گفتوگوی فارس با علیپور را در زیر میخوانید:
* منشور اخلاقی محكم راه خود را ادامه میدهد
منشور اخلاقی چیزی نیست كه مخالفان آن بتوانند آن را به زمین بزنند. تاكتیكهایی كه مخالفان برای زدن منشور اخلاقی به كار گرفتهاند، نخ نما شده و كاربردی ندارد.
* مسائل پشت پرده باعث ایجاد منشور شد
واقعیت این است كه خیلی از مسائل پشت پرده را نمیتوان به مردم گفت. جریاناتی در فوتبال وجود دارد كه به عنوان واقعیت در این فوتبال حكمفرما بودند.
بحث منشور اخلاقی از سال 1382، یعنی سالی كه محمد دادكان وارد فدراسیون شد، جرقه زده شد. در آن سالها دو جریان، مزاحم كار سالم سازی بودند. یكی جریان رسانههای زرد بود كه اگر بخواهیم عمیقتر شویم، باید به گذشتههای دورتری برویم؛ یعنی در دهه 60 كه به دلیل جنگ تحمیلی، دغدغه اصلی مسئولان نظام دفاع از كشور بود و به ورزش در حد ضرورت نسبی پرداخته میشد. در همان ایام با وجود همه سختیها تیمهای ملی و فدراسیونهای زحمت خود را میكشیدند.
جریان دوم، همان جریان ناشی از اتاق فكر و عقبه پشت پرده جریان رسانهای است؛ یعنی مطرح شدن شماری از مربیان كه از طریق همین رسانهها زرد حمایت میشدند. این جریان حمایتی كاملا هدفمند بود و در همان ایام پول وارد فوتبال شد.
* زد و بند وارد فوتبال شد
در همان سالها گروهی این مربیان خاص را حمایت میكردند تا همیشه در صحنه باشند. متاسفانه در اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 این جریان مربیان با یكسری زد و بندهایی كه در فوتبال انجام میدادند باعث به وجود آمدن شرایطی شدند كه بازیكنان برای داشتن تیم مجبور به همكاری با این مربیان میشدند. در این میان خیلی از مربیان خوب و بادانش از این چرخه بیرون میماندند چون نمیخواستند با زد و بند كار كنند. با توجه به این مسائل پشت پرده باید چارهای اندیشید میشد كه جلوی این مسائل گرفته شود. از زمان دادكان به فكر ایجاد منشور اخلاقی بودیم و اصلا یكی از دلایلی كه باعث اختلاف بین دادكان و سازمان تربیت بدنی میشد ریشه در همین موضوع داشت. چون میدانستند با ماندگاری دادكان ریشه این جریانات خشك میشود.
* تبانی، باجگیری و سوء استفاده از بازیكنان اوج گرفت
یكی از مواردی كه باعث ایجاد منشور اخلاقی شد بحثهای تبانی بود كه در گذشته اتفاق میافتاد یا به كارگیری بازیكنان به شكل خاص. مثلا از بازیكنی در فلان روزنامه مصاحبه میگرفتند و بعد به مربی مورد نظر خود میگفتند كه باید این بازیكن را جذب كند و سپس آن بازیكن پس از عقد قرارداد باید بخشی از پول خود به خبرنگار آن روزنامه یا دبیر سرویس آن پرداخت میكرد.
بعدها دلالها روی كار آمدند. سوء استفاده از بازیكنان و باج گیری از آنان نمونه دیگری از فساد در ایران است. حتی گاهی اوقات دیده میشد كه برای استفاده از بازیكن از او میخواستند كه پول بیشتری بپردازد. در همان سالهای اول ریاست دادكان رئیس هیات مدیره یكی از باشگاههای مطرح گفت فلانی كه مربی من است اعلام كرده مبلغی را به روزنامه نگاری بدهم. بنابراین مقداری از این پول را باشگاه به من بدهد و بعد همان مربی با تك گلهای مشكوك و پنالتیهای مورددار قهرمان شد. علاوه بر آن مسائل محیطی فوتبال نیز باعث ایجاد منشور اخلاقی شد.
* باشگاهها برای بازیكنان برنامهای ندارند
وقتی بازیكنی یكشبه به پولهای كلان دست پیدا میكند و سپس همان بازیكن باید به صورت مجردی زندگی كند احتمال ایجاد نادرست وجود دارد. برای این بازیكنان نه خوابگاهی، نه برنامه آموزشی و نه اوقات فراغت سالمی وجود دارد. در صورتی كه در فوتبال دنیا بازیكنان كاملا با برنامه زندگی میكنند.
در فوتبال ایران بازیكن و مربی پول حرفهای میگیرد اما رفتار حرفهای انجام نمیشود. در طول سالهای گذشته شاهد بودهایم بازیكنان خوب ایران با شب نشینیهای بیموقع، حضور در قهوهخانهها دچار حادثه شدند. آن طیف مخالفی كه با سازمان لیگ و منشور اخلاقی مشكل دارند چطور میگویند ما وارد حریم خصوصی افراد میشویم. در حالی كه در بزرگترین باشگاههای دنیا رعایت چنین مسائلی واجب است.
* منشور اخلاقی را با موافقت باشگاهها اجرا میكنیم
وقتی پیش نویس منشور اخلاقی نوشته شد رایزنیهای مختلفی با ارگانهای حقوقی صورت گرفت. پس از نوشته شدن آن، این طرح را با باشگاهها در میان گذاشتیم كه در نظر سنجی اولیه 12 باشگاه موافق، 5 باشگاه ممتنع و یك باشگاه مخالف اجرای آن بودند.
پس از آن منشور را برای ویرایش دوم مورد بررسی قرار دادیم و بار دیگر از باشگاهها نظر سنجی كردیم. در مرحله دوم 17 باشگاه موافق و یك باشگاه مخالف اجرای منشور بودند. پس از نظر سنجی از باشگاهها منشور در هیات رئیسه فدراسیون فوتبال تصویب شد و سپس در جلسه دوباره با مدیران باشگاهها در همین خصوص بحثهایی شد و همه باشگاهها موافق اجرای آن بودند.
* منشور اخلاقی مبتنی بر سه اصل حقوقی است
افرادی كه در برنامههای تلویزیونی شركت و احساس میكنند خیلی بلد هستند و در واقع در حال كلاه گذاشتن بر سر مردم هستند بدانند كه منشور اخلاقی بر 3 اصل حقوقی مبتنی است. اول توافق عمومی باشگاهها، دوم شرط ضمن عقد قرارداد كه مربیان و بازیكنان موظف به امضای فرمهای منشور اخلاقی هستند و سوم اصل منشور اخلاقی فیفا.
در فیفا كمیتهای به نام اخلاق وجود دارد كه همطراز با كمیته انضباطی فیفا است. آنهایی كه ادعای كارشناسی دارند بهتر است مطالعه كنند و سپس ایراد بگیرند. تعجب میكنم آنهایی كه میگویند قانون بلدیم از چه چیز غیرقانونی منشور ایراد میگیرند؟
* در كار قوه قضائیه دخالت نمیكنیم
ایراد گرفته شده كه ما در كار قوه قضائیه دخالت میكنیم در حالی كه هر حكمی كه قوه قضائیه صادر میكند آثار جرم و تبعات ناشی از آن مشخص میشود. كسی كه محكوم است و حكمی علیه او داده میشود یكسری آثار را باید تحمل كند. مثلا اگر فردی در ادارهای مشغول به كار باشد و برایش حكم قضایی صادر شده باشد علاوه بر آنكه باید تبعات آن حكم را بپذیرد در ادارهای كه هم كار میكند كمیسیون تشكیل میشود و وی را به دلیل داشتن حكم قضایی اخراج میكند. این فرد میتواند در جامعه زندگی كند اما نمیتواند كارمند آن اداره باشد. همین موضوع در فوتبال هم حاكم است.
چطور وقتی كارمندی با حقوق 300 هزار تومانی شامل چنین قانونی میشود فوتبالیستی كه پول بیت المال را میگیرد و به عنوان چهره مدام در رسانه های دیداری و نوشتاری مطرح میشود نباید شامل این قانون شود؟ بیان چنین مخالفی مغالطه آشكار است. كسانی مخالف میكنند كه سكولار، تكنوكرات یا عضو حزب توده هستند. اگر هم مسلمان نباشند اگر قانون را بدانند چنین حرفی نمیزنند.
كسی كه هزینه فوتبال را میدهد چه بخش خصوصی چه بخش عمومی حق دارد بگوید بازیكن فاسد اخلاق را نمیخواهم، بازیكنی كه به ناموس مردم نگاه میكند نمیخواهم. بازیكنی كه هر شب در كلانتری به دلیل بدمستی بازداشت میشود و صلاحیت ورود به فوتبال را ندارد یا آن مربی كه دنبال تبانی، حق حساب گرفتن از بازیكن است را نمیخواهم.
* منشور اخلاقی كسی را محروم نمیكند
هر بازیكنی كه میخواهد وارد مجموعه یك تیم شود باید شرایط منشور اخلاقی را داشته باشد. این شرایط به طور مثال این است كه معتاد نباشد، سوء شهرت نداشته باشد و سوء پیشینه اخلاقی نداشته باشد.وقتی اكثر بازیكنان میتوانند منشور اخلاقی را رعایت كنند بازیكنی كه این شرایط را ندارد اخلاق خود را اصلاح كند. منشور اخلاقی كسی را محروم نمیكند بلكه به كسی كه شرایط اخلاقی منشور را نداشته مجوز حضور در آن تورنمنت را نمیدهد. وقتی كسی نمیتواند در تورنمنتی وارد شود چطور محروم میشود؟ بهتر است بازیكنان و مربیان مواظب رفتار خود باشند.
* اولین شرط مربیگری تبعیت از قانون است
مربی یعنی معلم. او میخواهد به شاگردش چه چیزی را یاد دهد؟ اولین شرط مربیگری تبعیت از قانون است و اولین شرط مربی شدن داشتن جسمی سالم است. وقتی از مربیان خواسته میشود تست اعتیاد بگیرند فقط به خاطر حفظ سلامت خود و شاگردانشان است. مربی و بازیكن تافته جدا بافته از جامعه نیستند. هر مربی كه از انجام تست اعتیاد طفره میرود معلوم است كه از قانون تبعیت نمیكند و اولین شرط مربیگری را ندارد. كسی كه پول خود را از فوتبال میگیرد باید این شرایط را بپذیرد.
در برنامههای تلویزیونی كه آدمهای مخالف در این باره صحبت كردند و از گرفتن تست اعتیاد گله مند بودند ممكن است جزو كسانی باشند كه از این تست سالم بیرون نیایند. البته نظر همه برای ما قابل احترام است. حتما كسی كه نظر میدهد دلیل خاص خود را دارد اما فدراسیون قانون را اجرا میكند.
* حضور فردی با طرز رفتار و برخورد مشخص در سیما
منشور اخلاقی یك تفاهم نامه است كه در حال نهادینه شدن است و برای پاك سازی فوتبال انجام میشود. منشور اخلاقی میخواهد از فوتبالیستهای با اخلاق ارزشی و خوش رفتار دفاع كند. متاسفانه برخی رسانههای ما چه نوشتاری و چه دیداری و گفتاری به دلایل خاص كه البته قابل احترام است فقط جنبههای منفی را برای جذب مخاطب تبلیغ میكنند و سراغ 2 یا 3 مربی خاص میروند. از مهندس ضرغامی این گلایه را دارم كه چرا نباید در برنامههای ورزشی تلویزیونی افرادی مثل غلامحسین پیروانی، كریم باقری، محرم نویدكیا، فرشید طالبی، محمود یاوری، داوود مهابادی، مجید جلالی و ... مطرح شوند؟ در هفته گذشته در برنامه "ورزش از نگاه دو " با پیشینه خاص مجری كه برای همه طرز رفتار و برخوردش شناخته شده، دو نفر خاص حضور داشتند؟
* پدرخواندهها نمیتوانند جریان سازی كنند
پدرخواندههای ورزش ایران فكر میكنند با این جریان سازی بحث مبارزه با ناهنجاریهای فوتبال را سوخت میكنند اما آنها بدانند كه قطعا چنین اتفاقی نمیافتد. از ضرغامی میخواهم با رسالت خودش و ترویج ارزشهای اخلاقی و رفتاری در ورزش فوتبال بیشتر توجه كند. البته من دو سه بار با گروه ورزش صدا و سیما جلسه داشتم. آنها انسانهای ارزشمندی هستند اما از دعوت میهمان خاص یكی یا دو تا از برنامههای ورزشی انتقاد جدی دارم. از ضرغامی خواهش میكنم با وجود گرفتاریهایی كه دارد یك كارگروه مشخص كند و برنامههای یك سال گذشته برنامههای مختلف تلویزیونی را بررسی كند و در صورت صلاحدید برای اصلاح بعضی از این برنامههای ورزشی دستورات جدیتری ابلاغ كند.
* مجری برنامه ورزش از نگاه دو در اشتباه است
اگر مجری برنامه ورزش از نگاه دو فكر میكند با دعوت از افراد خاص به شكل هدفمند میتواند جلوی این حركت اصلاحی را بگیرد به شدت در اشتباه است. البته در آینده نزدیك پشت پرده پدر خواندههای ورزشی و برخی از مجریان رسانهای در عدم صعود تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی 2002 و 2010 برای مردم بیان خواهد شد. از سازمان محترم بازرسی كل كشور، دفتر ویژه پیگیری و بازرسی سازمان تربیت بدنی و مراجع ذیربط درخواست میكنیم كار گروه ویژهای مامور كنند و قراردادهای برخی از بازیكنان و مربیان را و نوع عملكرد آنها را به شكل خاص بررسی كنند و واقعیتها را هر چه بود به مردم بگویند. منشور اخلاقی با قدرت در فدراسیون فوتبال اجرا میشود. كلیه اهالی فدراسیون تاكید دارند و با این جو سازیها و با جنگ روانی هیچ گونه عقب نشینی صورت نمیگیرد.
