فرض كن تو جای من باشی. يك گزارشگر اجتماعی كه بر حسب شغلت توفيقی اجباری نصيبت شده است تا به همه جای شهر سرك بكشی. يك روز حوالی ظهر برای پيگيری سوژه‌ای به ميدان بهارستان می‌روی.
 
به گزارش جام جم آنلاين،در گرمای 40 درجه یك روز كشدار تابستانی كه عطش و خستگی حتی تصویر آدم‌های روبه‌رویت را مثل سراب لرزان كرده دهانه ورودی متروی بهارستان برایت می‌شود یكی از درهای بهشت باز شده وسط جهنم. پس بی آن‌كه برایت مهم باشد مترو به كجا می‌رود با سرعت از پله‌ها پایین می‌روی تا هرم گرما پشت سرت جا بماند و به ساكنان آن بهشت زیرزمینی بپیوندی. نفس‌نفس‌زنان تا آمدن مترو روی یكی از آن صندلی‌ها می‌نشینی و میان مسافران منتظر چشم می‌دوانی كه ناگهان چه می‌بینی؟ در بهشت، آدم معمولا چه می‌بیند؟ فرشته. یك فرشته می‌بینی، فرشته‌ای 9ساله كه جسم نحیفش به سنش نمی‌آید و مجموعه‌ای است از یك مشت استخوان ظریف شكننده و پوستی سبزه كه روی آنها كشیده شده و اسمش مهتاب است و چشم‌هایی پر ترس دارد و بخت همه آدم‌های دنیا را جز خودش، در ورق‌های فالش دانه‌ای 200 تومان می‌فروشد. فرشته‌ای با پیرهن بلند و چرك گرفته كه هنوز ته رنگ زردش میان آن همه لكه و سیاهی پیداست. فرشته‌ای با یك كیف بزرگ پر از فال و چیزهای دیگری كه نمی‌دانم. فرشته‌ای كه كار می‌كند و دیر یا زود روزگار، كودكی‌اش را با اسكناس‌های رنگی تاخت می‌زند تا دیگر فرشته نباشد و به جمع همه آدم‌هایی بپیوندد كه برای بقا می‌جنگند.

تو كه حالا جای من هستی، از او می‌گذری؟ او سوژه دوست داشتنی نیست؟ فكر می‌كنی چند نفر از مخاطبان روزنامه‌ات دلشان بخواهد حرف‌های دختربچه‌ای فال فروش را بشنوند و بدانند در دل یك كودك كار و خیابان چه می‌گذرد؟ چند نفر كنجكاوند از پشت پرده زندگی دستفروش‌های نیم‌وجبی مترو سر در بیاورند؟

تو او را دنبال می‌كنی و مهتاب با كیسه سنگین فالش دو سه بار رد گم می‌كند و پشت ستون‌های مرمری ایستگاه تو را جا می‌گذارد، اما دست آخر پیدایش می‌كنی و او در ازای فروش 5 فال حاضر می‌شود پاسخ پرسش‌‌هایت را بدهد، 5 فال كه تو سرانجام آنها را باز نكرده به خودش می‌بخشی تا از بختت بی‌خبر بمانی.

مهتاب‌جان، تو چند سالته؟

9 سالمه. قول دادی 5 تا فال بخری‌ها. اگه نخری... (نگاه می‌كند به برگه‌های سبز و آبی فال كه آنها را روی پایش گذاشته است و چشم‌های درشتش پی قطاری را می‌گیرند كه از ایستگاه دور می‌شود.)

اهل كجایی؟

اهل مشهدم، ولی بچه لب خطم.

لب خط كجاست؟

شوش.

روزی چقدر فال می‌فروشی؟

روزی 5 هزارتومن. بعضی وقت‌ها هم بیشتر.

چند كلاس درس خوانده‌ای؟

اصلا درس نخوندم. 2 تا داداش دارم. 2 تا آبجی. آبجی لیلام كه 15 سالشه تا چهارم خونده. داداش فرهادم هم 12 سالشه، سه كلاس سواد داره.

روزی چند ساعت كار می‌كنی؟

من هرروز ساعت 10 صبح با دخترعموم می‌یام. اون 13 سالشه. تا ساعت 3 اینجاییم بعد برمی‌گردیم خونه. خط 1 و 2 كار می‌كنیم.

مهتاب! تو كه سواد نداری، پس چطور ایستگاه‌ها را از هم تشخیص می‌دهی؟

دخترعموم یادم داده. از قیافه ایستگاه‌ها می‌فهمم كدوم هستن.

بعد از ساعت 3 چه كار می‌كنی؟

می‌رم امام حسین كه برگردم خونه. مامانم حامله است. اگه مریض باشه كارهای خونه رو می‌كنم. جورابا رو می‌شورم. غذا می‌پزم. از این جور كارها دیگه.

بعدش چی؟

بعدش می‌خوابم. تلویزیون می‌بینم. موش و گربه رو خیلی دوست دارم، ولی تلویزیون‌مان خیلی كوچیكه. با دوچرخه داداشم هم بازی می‌كنم.

با پول‌هات چكار می‌كنی؟

پول‌هام رو می‌دم به مامانم كه بریزه توی قلك. قول داده وقتی زیاد شد برام از مشهد طلا بخره. حالا راست می‌گه یا دروغ نمی‌دونم.

هفته دیگه عروسیه آبجی لیلامه. می‌خوایم بریم شاه عبدالعظیم. یه لباس خوشگل دیدم 8 تومن! می‌خوام بخرم.

فال‌هات رو از كجا می‌یاری؟

یه آقاهه كه بابام بهش زنگ می‌زنه می‌یاره. واسه بقیه بچه‌ها هم می‌یاره.

چه لباس‌های خوشگلی داری.

(لبخند می‌زند) این‌رو بابام یافت می‌كنه.

از كجا؟

نمی‌دونم. (سرش را با خجالت پایین می‌اندازد و آهسته با كیفش پارگی پیراهن بلندش را  كه شبیه پیراهن دختركان افغانی است می‌پوشاند.)

پدرت چه كاره است؟

پدرم خونه است. بیكاره.

پدرت معتاده؟

خدا نكنه! بابام فقط سیگار می‌كشه. همین!

پس چطور تو كه 9 سالته كار می‌كنی، ولی بابات بیكاره؟

نمی‌دونم. (سكوت می‌كند. صدای قطار حرفمان را قطع می‌كند. مهتاب باز به فال‌هایش خیره می‌شود و انگار می‌خواهد دوباره تكرار كند كه قول داده ام 5 تا فال بخرم.)

دلت می‌خواد كار نكنی؟

آخه مامانم عصبانی می‌شه. می‌گه فردا پس فردا كه بچه‌اش دنیا بیاد ما باز پول می‌خوایم، ولی الكی می‌گه.

خواهرها و برادرهات چی، آنها هم كار می‌كنند؟

آبجی لیلام كار نمی‌كنه. نامزدش نمی‌گذاره كار كنه، ولی داداش فرهادم كه 12 سالشه كار می‌كنه. توی كارخونه كارگره. دسته كتری می‌سازن.

من تا حالا چند بار دیدم كه مامورها بچه‌های دستفروش مترو را دستگیر كرده‌اند. تو را چی ؟

آره من رو هم گرفتن، هم میرداماد، هم حرم، هم بهارستان.

خیلی وحشتناك بود؟

فال‌هامون رو می‌گیرن. گریه‌مون كه در اومد ولمون می‌كنن می‌گن برین خونه‌هاتون. ولی دفعه قبل من اونقدر گریه كردم كه فال‌هام رو هم پس دادن. قبلا فال‌هام رو بهم پس نمی‌دادن.

بهزیستی یا شهرداری چی؟ آنها تا حالا تو را نگرفته‌اند؟

چرا! یك‌‌بار من و داداش فرهادم رو گرفتن. توی ماشین من آنقدر گریه كردم كه ولم كردن، ولی داداشم رو بردن خونه بهزیستی.

داداشت تعریف كرده كه آنجا چطوری بوده؟

نه، دوست نداره بگه.

فرهاد چه جوری آزاد شد؟

هیچی. بابام رفت دنبالش، آوردش. فقط یك شب اونجا موند.

توی كیفت بجز فال، دیگه چی هست؟

(دستش را با ترس می‌گذارد روی كیفش). هیچی. مثلا چی باشه؟

مثلا مواد مخدر كه بعضی وقت‌ها بچه‌ها مجبور می‌شوند بفروشند یا....

نه. من فقط فال می‌فروشم. (كیفش را كه بین من و خودش گذاشته است بلند می‌كند و طرف دیگرش می‌گذارد.)

تو دوست داری درس بخوانی؟

دوست دارم، ولی سواد ندارم.

می‌خواهی در‌آینده چه كاره بشوی؟

دكتر.

اما تو كه سواد نداری؟

خب وقتی باسواد شدم كه می‌تونم. مامانم گفته اگه یكی پیدا بشه بهم خوندن و نوشتن یاد بده، بعدش اجازه می‌ده برم مدرسه.

تو تا حالا اسم NGO‌ را شنیده‌ای؟

نه. (نمی‌دانم این سه حرف برای او یادآور چیست كه دستپاچه می‌شود).

شنیده‌ام طرف میدان شوش یك‌سری آدم‌های خوب، دور هم جمع شده‌اند كه به بچه‌ها خواندن و نوشتن یاد می‌دهند، باهاشون بازی می‌كنند و...

من آدم خوب زیاد ندیدم. یه خونه توی میدان شوشه كه بچه‌ها می‌ر‌ن اونجا نقاشی می‌كنن، دفترچه بهشون می‌دن كه اگر سواد دارند توش بنویسن و... ولی درس نمی‌دن.

مهتاب! دنیا چه رنگیه؟

آبی.

تو چه رنگی هستی؟

مشكی.

یعنی تو رنگ دنیا نیستی؟

من مشكی‌ام. فقط مشكی‌ام.

یك آرزو بگو. می‌خواهم توی روزنامه چاپ كنم؟

نكنه چاپش كنی پیدام كنند!

تو حالا یه آرزو بكن... قول می‌دهم كسی پیدایت نكند.

آرزو؟! من هیچ آرزویی ندارم. اصلا نمی‌دونم چقدر عمر می‌كنم.

به دختر‌هایی كه همسن خودت باشند هم فال می‌فروشی؟

نه، ولی خوش به حال دخترهایی كه كار نمی‌كنن. خوش به حال دخترهایی كه مامان و باباشون پول دارن. ( بغض می‌كند.)

به چه جور آدم‌هایی فال می‌فروشی؟

فقط زن‌ها. زن‌ها فال می‌خرن. دخترهای بزرگ هم فال دوست دارن.

خودت چی؟ واسه خودت هم فال می‌گیری؟

نه. از فال خیلی بدم می‌یاد. اصلا دوست ندارم. (قطاری تازه در ایستگاه می‌ایستد. مهتاب بلند می‌شود.) فال نمی‌خری؟ باید برم.

5 فال می‌خرم و هر 5 تا را باز نكرده به او بر می‌گردانم. این دستمزد نیم‌ساعتی است كه كنارم نشسته است تا گپ بزنیم. فال‌ها را كه پس می‌گیرد، قطار رفته است. می‌خندد. اسكناس هزار تومانی را می‌گذارد توی كیفش. می‌گوید: «یه جوری ننویسی كه پیدام كنند»! هر دو ساكت می‌شویم. درهای قطار باز می‌شود. او می‌دود و میان جمعیت گم می‌شود. نمی‌دانم برایش چه آرزویی كنم. شاید دعا كنم هیچ‌كدام از زن‌های مسافر مترو از او فال نخرند تا دست خالی به خانه برگردد و بابا به نتیجه برسد كه فال فروشی دختركش صرفه اقتصادی ندارد. شاید در این صورت مهتاب را به مدرسه بفرستد یا... اما اگر به جای فال فروشی مجبورش كند ساقی مواد مخدر شود یا گدایی كند، آن وقت آرزوی من فقط به ضررش بوده است. شاید بهتر باشد آرزو كنم او را به قول خودش بگیرند تا مثل 10 هزار و 414 كودكی كه به گفته مدیركل مبارزه با آسیب‌های اجتماعی بهزیستی در سال گذشته به مراكز حمایت از كودكان كار و خیابان بهزیستی ارجاع داده شده‌اند، مهمان یكی از آن مراكز شود، اما مگر این مراكز تا چند روز، چند هفته، چند ماه می‌توانند مهمان‌های كوچكشان را نگه دارند؟ اصلا اگر بابا مثل چندین هزار پدری كه به مراكز حمایتی كودكان كار و خیابان بهزیستی مراجعه می‌كنند و فرزندانشان را پس می‌گیرند تا دوباره آنها را به خیابان بفرستند، مهتاب را پس گرفت و دوباره فال فروشش كرد، آن وقت آرزوی من... شاید بهتر باشد آرزو كنم ... .

قطار می‌رود. برای مهتاب آرزویی نمی‌كنم. من هم مثل او بی‌آرزو شده‌ام. دو سه تا فرشته كوچك شبیه او، جایی آن طرف خط قرمز پی هم می‌دوند و جیغ می‌كشند. بلند می‌شوم پله‌های ایستگاه بهارستان را بالا می‌روم. دلم برای جهنم بیرون تنگ شده، این بهشت پر از فرشته‌های ژنده‌پوش است.

 

گردآوری:گروه خبر سيمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:jamejamonline.ir