اما شعاری هست که همیشه از سوی پرسپولیسی ها در ورزشگاهها تکرار می شود.« یک ، دو ، سه ، چهار ، پنج ، شیش ، شیش تایی ها ، شیش تایی ها» این شعار مطمئنا روی اعصاب استقلالی هاست.شعاری که پس از 37 سال همچنان محبوب ترین شعار پرسپولیسی هاست.استقلالی ها البته با لنگی گفتن دوست دارند دردشان را التیام بخشند اما این شعار همیشه روزهایی که پرسپولیسی ها در ورزشگاههای مختلف کشور بازی دارند بارها وبارها توسط سرخ پوشان طنین انداز می شود.
خالبازی در سی دی قرمز!
شیش تایی به قول علی پروین حالا نهادینه شده است و همه می دانند که شانزدهم شهریور52 یک تاریخ ماندگار در قلب هر پرسپولیسی و رقم زننده حادثه ای است که بعد از گذشت 34سال هیچگاه از ذهن طرفدارانش فوتبال خارج نشده است.به هر جهت رقم افتادن این اتفاق در آن بازی تاریخی سوژه خوبی برای یک گروه مستند ساز شد تا تحت نام شیش تایی ها یک سی دی به بازار ایران عرضه کنند و در گفتگو با برخی گلزنان این بازی ادعا کنند که برای اولین بار صحنه های گلزنی این بازی را پخش کرده اند.فیلم که با پلاتو خوانی خوب مزدک میرزایی آغازمی شود و با معرفی فوتبال وتاریخچه آن به معرفی داربی های مهم دنیا می پردازد، در نهایت به داربی تهران می رسد و با معرفی داربی بزرگ سرخابی تهران به آن بازی معروف می رسد.البته جالب این بود که صحنه های گلزنی قدیمی لیگ انگلستان دردهه های30 و 40 میلادی و دیدار هلند- ایتالیا در یکی از ادوار قدیمی جام جهانی ( گل رنه واندر کرکوف به دینوزف) پخش می شود و گزارشگر بازی (مزدک میرزایی که سعی می کند با حال وهوای آن روزها و به شیوه عطاالله بهمنش بازی را کند) اسامی گلزنان آن بازی را به جای گلزنان خارجی سعی می کند القا کند که فیلم این گلهای بازی معروف تاج پرسپولیس شش تایی هاست.جالب اینجاست که پوشش اروپایی تماشاگران دهه 30 و 40 اروپا به جای طرفداران پرسپولیس قالب می شود.
به نظر می رسد کیسه خوبی دوخته شده وبا نشان دادن خارجی ها به جای ایرانی ها و همچنین قالب کردن صحنه های به زمین آمدن استقلال و پرسپولیس در سالهای میانی دهه 60 به جای آن بازی سال 52 با توهین به مخاطب ، وحید قلیچ را به جای دروازه بان پرسپولیس در بازی معروف شیش تایی ها و شاهرخ و شاهین بیانی و عبدالعلی چنگیز که در بازی معروف شیش تایی نبودند به عنوان بازیکنان تاج در بازی آن بازی معروف نشان داده می شود در حالیکه این بازیکنان و حتی دیگر بازیکنان اصلا در آن بازی حضور نداشتند.
تصاویر معدوم شد؟
در یکی از برنامه های تلویزیونی نوروزی امسال که بین مجری (شهریاری) و مرتضی احمدی کل آبی و قرمز افتاده بود و مجری به شوخی همه چیز را تکذیب می کرد ، احمدی به یک باره عصبانی شد و گفت:«دو گل از 6 گل را در نیمه دوم ناصر حجازی خورد. هیچ دوربین تلویزیونی این مسابقه را پوشش نداده و معدود تصاویر موجود در آرشیو صداو سیما هم معدوم شده است!»
از مرتضی خان می پرسیم آن روز در ورزشگاه دوربین تلویزیونی نبود که با آرامش جواب می دهد:«بله بود. البته بعد از بازی شایعه شد که خسروانی آن فیلم را گرفت و آتش زد. ولی فکر کنم آن فیلم از همان روز به آرشیو محرمانه تلویزیون رفت.» پس امیدوارمی شویم که می شود آن فیلم را پیدا کرد، اما احمدی می گوید:«بعد از گذشت سال های طولانی، دیگر از محرمانه بودنش گذشته است. حدود 22 سال قبل به یکی از کارمندان صدا و سیما گفتم 20 هزار تومان می دهم آن فیلم را برای من بیاور تا بینم. آن روز حقوق یک کارمند بیش از 5000 تومان نبود، اما گفت: اگر فیلم در آرشیو محرمانه باشد این کار را نمی کند.»
از احمدی می پرسیم فکر می کند فیلم الان چقدر بیارزد؟ با خنده جواب می دهد:«خود استقلالی ها که حاضرند، چند صد میلیون بدهند تا آن را نابود کنند. اگر به دستشان بیافتد آن را با بازیکنان آن زمان استقلال آتش می زدند.بازی شش تایی ها که از هر کودتا و جنایتی بدتر بود (باز هم می زند زیر خنده). فکر کنم با رایزنی بین مسئولان سازمان ورزش و صدا و سیما این مشکل برطرف شود. این حق نسل جدید فوتبال است که بتواند یکی از بزرگترین و تاریخی ترین رویدادهای ورزشی تاریخ این کشور را ببیند.»
مرتضی احمدی آنقدر مطمئن است که ما هم نامی از فیلم «ممل آمریکایی » بهروز وثوق نمی بریم و نمی پرسیم به هر جهت مرتضی احمدی می تواند یک سند معتبر باشد.اما ماجرای دیگری هم وجود دارد که می تواند در کنار این اتفاق قابل توجه باشد.اگر روایت شاپور قریب را از بازی شش تایی ها بخوانید پی می برید که منظور احمدی مطمئنا دوربینی بود که شاپور قریب کنار زمین کاشته بود...
شاپور قریب:چهار گل فیلم برداری شده است
شاپور قریب کارگردان نامدار سینمای ایران مطمئنا بهترین منبع برای صحت و سقم ماجراست که آیا دوربینی در بازی وجود داشته یا نه و اصلا از بازی فیلمبرداری شده یا اتفاق دیگری افتاده است.قریب خیلی راحت وبی طرفانه به ما پاسخ می دهد:«ما می خواستیم صحنه قالپاق دزدیدن بهروز وثوق را در نمایی چشمگیر بگیریم.به همین دلیل برای فیلمبرداری صحنه قالپاق دزدی نیاز به پاركینگ پر از اتومبیل ورزشگاه آزادی داشتیم. ورزشگاه هم تازه افتتاح شده بود اما خوش شانس بودیم وبازی تاج و پرسپولیس نزدیک بود.البته تلویزیون می خواست که از بازی فیلم بگیرد اما به دلیل تازه ساز بودن ورزشگاه مشکلات قطعی برق و اینها وجود داشت و البته همزمانی بازی با رقابت های جهانی كشتی آزاد 1972 در تهران باعث شد تا آنها بی خیال پخش بازی از تلویزیون شوند.با توجه به اینکه کشتی هم در ایران آن روزها به اندازه فوتبال طرفدار داشت تلویزیونی ها رفتند تاآن بازی را پوشش بدهند و آقای عطاالله بهمنش گزارش تاج و پرسپولیس را از رادیو بر عهده گرفت که حتی از رادیو هم سعی می کرد نتایج کشتی را هم پوشش دهد.هر گلی هم که پرسپولیس به ثمر می رساند چون طرفداران پرسپولیس بیشتر از تاج بودند و به تماشای کشتی رفته بودند هورا می کشیدند و خلاصه فضای خاصی بود.»
قالپاق دزدی بهروز
این نکات مهم که از زبان قریب شنیده می شود به این نکته هم باید توجه کرد که اگر تماشاگران آن بازی تاریخی در ورزشگاه می دانستند بهروز وثوقی در همان لحظه ای كه آنها مشغول تماشای فوتبال هستند، مشغول آكتوری در فیلم ممل آمریكایی است و در پاركینگ ورزشگاه جلوی دوربین شاپور قریب است، بر سر دو راهی ماندن یانماندن بر روی سكوها می ماندند. شاپور قریب درباره صحنه های قالپاق دزدی بهروز وثوق می گوید:« فیلمبرداری سكانس قالپاق دزدی ممل خیلی زود به پایان رسید و بهروز هم سریعا رفت تا به کار خودش برسد.چیز خاصی هم نبود و صحنه عجیب و غریبی هم نبود.فکر کنم برای بازی کردن در یک فیلم دیگر لوکیشن را ترک کرد.جایی هم بودیم که زیاد شلوغ نبود و صحنه خوبی هم از کار درآمد.بعد خیلی اتفاقی به ذهنمان رسید که به دیدن بازی برویم و از بازی فیلمبرداری کنیم.حتی به ذهن من آمد که در تیتراژ هم از فیلم بازی تاج و پرسپولیس استفاده کنیم.بعد که فضا رادیدم گفتم حتما در فیلم صحنه های بازی را هم استفاده كنم،یک دوربین را به كنار زمین فرستادم.»
این همان دوربین معروف است که مرتضی احمدی از آن نام می برد.تنها دوربینی كه توانست چهار گل از گلهای آن بازی را ثبت كند.قریب حالا از یک سینمایی دیگر نام می برد:«مرحوم ساموئل خاچیكیان، كارگردان موفق سالهای بعد سینمای ایران، در آن زمان كار تدوین فیلم من را برعهده داشت و پایین بودن كیفیت تصاویر آن بازی، باعث شد كه خاچیكیان به جای صحنه های داربی، بخش هایی از بازی تیم های ملی ایران و برمه را به فیلم «ممل آمریكایی» اضافه کند و فیلم روی پرده اكران رفت.نور متاسفانه به خوبی تنظیم نبود و چون در آن دوربین قوی برای ثبت حرکات سریع بازیکنان نبود صحنه ها بی کیفیت بودند.
مرحوم خاچیكیان و فیلم گمشده
البته نزدیكان مرحوم خاچیكیان می گویند كه وی تا آخرین سال های عمرش هم، تنها نسخه ای كه از گل های اول تا چهارم آن بازی داشت را به خوبی نگه داشته بود. اما آنهایی كه مسوول این كار بودند و این فیلم برایشان دارای ارزش و اهمیت خاصی بود (مثل فدراسیون فوتبال، باشگاه پرسپولیس یا حتی هواداران پرسپولیس ) چرا هرگز به دنبال تنها نسخه موجود نرفتند؟ این سوال مهمی می تواند باشد. در نهایت آن نسخه اصل فیلم، در میان تمام خرده ریزهای استاد مرحوم خاچیكیان، گم شد.هر چند كه هنوز هم عده ای معتقدند گم شدن نسخ فیلم گل های بازی معروف شش تایی ها، به رابطه خوب و تنگاتنگی كه بین مدیران باشگاه تاج و دربار پهلوی وجود داشت، بی ارتباط نبوده است.که البته این نکته هم می تواند قابل توجه باشد اما کمی هم اغراق آمیز به نظر می رسد
ولی روایت دیگری می گوید فیلم تحویل آرشیو صدا وسیما داده شده اما در یک آتش سوزی در آرشیوصداوسیما که اوایل پیروزی انقلاب اتفاق می افتد، می سوزد. اما یک سوال از کسانی که برای پخش نشدن این بازی کلی دلیل می آورند.دیدار ایران واسرائیل پیش از انقلاب که منجر به پیروزی دو بر یک ایران آن هم در اخرین لحظات و به صورت دراماتیک بود شد بارها وبارها از برنامه های مختلف پخش شده است.پس چه دلیلی وجود دارد که آن بازی جذاب که حتی صداو سیما هم می توان از پخش کردن آن کلی آگهی بگیرد، پخش نشود؟
اما به هر جهت مثل اینکه در آرشیو هم این فیلم وجود ندارد. البته عده ای می گویند خسروانی از سر ناراحتی زیاد فیلم بازی 6تایی ها را در مرکز صدا و سیما نابود کرده است اما بازیکنان حاضر در دو تیم اکثرا می گویند این بازی اصلا فیلم برداری نشده است چون در همان روز که دیدار دو تیم انجام می شد مسابقات جام جهانی کشتی در سالن حیدرنیا برگزار می شده است. البته عده ای مکان بازی ها را سالن 12هزار نفری آزادی عنوان می کنند.
