فوتبال ايران انگلستان و ايتاليا شباهت زيادی به هم دارند

فوتبال ایران در طی سالیان اخیر و بعد از مربیگری علی دایی به فوتبال انگلستان و ایتالیا شباهت عجیبی پیدا كرده است.

 بعد از حضور علی دایی در تیم ملی ایران و جوانگرایی های وی و البته به دلیل برخی اختلافات نسل قدیم فوتبال ایران از تیم ملی خداحافظی كردند كه البته برخی از این افراد با حضور قطبی بار دیگر به تیم ملی بازگشتند.

« تیم جوان شده، تیم جوان شده!»؛ گزارشگر شبكه مشهور رای اسپورت ایتالیا با هیجان زایدالوصفی مشغول تحلیل دیدار دوستانه تیم‌ملی كشورش در برابر ساحل عاج است.

از همین رو تهران امروز طی گزارشی آورده است ایتالیای درون زمین را تماشاگران زیادی نمی‌شناسند. اغلب جوانان 23،24 ساله و پرجنب‌ و جوش سریA وارد تركیب اصلی تیم شده‌اند و نفراتی كه در جام‌جهانی 2010 ارمغانی جز‌ سرافكندگی برای مردم ایتالیا به همراه نداشتند، دیگر حق پوشیدن پیراهن لاجوردی رنگ و با ارزش كشورشان ندارند.

یك مربی با انرژی كه مورد اعتماد كامل مردم كشورش هست هم جانشین مارچلو لیپی باتجربه شده است.

چزاره پراندلی 53 ساله در حال آزمون و خطاست. او در شرایط حساسی هدایت تیم‌ملی كشورش را به دست گرفته است. یعنی درست در روزهایی كه این تیم نیاز به یك جوانگرایی اساسی و تغییرنسل درست و درمان در تركیبش دارد.

سیریگوی 21 ساله، بوناچی 23 ساله، كیه‌لینی 25 ساله، ماركو موتای 24 ساله، مولیناروی 25 ساله، ده‌روسی 26 ساله، پالومبوی 30 ساله، كاسانوی 28 ساله، بالوتلی 19 ساله، سیمونه په‌په 27 ساله و آمائوری 30 ساله، 11 بازیكن اصلی پراندلی در برابر ساحل عاج بودند. 6 بازیكن از 11 بازیكن تركیب ابتدایی ایتالیایی‌ها را بازیكنان زیر 25 سال تشكیل می‌دادند. در ادامه بازی‌ تعویض‌هایی انجام شد كه میانگین سنی تیم‌ملی ایتالیا پایین‌تر هم آورد. در تیم فعلی دیگر خبری از كاناوارو، زامبروتا، كامورانزی و گتوسو نیست. از نسل گذشته تنها بوفون و پیرلویی مانده‌اند كه احتمالا در یورو 2012 برای آخرین بار با پیراهن تیم‌ملی كشورشان به میدان خواهند رفت.

پراندلی خوب می‌داند كه برای چه به تیم‌ملی آمده و برهمین اساس مشغول پی‌ریزی یك تیم‌ملی جدید است. او برای این‌كار علاوه بر كادرفنی مجربی كه در كنار خود دارد، دو متفكر و پروفسور فوتبالی را هم بالای سر تیم‌های پایه‌اش می‌بیند. آریگو ساچی و دیمیتریو آلبرتینی حدود دوماه قبل از سوی فدراسیون فوتبال ایتالیا مامور نظارت بر نحوه فعالیت تیم‌های ملی پایه این كشور شدند. آن تیم‌ها هم درحال انجام بازی‌های دوستانه هستند و تحت نظارت دقیق و كامل چزاره پراندلی. بازیكنانی مثل فدریكو ماچه‌دا، اوكاكا، مانون و اسكلوتو هرلحظه ممكن است به تیم‌ملی بزرگسالان دعوت شوند.

« اگر در جنگ‌جهانی دوم هم به مانند بازی دیشب از كشور در برابر آلمان‌ها دفاع می‌کردیم، امروز تمام‌مان در حال صحبت‌كردن به زبان آلمانی بودیم.» چارلز لیتل جان، نویسنده بخش سیاسی روزنامه دیلی‌میل فردای روز بازی انگلستان- آلمان در جام‌جهانی 2010 كه با شكست مفتضحانه 4-1 شاگردان فابیو كاپلو به پایان رسید، این جمله بلندبالا و تاریخی را به‌عنوان تیتر نخست روزنامه مشهور كشورش انتخاب كرد تا ثابت شود در انگلستان هم به مانند ایتالیا شرایط تیم‌ملی به حالت هشدار رسیده است. بحث‌ها در ابتدا پیرامون ابقا یا بركناری فابیو كاپلو از سمتش مطرح می‌شد. حتی از نام‌هایی مثل آلن شیرر جوان هم به‌عنوان بخت اصلی جانشینی كاپلو نام برده شد اما اتحادیه فوتبال انگلستان به عنوان متولی اصلی فوتبال بریتانیا در جلسات چند نوبته و طولانی مدت خود به سرعت طراحی هدف كرد و بر اساس آن هدف، رای به ابقای كاپلو در سمتش داد. آن هدف چه بود؟ «اعمال پروسه تغییرنسل در تركیب تیم‌ملی انگلستان».

از فردای آن روز مسیر بحث‌ها تغییر كرد. رسانه‌ها مامور بررسی شرایط پیش رو و راهی كه كاپلو و تیمش برای رساندن یك انگلستان جوان به یورو 2012 در پیش خواهند داشت شدند و كارشناسان و مربیان انگلیسی‌ هم در میزگرد‌ها و بحث‌های فنی خود از ایده‌آل‌ها و ابزاری كه برای دستیابی به این هدف نیاز بود می‌گفتند:« به‌جز نزدیک‌ترین هدف که قهرمانی در یورو 2012 است، هدف اصلی و بعدی به چهار سال آینده و جام‌جهانی برزیل بازخواهد گشت. از امروز برنامه‌ریزی برای آن رقابت‌ها آغاز شده و كار بسیار دشواری در پیش داریم. چهار سال بعد تنها بازیکنان تیم فعلی كه هنوز به 30 سالگی نرسیده‌اند جو هارت، گلن جانسون، جیمز میلنر، آرون لنون و وین رونی هستند و به احتمال زیاد بسیاری از بازیکنان فعلی بازنشسته خواهند شد.حالا کاپلو باید به فکر پیدا کردن بازیکنان جایگزین برای بازیکنان پا به سن گذاشته فعلی باشد.» این گونه بود كه این پروسه در تیم‌ملی انگلستان هم كلید خورد و پس از آن بازیكنانی مثل جك ویلشر 18 ساله، آدام جانسون 23 ساله، جك رادول 19 ساله و كانور ویكهام 17 ساله وارد چرخه بازیكنان مدنظر كاپلو شدند. آنها در چهار سال پیش رو به آرامی خود را برای حضور در لیست 23 نفره تیم‌ملی انگلستان برای حضور در جام‌جهانی برزیل آماده خواهند كرد.

شرایط امروز فوتبال ایران، شباهت عجیبی به انگلستان و ایتالیا دارد. شاید بتوان به بحران خوردن دو مولف فوتبال در جهان را یك فرصت ایده‌آل برای كشورهایی مثل ایران قلمداد كرد كه مسئولان فوتبال این كشورها به این وسیله بتوانند با الگوبرداری از عملكرد فدراسیون‌های این كشورهای پیشرفته، مسیر خودشان را پیدا كنند. آنچه می‌توان از اقدامات فدراسیون‌های فوتبال انگلستان و ایتالیا برداشت كرد و به ذهن سپرد، توجه بسیار دقیق به تیم‌های رده‌های پایه این كشورهاست.

این تیم‌ها قبل از جام‌جهانی هم كار خودشان را می‌كردند و تمرینات و بازی‌هایشان را براساس برنامه‌ریزی دقیقی كه همواره برایشان وجود داشته انجام می‌دادند اما در شرایط بحرانی فعلی تیم‌ملی بزرگسالان بیش از گذشته به آنها احساس نیاز می‌كند و به همین دلیل حضور پروفسورهایی مثل آریگو ساچی بالای سر كادرفنی این تیم‌ها می‌تواند به روند تولیدات محصول این آكادمی‌ها سرعت و كیفیت بهتری ببخشد. اقدام دوم هم انتخاب مربی‌ای است كه توانایی اعمال پروسه تغییرنسل در تیم‌ملی این كشورها را دارد.

پراندلی و كاپلو دقیقا به خاطر توانایی ویژه در همین آیتم پراهمیت «تیم‌سازی» در این جایگاه قرار گرفته‌اند، چون آنها با مختصات فوتبال كشور تحت هدایت‌شان به خوبی آشنا هستند و می‌دانند كه باید برای حضور موفق در جام‌ ملت‌های اروپا و جام‌جهانی چهار سال آینده از چه مسیری عبور كنند. كاری كه لورن بلان هم به دلایلی دیگر در تیم‌ملی فرانسه انجام خواهد داد.

در فوتبال ایران تغییر‌نسل، صرفا به تغییر مهره‌ها تعبیر می‌شود. اینكه حسن اشجاری برود و احسان حاج‌صفی به عنوان مدافع چپ به كار گرفته شود، به زعم سرمربی تیم‌ملی تغییر‌نسل است. اینكه سیدجلال حسینی و هادی عقیلی جانشین نصرتی و رضایی شوند هم همینطور؛ مهره‌ها تغییر می‌كنند اما فرم فوتبال، همان چیزی است كه قبلا دیده شده و به بن‌بست رسیده است. در این میان تنها چیزی كه ساخته نمی‌شود، یك تیم جدید است.

جلال چراغپور مدت‌هاست كه در انتقادات خود از افشین قطبی به تیم‌ساز نبودن او اشاره می‌كند. او در اشاره‌ای كاملا درست اعلام می‌كند كه فوتبال ایران در شرایط فعلی به یك مربی معمار نیاز دارد. مربی معمار كیست؟ یكی مثل مارچلو بیلسا. یكی مثل ونگر، كاپلو، پكرمن و حتی میلان ماچالا. فوتبال ایران قلبش مشكل دارد و این مربیان جراح قلب هستند. ممكن است قطبی چشم پزشك خوبی باشد اما به درد بیماری كه سكته قلبی كرده و روی زمین افتاده نمی‌خورد.

مسئولان فدراسیون فوتبال هیچ‌گاه این موضوع را درك نكردند و حتی موقعی كه قصد دور زدن قطبی را هم داشتند، با مذاكره با امثال تریم و والتر نوولینو نشان دادند كه قدرت تشخیص بیماری فوتبال ایران را ندارند.