حلقه‌هایی‌كه به‌هم وصل شد تا هابیت‌ شكل بگیرد

سرزمین ‌هیچكس
مدت‌هاست كه خبرهای متفاوتی درباره ساخت فیلم «هابیت» بر مبنای داستانی دیگر از تالكین شنیده می‌شود. كتاب هابیت در حقیقت نقطه عطف دوران سوم در جهان تاریخی تالكین است. بعد از ماجراهایی كه در هابیت اتفاق می‌افتد، سائورون فعالیت‌هایش را شروع می‌كند. در این بخش اشتباه‌ها و كارهای نادرست هابیت‌ها كه باعث تضعیف حلقه شد، نشان داده می‌شود.
با این حال باید گفت هرچه ساخت «ارباب حلقه‌ها» ناگهانی بود و دنیا یك دفعه با پدیده‌ای به این نام روبه‌رو و البته در برابر آن شوك‌زده شد، ساخت «هابیت» در قالب یك فیلم سینمایی دو قسمتی، پیچیده و پر دردسر شده است.

 

در حالی كه 2 شركت «مترو گلدن مایر» و «نیولاین» قرار است به صورت مشترك این فیلم را تهیه كنند، سرمایه‌گذاری، ابعاد آن، و انتخاب آدم‌های سازنده، به كاری پرپیچ و خم تبدیل شده است. اگر از آخر شروع كنیم بهتر است چون آخرین خبر (البته اگر تا به حال تغییر نكرده باشد) این است كه سرانجام پیتر جكسون كارگردان سه‌گانه «ارباب حلقه‌ها» كار ساخت این فیلم را انجام می‌دهد و فیلم در فوریه 2011 یعنی بهمن امسال كلید می‌خورد.
شاید همه این شك و یقین‌ها برای این باشد كه جكسون مدتی است خیلی گرفتار است. او به عنوان تهیه‌كننده مشترك «ماجراجویی‌های تن‌تن: راز یونیكورن» پروژه مهم استیون اسپیلبرگ سرش حسابی شلوغ است. این فیلم قرار است سال آینده اكران شود. این در حالی است كه قرار است جكسون كارگردانی قسمت دوم این فیلم را هم برعهده بگیرد. اما كمپانی‌های سازنده «هابیت» هم طبق برنامه‌ریز‌هایی كه كرده‌اند قصد دارند تا این فیلم را در سال‌های 2012 و 2013 اكران كنند كه به این معنی است كه كار فیلمبرداری این فیلم باید همین روزها شروع شود.

 

برای نوشتن فیلمنامه این اثرهم یك گروه قدرتمند بسیج شده بودند؛ پیتر جكسون و فرن والش، فیلیپاب بوینز و گیلرمو دل تورو كار نوشتن فیلمنامه این اثر را با هم انجام داده اند و پس از 2 سال دیگر می‌شود گفت این كار تقریبا به انجام رسیده است. اما رسیدن به این نتیجه از مسیری پرپیچ و خم عبور كرده كه به نوعی ریشه در فیلم «ارباب حلقه‌ها» و البته بحران مالی جهانی هم دارد. در حقیقت بحران مالی اولین عاملی بود كه شروع این فیلم را كه نیم میلیارد دلار باید برای ساختش سرمایه‌گذاری شود، به تعویق انداخت.
و در مرحله بعد، پیتر جكسون كه درصد سود حاصل از فروش ارباب حلقه‌ها را از شركت نیولاین نگرفته بود، به یكی دیگر از عوامل بازدارنده بدل شد. او حتی به دادگاه هم شكایت كرد، اما نتیجه‌ای نگرفت. در حقیقت این شركت زیر قولش زد و این باعث شد تا پیتر جكسون كه با ساخت «ارباب حلقه‌ها» به آرزوی خیلی از كارگردان‌ها جامه عمل پوشانده و نشان داده بود كه مردكارهای بزرگ است، وارد یك كار دیگر با این گروه نشود. البته او پذیرفته بود كه تهیه كننده «هابیت» باشد و در بخش نوشتن فیلمنامه هم حضور داشته باشد، اما زیر بار كارگردانی اثر نرفته بود.

به همین دلیل، گیلرمو دل تورو كارگردان مكزیكی كه با ساخت فیلم فانتزی 2 قسمتی «پسر جهنمی» نشان داده بود می‌تواند فیلم‌های جادویی و بزرگ را كارگردانی كند، برای این كار معرفی شد. «هزارتوی پان» هم فیلم دیگر اوست كه نامزد دریافت چندین جایزه اسكار شد. اما او هم در بهار امسال انصراف خودش را اعلام كرد. او گفت با وجود این كه 2 سال برای نوشتن فیلمنامه وقت گذاشته و كاملا درگیر این داستان و جهان تخیلی آن شده، اما به دلیل سرنگرفتن كار ساخت و طولانی شدن مراحل، از انجام كارگردانی این كار منصرف شده است.

دنیای جادویی تالكین
جان رجینالد تالكین كه از او به صورت خلاصه به عنوان جی.آر.آر. تالكین نام برده می‌شود، در سال 1892 به دنیا آمد. او كه در رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه آكسفورد به مدت 8 سال تحصیل كرده بود، 20 سال به عنوان استاد آنگلوساكسون و 14 سال به عنوان استاد ادبیات انگلیسی در همین دانشگاه تدریس كرد. اما دانش او در زبان و علاقه‌اش به خلق زبان‌های تصویری آنقدر وسیع بود كه به نوشتن داستان‌های تاریخی، اسطوره‌ای و افسانه‌ای روی آورد. تسلط او به ادبیات آنگلوساكسون، اسطوره‌‏شناسی آلمان، فولكلور فنلاند، كتاب مقدس و اسطوره‌‏شناسی یونان، همه و همه موجب شكل گرفتن این مجموعه‌های پیچیده شد. حاصل این خلاقیت‌ها «هابیت» و «ارباب حلقه‌ها» است كه 2 شاهكار كارهای او به حساب می‌آیند.
داستان «هابیت» از آنجا كه پیش از «ارباب حلقه‌ها» ساخته شده، از چند نظر ساده‌تر است و پیچیدگی‌ كمتری دارد. در هابیت دنیای جادویی تالكین بیشتر شبیه جادوی دنیای پریان است؛ اشیایی كه حرف می‌زنند، آدم‌هایی كه غیب می‌شوند یا به شكل موجودات دیگر در می‌آیند و بعضی از كارها خود بخود انجام می‌شود. این جادوها هر چند خیلی طبیعی اتفاق می‌افتند، با دنیای جادویی «ارباب حلقه‌ها» كه پیچیده و خبیث است، فرق دارد. اما پیتر جكسون به عنوان تهیه‌كننده و كارگردان، این‌ها را دست كم نمی‌گیرد و می‌گوید برای ساخت هابیت و كشف دنیای زمین میانه، قصد دارد فراتر از تجربه‌های عادی فیلمسازی حركت كند و او اظهار امیدواری كرده تا یك بار دیگر با «گاندالف» و «بیلبو» وارد دنیای شگفت‌انگیز تالكین شود و به بخش ویژه تخیل یعنی زیبایی و درام سفر كند.

 

در سرزمین میانه 2 جهان متفاوت وجود دارد: یكی دنیای عادی و دیدنی و دیگری سرزمین سایه‌ها. در بیشتر داستان، ساكنان این 2 دنیا از چشم ساكنان دنیای دیگر پنهان هستند. سرزمین سایه‌ها از جادو استفاده سیاه دارد و راه رد شدن از مرز یكی و رسیدن به دنیای دیگری، استفاده از حلقه‌های قدرت است. اما در این میان آدم‌هایی هم هستند كه می‌توانند در هر 2 دنیا زندگی كنند. تام بامبادیل و الفی به نام فیندل از جمله آدم‌هایی هستند كه چون توانایی درك پلیدی‌ها و سیاهی‌ها را بدون افتادن در میان آنها دارند، ساكن هر 2 دنیا هستند. شركت گلدوین مایر از سال 1969 امتیاز تولید نسخه سینمایی كتاب «هابیت» را خریده و جالب این‌كه برای این مساله هم با خانواده و وراث تالكین در كش و قوس حقوقی است. خانواده تالكین مثل جكسون مدعی هستند كه درصدی از سود فروش «ارباب حلقه ها» باید به آنها برسد و گلدوین مایر زیر بار این مساله نمی‌رود.
لازم است بدانید در فیلم هابیت هم شاهد حضور همان چهره‌های قبلی هستیم: ویگو مورتنسن یا همان آراگون مشهور ارباب حلقه‌ها اعلام كرده كه حتما مایل به بازی در فیلم هابیت هست. البته شخصیت او در هابیت یك حضور ندارد ولی در هابیت دو او هم بخشی از قصه را تشكیل می‌دهد. كریستوفر لی كه در نقش «سارامان» بازی می‌كرد هم برای بازی در این داستان اعلام آمادگی كرده و «یان مكلن» بازیگر نقش گاندالف هم گفته هیچ مشكلی با این پروژه ندارد. نقش «اسمیگل» را هم همچنان قرار است «اندی سركیس» بازی كند. البته قرار است مارتین فریمن بازیگر 39 ساله بریتانیایی نقش بیلبو باگینز قهرمان فیلم را بازی ‌كند و ریچارد آرمیتیج یك بازیگر 39 ساله دیگر بریتانیایی هم در نقش تورین اوكنشیلد رهبر «گروه كوتوله‌ها» ظاهر ‌شود.

 

این در حالی است كه فیلمبرداری ارباب حلقه‌ها 274 روز طول كشید و 15 ماه زمان برد. جالب است بدانید 7 واحد به صورت همزمان در 350 لوكیشن در جزایر شمالی و جنوبی نیوزیلند مشغول فیلمبرداری بودند وحتی ارتش نیوزیلند به كمك گروه آمد تا بخش بزرگی از زمین را بكنند و به مكانی برسند كه محل درست اقامت هابیت‌ها باشد. پیتر جكسون هم از طریق ویدئو و تصاویر ماهواره‌ای همه چیز از راه دور در كم‌ترین زمان درمكان‌های گوناگون نظارت می‌كرد. به هر حال به نظر می‌رسد كار شروع پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای جهان دیگر از هفت خوان رستم گذشته باشد.

سال های دور از خانه
 كارگردانی فیلم هابیت‌ها اصلا كار ساده‌ای نیست و نمی‌شود آن را با پروژه‌های دیگر مقایسه كرد. یكی از مهم‌ترین دلایل این كار این است كه شركت و گروه تهیه‌كننده اثر از ابتدا تصمیم داشتند این كار را در نیوزیلند جلوی دوربین ببرند. این همان مكانی است كه برای ساخت «ارباب حلقه‌ها» هم مورد استفاده قرار گرفت و صخره‌های بزرگ و سرزمین‌های گسترده آن، چشم اندازهای فیلم را تشكیل داد و این به معنی حداقل 2 سال دور ماندن از خانه و زندگی و البته پروژه‌های دیگر است. در همین حال اتحادیه‌های بازیگری در سطح جهان، از اعضای خود خواستند تا در فیلم‌های «هابیت» بازی نكنند.
7 اتحادیه بازیگری در آمریكا، استرالیا، بریتانیا و كانادا گفتند تهیه‌كنندگان این دو پروژه سینمایی حاضر به مذاكره با آنها نشده‌اند.
این 7 اتحادیه كه زیر چتر فدراسیون بین‌المللی بازیگران هستند، گفتند تعدادی از بازیگران نیوزیلندی سال‌هاست بی‌آن‌كه از مزایای عضویت در اتحادیه‌ها بهره‌مند باشند قرارداد امضا می‌كنند و این قراردادها درمورد دستمزدها یا شرایط كار هیچ تضمینی نمی‌دهند. بازیگران نیوزیلندی بابت پخش‌های تلویزیونی در آینده مبلغی دریافت نمی‌كنند و بابت فسخ قرارداد از سوی تهیه‌كنندگان هم پولی نمی‌گیرند. البته جكسون هم در واكنش به بایكوت اتحادیه‌ها با صدور بیانیه‌ای طولانی تهدید كرد تولید «هابیت» می‌تواند از زادگاهش (نیوزیلند) به اروپا منتقل شود.