امکان پیشگیری عوامل خطرناک سلامت، آری یا نه؟

 براساس تازه‌ترین تحقیقات انجام شده توسط پژوهشگران مدرسه سلامت عمومی دانشگاه‌ هاروارد HSPH و محققان دانشگاه تورنتو ، سیگار كشیدن، فشار خون بالا و چاقی بیش از حد (اضافه وزن)‌ 3 عامل خطرناك قابل جلوگیری برای مرگ‌های زودرس اعلام شده است.

براین اساس سالانه 467 هزار نفر بر اثر سیگار كشیدن، 295 هزار نفر در اثر فشارخون بالا و 216 هزار نفر به خاطر چاقی بیش از حد در آمریكا دچار مرگ زودرس می‌شوند. این در حالی است كه از هر 5 مورد مرگ یكی بر اثر سیگاركشیدن و از هر 6 مورد مرگ یكی مربوط به چاقی بیش از حد است.

این جامع‌ترین و كامل‌ترین تحقیق انجام گرفته تاكنون است كه نشان می‌دهد چگونه رژیم غذایی، نحوه زندگی و عوامل خطرناك متابولیك در بیماری‌های مزمن باعث مرگ می‌شوند. میزان بالای مرگ زودرس ناشی از این عوامل خطرناك محققان را شگفت‌زده كرده است و آنها را به این نتیجه رسانده كه باید نگاهی جدی به این مقوله انداخت كه چطور می‌توان ظرفیت‌های لازم برای جلوگیری از این عوامل را در سیستم سلامت عمومی به كار گرفت و آیا اكنون به شكل صحیحی روی این مقوله تمركز شده است یا نه؟

طی این تحقیق همچنین محققان تاثیر زیاد یك‌سری رژیم‌های غذایی قابل اصلاح و عوامل موثر بر كاهش این روند را یافتند. از آنجا كه مطالعات قبلی انجام شده مرگ‌های زودرس را به عوامل كمتری همچون سیگار و مصرف الكل مرتبط می‌دانست، برای اولین‌بار به این عوامل مخاطره‌‌آمیز به شكل گسترده توجه شده است. در كنار این عوامل چیزهای دیگری همچون عوامل مرتبط با رژیم غذایی، فاكتورهای متابولیكی، سبك زندگی و فشارخون بالا مدنظر قرار گرفت. در این تحقیق برای اولین‌بار از روش‌هایی برای سنجش درست مجموعه‌ای گوناگون از عوامل خطرناك و این‌كه هر كدام مسبب ایجاد چه تعداد مرگ زودرس هستند استفاده شد. این نتایج براساس داده‌های به دست آ‌مده از مراكز عمومی مختلف، مركز سلامت ملی و مطالعات بی‌شمار اپیدمیولوژیكی به دست آمده است.

در این تحقیق مشخص شد كه میزان مرگ ناشی از عوامل قابل جلوگیری در مردان و زنان متفاوت است. بر این اساس سالانه 230 هزار زن در آمریكا بر اثر فشارخون جان خود را از دست می‌دهند كه 19 درصد كل مرگ‌های زنان را تشكیل می‌دهد. این رقم 5 برابر بیشتر از سرطان سینه در زنان است كه سالانه جان 42 هزار زن را می‌گیرد.

در مردان نیز سیگار كشیدن باعث مرگ 248 هزار نفر در سال می‌شود كه 21 درصد كل مرگ‌ها در مردان را تشكیل می‌دهد. اثرات دیگر عوامل منجر به مرگ در مردان و زنان تقریبا برابر است.