مسابقات شطرنج جام فجر كه در روز رحلت پیامبر اسلام و شهادت امام رضا (ع) برگزار شد از حاشیه‌هایی برخوردار بود كه برای اولین بار در ورزش كشور اتفاق می‌افتاد. خرید و فروش نرم و خودسوزی یكی از شركت‌كنندگان مهمترین حاشیه بازی این مسابقات بود.
در حالی كه در تبلیغات پیش از آغاز این مسابقات تعداد بازیكنان حاضر 1000 نفر اعلام شده بود تنها 688 شطرنج‌باز در رشت به مصاف هم رفتند. اغلب شطرنج‌بازان مطرح كشور كه دارای ریتینگ بالا هستند در این دوره از مسابقات شركت نكرده بودند. حامد موسویان در مورد غیبت شطرنج‌بازان عنوان‌دار در جام خزر می‌گوید: عدم استقبال دو دلیل عمده داشت. یكی زمان نامناسب برگزاری این جام بود. در فاصله زمانی كوتاه از زمان برگزاری این جام دو مسابقه مهم در كشور برگزار می‌شد. یكی جام فجر كه در حال حاضر در مشهد در حال برگزاری است و یكی هم فینال قهرمانی كشور كه شطرنج‌بازان منتخب در آن به رقابت می‌پردازند. دلیل دوم مصادف بودن روز برگزاری جام خزر با رحلت حضرت محمد(ص) و شهادت امام رضا(ع) بود.
ورزشكاران ایران به دلیل اعتقاداتی كه دارند در ایام سوگواری به فعالیت‌های ورزشی نمی‌پردازند. براساس آیین‌نامه هیات وزیران از غروب شب قبل از تعطیلی تا غروب فردا باید باشگاه‌های ورزشی تعطیل باشند، این در حالی است كه آقایان در این مدت، مسابقه هم برگزار كردند. كیومرث بیات، دبیر هیات شطرنج گیلان كه مسوول اصلی برگزاری این مسابقات بود از مدت‌ها قبل روی سایت شخصی‌اش وعده‌هایی در مورد برگزاری این مسابقات داده بود.
وعده‌هایی كه مسوولان فدراسیون شطرنج و در راس آنها جعفر كامبوزیا، سرپرست جدید فدراسیون با تكرار آنها باعث تعجب اهالی شطرنج شدند. قرار بود آلكسی دلیف، استاد بزرگ شطرنج روسیه با درجه بین‌المللی 2672 و خانم تانیا ساچدف از هندوستان در این مسابقات شركت كنند كه چنین قولی محقق نشد. برای افتتاحیه این مسابقات هم برنامه‌های مختلفی در نظر گرفته شده بود كه هیچ كدام از آنها به منصه ظهور نرسید.
برگزاری مسابقه نمادین چس بوكسینگ (بوكس شطرنج) كه گویا فقط برای تبلیغات مطرح شده بود و دعوت از چهره‌های سرشناس فوتبالی مثل فیروز كریمی و محمد احمدزاده كه هیچ كدام به مرحله اجرا درنیامد. اجرای تئاتر طنز با موضوع شطرنج هم یكی دیگر از شوخی‌های فدراسیون شطرنج و هیات گیلان پیش از آغاز این مسابقات بود.
اما مهمترین موضوعی كه نگرانی‌های اساسی در مورد این مسابقات ایجاد كرده است، عدم سلامت جدول مسابقات بود. به گفته شاهدان جام خزر امسال، آلوده‌ترین جدول را در بین مسابقات شطرنج چند سال اخیر داشت. در حالی تبانی در این مسابقات غوغا می‌كرد كه بنا به ادعای شطرنج‌بازان حاضر در رشت خود مسوولان فدراسیون كه اجرای این مسابقات را برعهده داشتند هم از این تبانی‌ها باخبر بودند وحتی نقش واسطه را ایفا می‌كردند.
گویا نقش این افراد این بوده كه با حریفان خارجی شطرنج‌بازان ایران صحبت كنند تا آنها در قبال دریافت مبلغی پول حاضر به شكست برابر حریف ایرانی خود شوند. شطرنج‌بازان گرجستانی و تركمنستانی در ازای دریافت یك دستگاه لپ‌تاپ، 2000 دلار پول نقد و... حاضر می‌شدند بازی را ببازند تا حریف ایرانی‌شان یك قدم به دریافت نرم استاد بزرگی یا استاد بین‌المللی نزدیك‌تر شوند.
یكی دیگر از تخلفاتی كه در این مسابقات صورت گرفت شركت نمایندگان تركمنستان در حالی بود كه فدراسیون شطرنج تركمنستان به دلیل عدم پرداخت حق عضویت فدراسیون جهانی در تعلیق است. طبق ماده 108 قانون بین‌المللی فدراسیون جهانی شطرنج، شطرنج‌بازان كشوری كه فدراسیونش در تعلیق است اگر هم در مسابقه‌ای شركت داده شوند نباید ریتینگ آنها محاسبه شود اما به دلیل سهل‌انگاری سرداور این مسابقات امتیازهای شطرنج‌بازان تركمن در مسابقات جام خزر محاسبه شده است. حق عضویت فدراسیون كشورها در فدراسیون جهانی سالی 2500 دلار است.
شنیده می‌شود فدراسیون ایران پس از رو شدن این افتضاح در صدد است حق عضویت تركمنستان در فدراسیون جهانی را پرداخت كند تا مانع از واكنش فدراسیون جهانی شود. كامبوزیا و همكارانش حتما جواب قانع‌كننده‌ای برای هدر دادن پول بیت‌المال دارند! در حالی كه انتخابات ریاست فدراسیون جهانی شطرنج در پیش است گویا تعلیق فدراسیون سه، چهار كشور بی‌ارتباط با رایزنی نامزدها برای جلب رای این فدراسیون‌ها نیست.
در جریان مسابقات جام خزر تقلب‌ها به حدی بود كه سه داور بین‌المللی (فیده) كشورمان از دور چهارم به بعد مسابقات را ترك كردند و به شهرهایشان برگشتند. هر چند در سایت مسوولان برگزاری مسابقات زیاد خوردن چلوماهی و پررو شدن(!) دلیل این اقدام داوران معترض اعلام شد اما گویا آنها به شدت از جانب مسوولان برگزاری مسابقات تحت فشار بودند و به دلایلی چون محل نامناسب اسكان و برخورد ناشایست از سوی میزبان فرار را بر قرار ترجیح داده‌اند.
اما جالب‌ترین اتفاق كه باعث تاثر و تاسف هم هست در جدول C این مسابقات افتاد. در حالی كه در جدول A كه جدال برای كسب نرم‌های استاد بزرگی و استاد بین‌المللی داغ بود تقلب و تبانی بیداد می‌كرد، داور یكی از میزها كه روی آن رقابتی از جدول C برگزار می‌شد مدعی شد كه شطرنج‌باز بزرگسال قصد امتیاز دادن به حریفش كه بچه‌ای هفت، هشت ساله بود را داشته. فرهاد صمصام شطرنج‌باز گیلانی به مسوولان برگزاری مسابقه اعلام می‌كند كه تبانی و نرم فروشی در میزهای بالاتر (جدول A و B) بیشتر است و چرا با آن مقابله نمی‌كنید.
اما داور هم برای او و هم برای حریف كودكش باخت محاسبه می‌كند و با واكنش تندی او را از محل دور می‌كند. چند دقیقه بعد صمصام كه بسیار عصبی و ناامید بوده با یك گالن بنزین برمی‌گردد و در سالن برگزاری مسابقات بنزین را به روی خود می‌ریزد و دست آخر با وساطت اطرافیان و دریافت 100 هزار تومان پول نقد از بیات راضی می‌شود تا از خودسوزی منصرف شود.
گفته می‌شود بیات، رییس هیات شطرنج گیلان در این صحنه از صمصام می‌خواست با آتش زدن خود آبروی او را نریزد و به همین دلیل حاضر به پرداخت پول به او شده است. پس از این اتفاق مسوولان برگزاری مسابقات دوباره صمصام را به جدول بازگرداندند و در واقع تناقض آشكاری در اعمال آنها مشاهده شد. این اتفاق اوج بی‌برنامگی در فدراسیون شطرنج را نشان می‌دهد. فدراسیونی كه از سونامی تغییرات روسای فدراسیون‌ها جان سالم به در نبرد و رییس پركارش محمد ابراهیم مداحی را از دست داد تا شاهد چنین فجایعی در بدنه خود باشد.
گردآوری:گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
www.seemorgh.com/news
منبع:tabnak.ir
