش اکران می‌شد و اتفاقاتی که باید، برای من می‌افتاد. مجبور نبودم این راه پر پیچ و خم را بروم و یک سری کارها را انجام بدهم که  نمی‌خواستم. آن وقت شرایط فرق می‌کرد.

آن مسیری که می‌خواستید چه بود؟
یکسری کارهای من اکران نشد که حتما روی مسیر بازیگری من تاثیر گذاشته. وقتی یک بازیگر فیلمش را روی پرده با واکنش های مردم می‌بیند، روی تصمیم گیری اش تاثیر می‌گذارد و مسیرش را انتخاب می‌کند؛ اما وقتی هشت فیلمش یا در نوبت اکران می‌ماند یا توقیف می‌شود، دیگر مسیر نرمالی جلویش قرار نمی‌گیرد.
من در مسیر حرفه ام برای جایگاه امروز، هشت سال عمر دادم. با شرایط خودم و شخصیتی که از خودم می‌شناسم الان از جایی که هستم راضی ام. از اتفاقی که افتاده و حتی نیفتاده. شاید یک سری اتفاقات می‌افتاد که ظاهرا برای من خوب بود اما در بلندمدت به ضرر من بود؛ مثل موفقیت زودهنگام.

فکر نمی‌کنید الان چون اینجا در این مرحله از زندگی تان هستید، این حرف را می‌زنید؟
من این دنیا را گذرا می‌بینم. شاید آن موقع ها دلم می‌خواست اتفاقات دیگری می‌افتد که اگر می‌افتاد من شخصیت دیگری پیدا می‌کردم ام این مسیر که به نوعی ریاضت حرفه ای بود، به من شهامت داد تا قدم هایی فراتر از آدم های همسن خودم بگذارم.