آنچه که قشم را جزیره ای با عجایب هفتگانه و جذاب به جهانیان معرفی کرده است علاوه بر آثار طبیعی منحصر به فرد و جاذبه های دیدنی آن، تاریخ و فرهنگی قدیمی قشم است که به خوبی در بین بومیان آن حفظ شده است

بهترین زمان سفر به قشم

قشم که به حق می‌توان آن را برترین مقصد گردشگری استان هرمزگان نامید، جزیره شگفتی‌ها و عجایب طبیعی است و در چند نقطه از آن شاهد پدیده‌های هستیم که طبیعت با قدرت فرسایشی خود خالق آن‌ها بوده است  جذابیت‌های قشم تنها به جاذبه‌های طبیعی منحصر‌به‌فرد آن مثل تنگه چاه‌کوه، غار خربس، دره ستارگان، جزایر ناز و جنگل حرا ختم نمی‌شود، بلکه جاذبه‌های فرهنگی آن همچون لباس‌های محلی و صنایع‌ دستی این جزیره نیز باعث جذب گردشگران زیادی به می‌شود.

بهترین فصل سفر به قشم

متوسط دمای این جزیره در گرم‌ترین زمان سال یعنی از اوایل تیر تا اوایل مرداد، ۳۴ درجه سانتیگراد است و تا ۳۸ درجه سانتگراد نیز افزایش پیدا می‌کند. متوسط دمای سردترین زمان سال که از اوایل دی ماه تا اوایل بهمن ادامه دارد، ۱۸٫۵ درجه سانتیگراد، حداقل دما ۱۳٫۵ درجه سانتیگراد و حداکثر دما ۲۳ درجه ساتنیگراد است. در کل بهترین زمان سفر قشم از این نظر از اوایل آذر تا اوایل فروردین است.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
جزیره قشم

در این ماه‌ها متوسط دما تقریبا ۲۰ درجه سانتگراد بوده و دما از ۲۴٫۵ بیشتر نمی‌شود. در ضمن اگر قصد چادرزنی در فضاهای باز را دارید، باید بگویید در اوایل دی تا بهمن احتمال کم بارش باران وجود دارد.

کمی از جزیره ی قشم بیشتر بدانید

قشم، بزرگترین جزیره ی خلیج فارس و یکی از بزرگترین جزایر غیر مستقل دنیاست که در تنگه ی هرمز قرار گرفته است. جمعیت ساکن در این جزیره، ۱۱۷٫۷۷۴ نفر است که از سمت شمال به شهر بندرعباس و از شرق به جزیره ی لارک کشیده شده است. این جزیره حدود ۱۴۹۰ کیلومتر مربع وسعت دارد و اگر بخواهید همه جای آن را خوب بگردید باید چند روز برای آن زمان بگذارید. مطمئنا از دیدن عجایب هفتگانه ی جزیره حیرت زده خواهید شد. در رزرو هتل قشم می توانید محله و اقامتگاه خود را اینترنتی انجام دهید.

اصالت فرهنگی مردم قشم

اغلب مردم این منطقه بومی هستند و کمتر از سایر مناطق کشور تحت تاثیر دنیای مدرن قرار گرفته اند، البته این به معنای نبودن امکانات در این شهر نیست بلکه هتل ها، رستوران ها و مراکز خرید مدرن و بزرگ قشم از امکانات به روزی برخوردارند اما آنچه که از بین مردم نرفته است اصالتی به جا مانده از گذشتگان این سرزمین است که به خوبی بین مردم بومی دیده می شود.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
سفر به جزیره زیبای قشم

اگر به قشم سفر کنید و زمانی در آنجا اقامت داشته باشید این فرهنگ را در روزمرگی های مردم از پوشش گرفته تا خورد و خوراک و مراسم های سنتی خواهید دید؛ شاید این موضوع از موقعیت جغرافیایی جزیره نشات می گیرد چرا که دور تا دور آن را آب فراگرفته و همین نیز در اتحاد و همبستگی آن ها تاثیر گذاشته و ارتباط کمتر با مردم دیگر تاثیر پذیری آن را نسبت به فرهنگ امروزی کمتر کرده است؛ ارتباطات قوی فامیلی و قومی، مهمان نوازی و خونگرمی، بزرگداشت سنت های قدیمی و ... همه از اصالت مردم این سرزمین است چیزی که متاسفانه در بسیاری از شهر های دیگر از بین رفته است.

جشن نوروز صیاد در قشم

قشم یکی از زیباترین جزایر ایران است که بیشترین درآمد و کسب و کار مردم آن از طریق دریا است و اکثر مردم از طریق ماهی گیری امرار معاش می کنند، از این رو بسیاری از مراسم سنتی آن ها نیز مربوط به دریا و آب می شود، یکی از این مراسم جشن نوروز صیاد است که هر سال در اول مرداد ماه برگزار می شود، در این روز هیچ یک از مردم ماهی گیری نمی کنند و از غذاهای دریایی نیز نمی خورند؛ اول مرداد ماه فصل سید کوسه و بسیاری از ماهی ها به پایان رسیده و مردم به شکرانه سالی که گذشت این روز را جشن می گیرند، تمام مردم لباس های رنگی می پوشند و به کنار دریا می روند، آن ها معتقد هستند آب دریا در این روز بیماری هایشان را شفا می دهد برای همین زنان و مردان کهنسال یا بیمار را به کنار آب میاورند و رویشان از آب دریا می پاشند.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
جشن نوروز صیاد در قشم


حتی مردم لباس های کهنه خود را به دریا می اندازند تا نحسی از زندگی شان بیرون رود؛ همین طور بزرگان این سرزمین دعایی مخصوص نیز برای دام ها می خوانند تا آن ها را در برابر گزند حیوانات وحشی مصون کنند، البته این دعا اسمی خاص دارد و تنها افرادی خاصی آن را بلد هستند، از دیگر آداب این روز استفاده از خاک سرخ رنگ برای تزئین درب خانه ها و همین طور حیوانات است که البته اعتقاد بر خوش یمنی آن دارند؛ همچنین آداب و مراسمی توسط چندین نفر با لباس های خاص اجرا می شود.

از برنامه‌های جشن نوروز صیاد می‌توان به رقص‌های محلی گروهی همراه با موسیقی محلی، مراسم نمایشی شوشی با موسیقی و رقص محلی که داستان جذابی هم دارد، رنگ کردن درها و نخل‌ها به عنوان نشانه‌ای برای آغاز فصل جدید صیادی، شنا و آب‌تنی و ورود به آب با لباس‌های نو، هوا کردن بادکنک‌های کاغذی، مسابقات مختلف از جمله شنا، طناب‌کشی، غواصی، قایق‌‌رانی با قایق‌های پارویی، بازی‌های محلی مسابقات غذایی ویژه بانوان و نمایشگاه‌های صنایع‌دستی اشاره کرد.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
جشن نوروز صیادان در قشم


این مراسم با اهدای جوایز به گروه‌های برتر ادامه دارد و موسیقی محلی تا پاسی از شب نواخته می‌شود. جشن نوروز صیاد در روستای سلخ به صورت ویژه برگزار می‌شود و علاوه بر سلخ روستاهای رمچاه، لافت، هنگام، مسن و هرمز نیز میزبان برگزاری این مراسم آئینی هستند.

مراسم قبله دعا در قشم

یکی دیگر از رسم های مردم این جزیره جشن قبله دعا است که باز هم به آب مربوط می شود، زمانی که باران در این سرزمین کم می شود و چاه ها و قنات ها رو به خشکی می روند مردم برای درخواست باران و دعا کردن به نزدیکی درخت کُنار خاصی در جزیره می روند که از قدیم تا کنون محل تجمع مردم در زمان دعای باران بوده است؛ مردم اعتقاد دارند در طول مراسم نباید پشت به درخت بایستند، همین طور هنگام دعا خواندن غذا می پزند و آن را بین فقرا تقسیم می کنند و حتی مقداری از آن غذا را نیز پای درخت می ریزند تا حیوانات هم سهمی از آن داشته باشند.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
مراسم قبله دعا


علاوه بر این درخت کُنار معروف، روستایی دیگر به نام کابلی در منطقه غرب و همین طور روستایی در جنوب قشم وجود دارد که عده ای دیگر از مردم برای دعای باران به این مناطق می روند؛ این مراسم دعا معمولا در چند شب برگزار می شود و وعده های مختلفی به فقرا نذری داده می شود.

مراسم زار در قشم

مراسم زار یکی از مراسم قدیمی است که به قرن 18 میلادی مربوط می شود و در بخش های مختلف جهان از جمله آفریقا، مصر و ... اجرا می شود البته گفته می شود ریشه آن از آفریقا می آید؛ این مراسم از اعتقادی قدیمی و ترسناک سرچشمه می گیرد که در ایران در مناطق جنوبی از جمله قشم و بیشتر در روستای سلخ قشم برگزار می شود، داستان این مراسم روایتی ترسناک از نفوذ ارواح به بدن انسان است، مردم این منطقه اعتقاد دارند درد ها و ناراحتی هایی که توسط پزشکان درمان نمی شود در واقع ارواح سرگردانی هستند که در بدن افراد رخنه کرده اند و بیشتر نیز زنان دچار این مشکل می شوند، معمولا می گویند این افراد "هوایی" شده اند.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
مراسم زار

برای رفع این مشکل نزد فردی به نام بابا زار و ماما زار می روند که طی چند روز و آدابی خاص همراه با موسیقی ویژه ای ارواح را از بدن فرد خارج می کنند؛ البته افراد غریبه را برای دیدن این مراسم راه نمی دهند و همین طور بیشتر این مراسم در روستاهای اطراف قشم صورت می گیرد؛ اعتقاداتی از این دست در بین مردم قشم بسیار رواج دارد به طور مثال آن ها معتقد هستند دره ستارگان محلی‌ست که ارواح در آن رفت و آمد دارند.

جشن نخل خرما

درخت خرما در بین مردم جنوب ایران اهمیت زیادی دارد و در بعضی مناطق از آن به عنوان درخت زندگی یاد می شود، البته خرما میوه ای مقوی است که کمتر کسی ازخواص و انرژی آن بی اطلاع است اما خرما در زندگی مردم این منطقه نقش اساسی تری دارد چرا که نزدیک به 20 گونه خرما در این منطقه کشت می شود و عده ای از مردم درآمدشان از همین راه است، از طرفی مردم جنوب از خرما محصولات و غذاهای متنوعی درست می کنند و جایگاهی مهم در سفره غذایی آن ها دارد.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
جشن نخل خرما


شیره، سرکه، مربا و ... همه از اصلی ترین موارد سبد غذایی این مردم است که از خرما تهیه شده و غالبا خرما به عنوان عضوی اصلی سر سفره هایشان آورده می شود؛ البته که آن ها تنها از میوه این درخت استفاده نمی کنند بلکه شاخ و برگ و حتی لیف درخت خرما نیز در تولید انواع صنایع دستی مانند سبد های حصیری، زیرانداز، جارو و ... کاربرد دارد؛ اهمیت خرما در این منطقه به قدری زیاد است که قطع کردن درخت پیر و خشکیده را نیز پسندیده نمی دانند.

مراسم عروسی در قشم

مراسم عروسی در این جزیره کاملا به شکل سنتی برگزار می شود و مردم چند شبانه روز پایکوبی می کنند، مخارج عروسی به عهده داماد است و علاوه بر آن داماد باید چندین لباس سنتی نیز  برای عروس تهیه کند؛ بیش تر کارهای مراسم توسط زنان فامیل انجام می شود، از خواستگاری گرفتن تا رسومی مانند حنابندان. زنان معمولا در طی چند روز به خانه عروس می روند و هدایایی مانند طلا و پارچه با خود می برند و در روز اصلی تمام اعضای خانواده از جمله پدر عروس نیز دور هم جمع می شوند؛ جشن و پایکوبی چند روز است که ابتدا خانواده عروس و داماد جداگانه جشن می گیرند و در روز آخر عروس را به سمت خانواده داماد راهی می کنند.

بهترین فصل سفر به قشم,آداب و رسوم مردم قشم
مراسم عروسی سنتی در قشم

یکی از مراسم های مهم دیگر حنابندان است، که معمولا دو روز قبل از عروسی انجام می شود و زنان این جزیره نقش و نگاری زیبا با حنا روی دست و پاهای عروس می کشند و آن را برای مراسمی با شکوه آماده می کنند؛ سنت حنابندان از سنت های مرسوم بسیاری از مناطق ایران است اما مردم این جزیره نقش و نگار زیبا و هنرمندانه ای می کشند، حتی در بسیاری از خیابان های قشم جلوی درب پاساژها زنانی محلی برای گردشگران نقش حنا می کشند و اتفاقا گردشگران داخلی و خارجی زیادی از این کار استقبال می کنند.

 این مراسم از مهم ترین جشن های بومی منطقه قشم است هرچند که در روستاها و قسمت هایی از قشم مراسم دیگری مانند جشن میگو، زنبیل گردانی و ... نیز دیده می شود، مردم قشم از جمله مردمی هستند که اصالتشان را از دست نداده اند و در دنیای امروزی بخش عظیمی از آداب گذشتگان خود حفظ کرده اند؛ قطعا شما هم از جاذبه های اعجاز انگیز قشم شنیده اید اما نکته مهم تر مهمان نوازی و خوش رویی مردم این منطقه است که هر گردشگری را به خود جذب می کند، این مردم در طی سال های طولانی پذیرای تجار و بازرگانان خارجی و داخلی زیادی بوده اند و به همین جهت نیز بسیار مهمان دوست هستند.


بیشتر بدانید : در این منطقه از جنوب ایران، می‌توانید روی دریا راه بروید! + عکس

بیشتر بدانید : گزارش تصویری: غارهای خربس قشم

بیشتر بدانید : سفری به آریزونای ایران + تصاویر شگفت انگیز

بیشتر بدانید : قشم، جزیره عجایب هفت‌گانه خلیج فارس

بیشتر بدانید : 'قشم'؛ جزیره ای زیباتر از 'کیش'

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: salamparvaz.com/kojaro.com


 
 
 

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

پربیننده های این بخش

 
X