الان همه فكر می‌كنند اگر رييس‎جمهور شوند می‌توانند معجزه كنند در حاليكه هيچ فردی به‎تنهايی هيچ كار اساسی نمی‌تواند بكند/ باید از اين بازی‌های انتخاباتی دست برداريم/ ما به تيمی اصول‎گرا، ارزشی و معتقد به انقلاب نیاز داريم...


 
 
 
 با توجه به دور جدید تحریم های آمریکا و غرب علیه کشورمان، بحث اقتصاد مقاومتی و جهادی از جمله مهمترین محورهای پیشنهادی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام برای دور زدن تحریم ها و تبدیل آن به یک فرصت تاریخی برای جمهوری اسلامی ایران است.

به گزارش «تابناک» در همین رابطه هفته نامه پنجره در شماره جدید خود گفتگوی مفصلی را با دکتر محسن رضایی انجام داده است که اهم نکات آن به شرح زیر است:

ـــ در یك دسته‎بندی كلی، ما از ابتدای انقلاب تاكنون با چهار گروه از تحریم‎ها مواجه بوده‎ایم. اولین تحریم‎ها بلافاصله پس از پیروزی انقلاب شكل گرفت و برخی از اموال ملت ایران توسط دولت آمریكا بلوكه شد. بعضی از دارایی‌های ایران كه تا 12 میلیارد دلار هم ارزیابی می‌شود، توسط آمریكا مصادره و حتی مصرف شد. برخی تجهیزات نظامی هم بود كه پول آن پرداخته شده بود، نظیر هواپیمای اف 16 و حتی چندین ناو و برخی قطعات یدكی كه هیچ‎گاه به ما داده نشد. حتی در دوران جنگ كه ما احتیاج مبرمی به آن‎ها داشتیم.

ـــ متأسفانه در آن زمان دولت موقت و آقای بازرگان در دام آمریكایی‎ها افتادند و در حالی‎كه ایران باید برای اجرایی شدن خیلی از قراردادها پافشاری می‌كرد، ما شاهد این بودیم كه در برخی اوقات، خود دولت موقت، یك‎طرفه این قراردادها را لغو  و با این كار، آرزوهای آن‎ها را برآورده می‌كرد. احتمالا دولت موقت تصور درستی از یك كشور انقلابی نداشت. چون داشتن یك نیروی نظامی قوی برای دفاع در مواقع لزوم، از بایسته‌های یك انقلاب تازه تأسیس است.

ـــ در دوران دفاع مقدس با گروه دوم تحریم‎ها مواجه شدیم كه آمریكا، اروپا و ژاپن همراه با استرالیا و كانادا كه در حقیقت مجموعه كشورهای غربی و پیروان آن‎ها بودند، ما را در تحریم اقتصادی قرار دادند. از سیم خاردار گرفته تا برخی تسلیحات و برخی قطعات یدكی. این تحریم‎ها پا به پای جنگ تا هنگام پذیرش قطعنامه با ما بودند. برخورد ایران با این تحریم‎ها در مجموع خوب بود. ما توانستیم از طریق برخی كشورها همانند سوریه، كره شمالی، لیبی و بعضا چین، برخی از سلاح‌ها و مهمات مورد نیاز جنگ را تأمین كنیم. از راه‎های مختلفی هم توانستیم مواد غذایی و سوخت را فراهم آوریم. بنابراین مایحتاج نظامی و غیرنظامی كشور تأمین می‌شد.

ـــ موفقیت‎هایی كه امروز در زمینه خودكفایی تسلیحات نظامی به آن دست یافته‎ایم، از موشك گرفته تا دیگر انواع سلاح‎های دفاعی، برخاسته از همان اعتماد به نفسی است كه از زمان جنگ آغاز شد. در اواخر جنگ، طوری شده بود كه قادر بودیم خیلی از مایحتاج نظامی خودمان را با دست خودمان بسازیم. در حالی كه در اوایل جنگ مجبور بودیم نیازهای خود را از ذخایر محدود قبل از انقلاب یا خرید از كشورهای دیگر تأمین كنیم. ماشین جنگی ایران، اواخر جنگ راه افتاد اما محصول نهایی خود را بعد از جنگ داد. بنابراین ما در زمینه‌های دفاعی از فرصت تحریم در دوران جنگ خوب استفاده كردیم.

ـــ بنده معتقدم در حوزه اقتصاد خوب عمل نشد. این روزها البته بعضی‌ها مدعی هستند كه توانسته‎اند، اقتصاد جنگی را خوب اداره كنند. مثلا مایحتاج مردم را تهیه كرده‌اند تا دچار قحطی نشوند. هر چند این گام مثبتی بود، ولی برخلاف بخش نظامی كه ما توانستیم تولیدات خوبی داشته باشیم، این پیشرفت در بخش غیرنظامی مشاهده نشد. پشت جبهه‌ها بیشتر به توزیع عادلانه مصرف پرداخته شد، حتی به توزیع عادلانه فرصت‎ها و تولید عادلانه پرداخته نشد. بیشتر به توزیع عادلانه درآمدهای نفتی و مصرف عادلانه اكتفا شد. لذا مدیران اقتصادی دوران دفاع مقدس نتوانستند از انگیزه فراوانی كه در مردم بعد از انقلاب فراهم آمده بود، از روحیه جهادی و انگیزه مبارزه با متجاوزین و اشغالگران، بهره‌ای در تولید و رونق اقتصادی ببرند و به‎خوبی از آن استفاده كنند.

 اگر هم مردم را شریك می‌كردند، می‌گفتند بیایید به جبهه‌ها كمك كنید و مردم همان دارایی‌های خود را با جبهه‌ها تقسیم می‌كردند. در حالی كه می‌توانستند با این انگیزه قوی كه در مردم انقلابی آن زمان وجود داشت، یك جهاد اقتصادی در پشت جبهه‌ها به‎وجود آورند. خود جنگ ایران با آن ابعادی كه داشت، می‌توانست انگیزه بسیار خوبی برای سوق دادن مردم به سمت كار و تلاش و نوآوری و خلاقیت باشد تا توسط آن اقتصاد ایران یك جهش بسیار بلندی بكند؛ اما متأسفانه این‎طور نشد. بنابراین ما این انتقاد را به دولت‎های زمان جنگ داریم كه از انگیزه فراوان و عرق ملی مردم ایران كه در زمان جنگ تحریك شده بود، آن‎چنان كه در جنگ استفاده شد، در پشت جنگ و در عرصه اقتصاد استفاده نمی‌كردند.

ـــ همان‎طور كه ما توانستیم نیروهای عظیمی را به جبهه بفرستیم، می‌توانستیم نیروهای عظیم‎تری را در عقب جبهه به عرصه اقتصاد و تولید و فن‎آوری و گسترش اقتصاد بكشانیم. اما متأسفانه آن‎ها اقتصاد را دولتی كرده بودند و این اقتصاد دولتی، قدرت بسیج مردم در صحنه را نداشت. دولت باید سیاست‎های اصل 44 را همان موقع پیش می‌گرفت. رونق اقتصادی و گسترش تولید را باید همان زمان به‎وجود می‌آورد. مردم در كنار انگیزه‌های مادی‎گرایانه‌ای نظیر سود اقتصادی، از انگیزه‌های قوی‎تری نظیر دفاع از كشور و میهن برخوردار بودند. باید این انگیزه را كه مردم انقلابی در جبهه‌ها می‌آمدند و جان خود را برای انقلاب و میهن اسلامی می‌دادند، از صحنه‌های نبرد به عرصه اقتصاد می‌بردیم، اما مدیران ما نتوانستند. این انگیزه انقلابی در سطح نیروی كار مردم تحریك نشد و از آن برای پیشرفت كشور و توسعه اقتصاد استفاده نكردند.

ـــ دلیلش هم این بود که اولا مدیران و مسئولان كشور عقیده‌ای به بازار و بخش خصوصی و تولید ثروت نداشتند و آن را یك اقدام ضد‎ارزشی می‌دانستند؛ ثانیا تجربه هم نداشتند.

ـــ مشكل همین بود كه این دوستان حضور در اقتصاد را فقط با انگیزه سود می‌دیدند وگرنه می‌شود سود را در كنار انگیزه‌های ملی مطرح كرد. مثلا تیمی كه همین امروز در تركیه بر سر كار است، از همین راهكار استفاده از انگیزه‌های میهنی در عرصه اقتصاد فعالیت می‌كند. مسئولین اقتصادی آن‎ها همان‎طور با فعالان عرصه اقتصاد تركیه صحبت می‌كنند كه ما در زمان جنگ با نیروهای بسیجی خودمان صحبت می‌كردیم. اما نخبگان ما هنوز به این نتیجه نرسیده‌اند كه بیرون كردن فقر و فساد و تبعیض و عقب‎ماندگی از كشور كمتر از آزادسازی خرمشهر نیست. هنوز اقتصاد را از زاویه مادی‎گرایانه و سود می‌بینند. كارآفرینی را از زاویه ثروت‎مندی می‌بینند و ثروت را ضدارزش می‌دانند. در حالی كه كارآفرین می‌تواند یك سرباز میهن باشد.

ـــ یك فرمانده جهاد مقدس اقتصادی كه هدفش ارتقای توانمندی ایران در عرصه جهانی و توسعه و گسترش و ساختن یك تمدن بزرگ در ایران است. قبول كنیم كه اگر قرار است فرهنگ انقلاب اسلامی توسعه یابد، با حرف زدن صرف نمی‌شود الگو سازی كرد یا سایر كشورها را با خود همراه كرد. ما باید به صراحت اعلام كنیم كه به دنبال یك قدرت بزرگ علمی - اقتصادی مبتنی بر فضیلت‎های انقلاب اسلامی هستیم. بنابراین برای آن كه در منطقه، حرف‎مان خریدار داشته باشد و به‎عنوان كانونی تأثیر‎گذار شناخته شویم، در شرایط فعلی نیازمند یك اقتصاد مقاومتی و جهادی هستیم. البته من از ایستادگی منطقی مسئولان كشور به‎ویژه آقای رییس‎جمهوری در سازمان ملل تشكر می‌كنم و صحبت‌های آقای اوباما را شتابزده و نسنجیده می‌دانم.

ـــ گروه سوم تحریم‎ها پس از دوران دفاع مقدس باز هم از سوی آمریكا با هدف منع سرمایه‎گذاری انجام شد و تقریبا به مدت 15 سال و تا سال 84 به طول انجامید. این تحریم‎ها در دوران بیل كلینتون به قانون داماتو معروف شد كه سرمایه‎گذاری بیش از 20 میلیون دلار در ایران را منع كرده بود و هیچ آمریكایی حق تجارت با ایران در مسائلی نظیر فن‎آوری را نداشت كه البته عمده كشورها در این زمینه با آمریكا همكاری نكردند. دیگرانی هم كه در ظاهر با آمریكایی‌ها همكاری می‌كردند در عمل آن‎ها را تنها می‌گذاشتند.

 در این تحریم، آمریكایی‌ها كمتر از دوران دفاع مقدس، توانستند همراهی سایر كشورها را جذب كنند. ایران هم روش‌های جدیدی را پیش گرفت و با ایجاد رابطه با اروپا این تحریم‎ها را كمرنگ كرد. امثال شركت‎های فرانسوی در شكستن تحریم‎ها ورود پیدا كردند. بقیه اروپایی‌ها هم آمدند. به دنبال آن‎ها برخی شركت‎های آمریكایی هم آمدند و در نتیجه، تحریم ناكارآمد شد. اما امروز ما با دسته چهارم تحریم‎ها مواجه هستیم كه در حقیقت شدیدترین تحریم‎هایی است كه كشور از ابتدای انقلاب تاكنون با آن روبه‎رو بوده است.

ـــ در این دور چین و روسیه برای اولین بار به این تحریم‎ها پیوستند. از طرف دیگر، آمریكا و اروپا تحریم‎های مضاعفی را علاوه‎بر تحریم‎های شورای امنیت اعمال كردند. نكته سوم هم این كه برای اولین بار است كه ایران از سوی شورای امنیت تحریم می‌شود. این سه ویژگی همگی جدید هستند. بنابراین گروه چهارم تحریم‎ها گسترده‎تر و شدیدتر از تحریم‎های پیشین است. نكته دیگری كه در كالبد‎شكافی تحریم‎ها باید به آن اشاره كرد، این است كه در تحریم‎های پیشین، محور اصلی برخورد آمریكا با ایران، امنیتی و نظامی؛ از جمله حمایت از شورش‎های داخلی، تهدید نظامی و ایجاد جنگ یا دیپلماسی بود. در حقیقت از تحریم‎ها در كنار سایر راهكارها به‎عنوان عنصر پشتیبان و تقویت‎كننده استفاده می‌شد.

ـــ اما در حال حاضر محور برخورد غرب با ایران، جنگ اقتصادی از طریق تحریم‎های اقتصادی است و از ابزار دیگر نظیر دیپلماسی یا عملیات نظامی قرار است به‎عنوان پشتیبانی از تحریم‎ها استفاده شود. من هم به جنگ نرم معتقدم و حوادث سال گذشته را جنگ نرم استكبار علیه انقلاب می‌دانم، اما این جنگ نرم مقدمه رویارویی اصلی ما با آمریكا بود. رویارویی اصلی ما در جبهه اقتصاد است. این را قبلا پیش‎بینی كرده بودم؛ به همین خاطر هم بعد از جنگ رشته اقتصاد را برای ادامه تحصیل انتخاب كردم، چون پیش‎بینی می‌كردم كه جنگ بعدی ما در حوزه اقتصاد و فرهنگ خواهد بود.

ـــ سال‎هاست كه من منتظر این بودم كه یا از داخل با بحران اقتصادی و فرهنگی مواجه شویم یا از بیرون، بحرانی از این جنس به ما تحمیل شود. از داخل شروع كردند، موفق نشدند. امروز جنگ تحمیلی اقتصادی شروع شده است. جنگی كه حداقل پنج سال ادامه خواهد داشت و ممكن است به 10 سال هم برسد. البته همان‎طور كه ما جنگ 20 ساله را در هشت سال تمام كردیم، این‌جا هم می‌توانیم تحریم‎های 10 ساله آمریكا را ظرف چند سال به اتمام برسانیم. شرط اصلی این كار، بسیج گسترده مردم و نخبگان است. این دیگر بستگی به مدیریت اجرایی كشور دارد كه آیا می‌تواند از توانایی ملی كشور برای از بین بردن تحریم‎ها، به نحو مطلوب استفاده كند یا خیر.

ـــ شكی نیست كه آمریكایی‌ها این بار آمده‌اند تا یك جنگ اقتصادی را به ما تحمیل كنند و امید زیادی به آن بسته‎اند. ما هم باید پاسخی اقتصادی به آن‎ها بدهیم. لازمه آن یك جهاد اقتصادی مقدس است. در این جهاد اقتصادی دیگر سود به تنهایی نمی‌تواند انگیزه اصلی باشد. انگیزه‌های بالاتری هم وجود دارد. اگر تأكید می‌كنیم كه در زمان جنگ، تزریق انگیزه‌های جهادی به صحنه اقتصاد راحت‎تر می‌توانست صورت بگیرد، به این دلیل بود كه مردم در آن زمان شاهد بودند كه تمام دنیا درها را به روی ما بسته و حتی سیم خاردار به ما نمی‌دادند. متأسفانه دولت‎مردان ما در آن زمان به دلیل اشتباه نگاهی كه به اقتصاد داشتند، نقش مردم را كمرنگ‎تر و نقش دولت را بیشتر كردند. یعنی برعكس عمل كردند. این بار دیگر نباید اشتباه بكنیم. باید تحریم را تبدیل به فرصتی برای به صحنه آوردن مردم كنیم.

 ـــ حال كه باز دوباره درها به روی ما بسته شده، چرا اعلام جهاد مقدس اقتصادی ندهیم؟ چرا انرژی مردم را در اقتصاد، آزاد نكنیم؟ چرا همان‎طور كه مقام معظم رهبری فرمودند، دستیابی به اقتصاد مقاومتی را به‎عنوان خط مشی اساسی كشور تعریف نكنیم؟ ایشان رهنمود می‌دهند، اما این دولت و مجلس است كه باید، برای این رهكردها قانون بنویسند و آن را اجرایی كنند. حتی خودشان دست بالا بزنند و كاری كنند كه مردم، جدیت آن‎ها را برای ایجاد تحول اقتصادی ببینند. ما قرار است در این زمینه هم پوزه آمریكا را به خاك بمالیم، بنابراین برای ورود انگیزه جهادی به اقتصاد، بهترین فرصت را داریم. اقتصاد مقاومتی می‌تواند تبدیل به یك مانیفست و یك منشور كامل برای خروج اقتصاد از اقتصاد دولتی و بسیج بخش خصوصی و تعاونی بشود.

ـــ ما باید در محیط اقتصاد، فرهنگ‎سازی كنیم. این در زمان جنگ تجربه شده. بعد از جنگ هم فرهنگ جهادی در تجربیات موفق ما وجود داشته است. مشكلی كه در دانشگاهیان و روحانیون امروز دیده می‌شود این است كه در زمینه فرهنگ‎سازی ضعیف عمل كرده‎اند. سیاسیون همیشه در نزدیكی انتخابات برای رای جمع كردن، سراغ تحریك عواطف می‌روند. اما دولت‎مردان ما متأسفانه قادر نیستند كه از عواطف مردم برای جهادی كردن عرصه كار و فعالیت استفاده كنند.

ـــ این فرهنگ‎سازی، فرمول و معادلاتی دارد كه در دوران جنگ استفاده شده است. به یاد بیاورید كه حضور مقام معظم رهبری در عرصه دفاع مقدس با لباس نظامی چه تحولی در روحیه رزمندگان ایجاد می‌كرد. این فرهنگ‎سازی بود وگرنه ایشان برای زدن توپ و تانك كه نیامده بودند. یا حضور آقای‎ هاشمی و مرحوم مشكینی؛ اما حضور ایشان در آن زمان از ده‎ها توپ و تانك هم اثر بیشتری داشت. چون یك نوع بسیج عمومی در كشور ایجاد می‌كرد.

ـــ بنابراین باید از تغییر در فضا شروع كنیم. در این صورت، آدم‎های پاك، پاك‎تر می‌شوند و آدم‎های آلوده هم دیگر فضا را مساعد آلودگی نمی‌بینند. در این فضا، همه سبقت می‌گیرند برای سازندگی مناطق محروم، برای كمك به میهن، برای قوی‎تر كردن كشور. اگر فضا متحول شود، خیلی از مشكلات حل می‌شود. مثل اول انقلاب كه خیلی از كسانی كه معتقد نبودند، به دلیل فضای انقلابی جامعه، خود را تطبیق داده بودند. بخش خصوصی مثل همان زمان جنگ هم آدم‎های مخلص و علاقه‎مند به اسلام و میهن دارد و هم آدم دلال و به اصطلاح زالوصفت. مثل حوضی است كه در معرض جریان است و پیوسته آدم‎های جدید می‌آیند و برخی دیگر می‌روند. ما اگر بتوانیم فضای اقتصاد كشور را جهادی كنیم، بسیاری از این افراد، خود را با آن تطبیق خواهند داد. در بخش خصوصی و كارآفرین كشور، صدها انسان شایسته وجود دارد.

ـــ ما اگر بتوانیم از این تحریم‎ها، اولا كارآفرینان و نخبگان را در تولید و اشتغال بسیج كنیم و ثانیا یارانه‌ها را هم بر همین اساس توزیع كنیم و فضای جامعه را برای جهادی كردن اقتصاد كشور تغییر دهیم، می‌توانیم جنگ تحمیلی اقتصادی را به یك نعمت تبدیل كنیم. هم تحریم‎ها را شكست دهیم و هم اقتصاد خود را پیشرفت دهیم. اما بیشترین نگرانی من از تحریم‎ها، اثرات بلند‎مدت آن است. ما می‌توانیم نیازهای كشور در دوران تحریم را تأمین كنیم. برخی می‌گویند ایران با كمبود مواد غذایی مواجه می‌شود یا سوخت، چنین و چنان می‌شود. معتقدم ما از این‌ها عبور خواهیم كرد به این دلیل نگرانی از این بابت نخواهیم داشت.

ـــ امیدوارم با كمك همه نیروهای انقلاب مثل دوران ابتدای انقلاب و دفاع مقدس، با همان انگیزه‎ها، برای مقابله با جنگ تحمیلی اقتصادی، گرد هم آییم و از این بازی‌های انتخاباتی هم دست برداریم. الان همه فكر می‌كنند اگر رییس‎جمهور شوند می‌توانند معجزه كنند، در حالی كه هیچ فردی به‎تنهایی هیچ كار اساسی نمی‌تواند بكند. ما به تیمی اصول‎گرا و ارزشی و معتقد به انقلاب احتیاج داریم. چنان‌چه كسی مدعی باشد كه اگر رییس‎جمهوری شود به تنهایی می‌تواند تحریم‎ها را پشت سر بگذارد، اشتباه می‌كند. اگر می‌فهمد و این حرف‎ها را می‌زند، كلاهبردار قهاری بیش نیست.

ـــ در قاموس ما به‎عنوان افراد تكلیف‎محور و انقلابی این كه انتقادات و اختلاف سلیقه‌های خود با دولت را بهانه كنیم و با دولت همكاری نكنیم، وجود ندارد. برای من این مهم است كه در زمان مشكل كشورمان مثل همین تحریم‎های گسترده و تهدیدها، در كنار دولت كشورم بایستم و آن‌چه در توان دارم، در اختیار آن‎ها قرار دهم. وقتی كه كشور وارد تحریم و تهدید می‌شود، دیگر ‎هاشمی و احمدی‎نژاد و خاتمی و رضایی ندارد، بحث ملت ایران و نظام مقدس جمهوری اسلامی است. اتقافا برخورد رییس‎جمهوری هم برخورد مثبتی بود و تحریم‎ها را جدی می‌دانست و معتقد بود كه می‌شود این تحریم‎ها را خنثی كرد. در این بخش من هم با او هم‎عقیده بودم كه ما می‌توانیم این تحریم‎ها را كم‎اثر بكنیم. در مجموع جلسات خوبی بود.
 
 
 
 
 
 
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:tabnak.ir