ویروس اچ پی وی و ارتباط آن با سرطان دهانه رحم - انواع ویروس HPV

ویروس اچ پی وی HPV یا پاپیلومای انسانی ویروسی است که اغلب از طریق رابطه جنسی منتقل می شود که در این مطلب به معرفی دقیق تر این ویروس و راهکارهای پیشگیری از ابتلا به اچ پی وی HPV پرداخته می شود

ویروس اچ پی وی HPV چیست؟ 

اکثر افرادی که فعالیت های جنسی زیادی دارند، گاهی در بخشی از زندگی خود دچار ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV می شوند. 

بیش از 100 نوع ویروس HPV وجود دارد که اکثر اوقات بدن این عفونت را بدون هیچ نشانه ای حذف می کند – اما برخی انواع این ویروس خطرات جدی برای سلامت ایجاد می کنند. 

بیشتر بدانید :  ویروس hpv چیست؟ + راههای انتقال ویروس hpv

بیشتر بدانید :  ویروس اچ پی وی ( HPV ), ویروسی جنسی که در ایران زیاد شده

ویروس اچ پی وی باعث بروز عفونت های تماسی می شود، به این معنا که ویروس به جای اینکه در تمام بدن پخش شود، در سلول هایی نزدیک به محل عفونت باقی می ماند. 

از آنجایی که HPV از طریق فعالیت جنسی منتقل می شود، به این ترتیب سلول های واژن، آلت تناسلی، مقعد، دهان و گلو ممکن است به این ویروس آلوده باشند. 

تست ویروس اچ پی وی هم از همین بخش ها صورت می گیرد. گرچه آزمایش HPV از لحاظ علمی امکانپذیر و موثر است، اما زیاد رایج نیست. 

گرچه درمان هایی برای اثرات نامطلوب ناشی از HPV وجود دارد، اما هیچ درمانی برای خود ویروس وجود ندارد. 

بنابراین تست ویروس HPV ممکنه اغلب با نتایج مثبت همراه باشه که اکثر آنها نگران کننده نیستند، اما هیچ برنامه درمانی برای پاک کردن بدن از این ویروس وجود ندارد. به هرحال روش های خوبی برای محافظت از خودتان در مقابل ویروس HPV وجود دارد. 

حال قرار است به چگونگی آسیب ناشی از HPV، افراد در معرض خطر و به حداقل رساندن خطرات ناشی از این ویروس بپردازیم. 

سیستم ایمنی بدن قادر است بیشتر انواع ویروس HPV را قبل از اینکه منجر به بروز آسیب جدی شوند، از بین ببرد، بدون اینکه حتی فرد متوجه شود که دچار HPV بوده است. 

برخی انواع دیگر، مانند اچ پی وی نوع 6 و نوع 11، منجر به بروز وضعیت غیر عادی در سلول های بافت عفونی می شوند و تبخال های تناسلی ایجاد می شود. 

این تبخال ها عفونی هستند و نیاز به درمان دارند و اغلب با پمادهای موضعی درمان می شوند، اما این نوع ویروس HPV آسیب بلند مدت به بدن وارد نمی کند. 

اما 13 نوع دیگر این ویروس باعث جهش DNA شده و در نتیجه سلول ها با سرعت خیلی بیشتری تقسیم می شوند و باعث ایجاد بافت سرطانی می شوند. 

سلول های دهانه رحم بیش از دیگر بخش ها در معرض خطر هستند، به ویژه دو نوع ویروس HPV16 و HPV18 باعث ایجاد اکثر موارد سرطان دهانه رحم هستند که در حال حاضر چهارمین نوع سرطان رایج در بین خانم هاست. 

حدود 20 سال طول می کشد تا علائم سرطان ظاهر شود، اما با غربالگری منظم می توان حالت های غیر طبیعی سلولی را قبل از اینکه به سرطان تبدیل شوند، در دهانه رحم تشخیص داد. 

خانم ها پس از 21 سالگی لازم است به طور منظم غربالگری را انجام دهند، در این تست نمونه ای از بافت دهانه رحم به آرامی گرفته می شود و مورد بررسی قرار می گیرد. 

مثبت بودن این تست به معنای ابتلای فرد به سرطان دهانه رحم نیست، بلکه نشان می دهد که سلول های غیر طبیعی در این ناحیه وجود دارند که در آینده ممکن است به سلول های سرطانی تبدیل شوند. این افراد با تعداد بیشتری تست پاپ اسمیر مورد بررسی و معاینه قرار می گیرند. 

بیشتر بدانید : نکاتی راجع به تست پاپ اسمیر در زنان

یا در بیمارانی که عوامل غیر طبیعی به شکل شدیدتر مشاهده شود، فرایندی به نام کلپوسکوپی* colposcopy انجام می شود. در طی این فرایند پزشک دهانه رحم را با استفاده از میکروسکوپ مورد بررسی قرار می دهد و گاهی ممکن است نمونه برداری شود. 

* کولپوسکوپی colposcopy: فرآیندی است که در آن از نزدیک، دهانه رحم، واژن و فرج ( دستگاه تناسلی زنانه) برای نشانه ها و علائم بیماری مورد بررسی قرار می گیرد. اگر تست پاپ اسمیر شما نتایج غیر عادی داشته باشد ممکن است پزشک شما کولپوسکوپی را پیشنهاد کند. اگر در طول کولپوسکوپی، ناحیه ی غیر عادی از سلول ها مشاهده گردد، نمونه ای از بافت ها را می توان به عنوان نمونه آزمایشگاهی ( بیوپسی) جمع آوری کرد.

عفونت HPV در گلو منجر به بروز سرطان گلو و سر می شود، اما در حال حاضر تستی معادل پاپ اسمیر برای دهان و گلو وجود ندارد. 

استفاده از کاندوم در زمان رابطه جنسی از انتشار ویروس HPV پیشگیری می کند. همچنین 3 نوع واکسن موثر و ایمن وجود دارد که هر سه HPV  نوع 16 و 18 را هدف قرار می دهند. 

واکسن اچ پی وی HPV

واکسن اچ پی وی در 2 یا 3 دوز با فاصله چند ماه از یکدیگر تزریق می شوند و تنها در صورتی اثربخشی دارند که هر سه دوز را تزریق کنید. 

شواهد نشان می دهند که واکسیناسیون زنان و مردان می تواند میزان بروز سرطان دهانه رحم را تا 90 درصد کاهش دهد. 

در انتها اینکه گرچه جای پیش برای تست پاپ اسمیر همچنان وجود دارد، استفاده از کاندوم در زمان رابطه جنسی، واکسیناسیون و غربالگری منظم دهانه رحم هر یک می تواند آسیب های ناشی از HPV را کاهش دهد. 

در حال حاضر در بسیاری از کشورها واکسن یکی از روش های مراقبتی استاندارد برای دختران سنی 11 تا 18 سال است، البته واکسن در دسترس پسران نیز قرار می گیرد. 

بیشتر بدانید : زگیل تناسلی و خطر سرطان!؟

بیشتر بدانید : ویروس HPV در مردان هم بروز می کند

بیشتر بدانید : کدام زنان در رابطه جنسی شان به ویروس زگیل تناسلی HPV مبتلا می شوند؟

عوامل خطر ابتلا به اچ پی وی HPV

عوامل خطر ابتلا به عفونت HPV عبارتند از:

تعدد شرکای جنسی
هرچه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد، احتمال ابتلا به عفونت HPV تناسلی بیشتر می‌شود. داشتن رابطه جنسی با فردی که چندین شریک جنسی داشته است هم خطر ابتلا به این عفونت را افزایش می‌دهد.

ضعف سیستم‌ایمنی
افرادی که سیستم‌ایمنی ضعیفی دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت HPV هستند. ابتلا به HIV یا ایدز یا مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم‌ایمنی باعث تضعیف سیستم ایمنی می‌شود.

پوست آسیب‌دیده
مناطق آسیب‌دیده پوست بیشتر مستعد ابتلا به زگیل‌های معمولی هستند.

تشخیص عفونت اچ پی وی HPV

زگیل‌های پوستی بر اساس ظاهرشان قابل تشخیص هستند و معمولاً انجام بیوپسی پوست و سایر آزمایش‌ها برای تشخیص آن‌ها ضرورتی ندارد.

در شرایطی که زگیل عجیب به نظر برسد، به سرعت رشد کند، دردناک شود یا با درمان بهبود پیدا نکند، باید حتماً به پزشک مراجعه کنیم. ضمن این‌که گاهی سرطان پوست و سایر انواع مشکلات پوستی هم تظاهراتی شبیه به زگیل دارند.

برای بعضی از انواع HPV آزمایش‌هایی وجود دارد، اما برای بعضی دیگر آزمایشی وجود ندارد. تشخیص زگیل تناسلی در ما توسط پزشک معالج، به معنای ابتلای ما به عفونت HPV است.

برای تشخیص HPV، پزشکان غربالگری سرطان دهانه رحم را هم توصیه می‌کنند، که در بیشتر موارد شامل انجام منظم تست “پاپ‌اسمیر” است. آزمایش HPV می‌تواند به صورت هم‌زمان با تست پاپ‌اسمیر صورت بگیرد و در بعضی موارد این آزمایش به تنهایی برای غربالگری سرطان دهانه رحم استفاده می‌شود.

تست غربالگری HPV در مردان توصیه نشده است. 

درمان  اچ پی وی HPV

درمان زگیل‌های‌ پوستی، به محل قرار گرفتن آن‌ها و میزان آزاری که به فرد می‌رسانند بستگی دارد. درمان در همه موارد ضروری نیست، به‌عنوان مثال، دو‌سوم زگیل‌های پوستی کودکان بدون هیچ درمانی طی دو سال خود به خود برطرف می‌شوند، با این وجود ممکن است زگیل در این مدت بزرگ شود یا زگیل‌های جدیدی هم ظاهر شوند. ضمن این‌که معمولاً معالجه چند زگیل‌ کوچک نسبت به چند زگیل‌ بزرگ راحت‌تر است، بنابراین بیشتر افراد ترجیح می‌دهند زگیل‌های خود را درمان کنند، به‌خصوص اگر آن‌ها دردناک یا از نظر ظاهری آزاردهنده باشند.

راه های زیادی برای درمان زگیل‌ها وجود دارند و بعضی از آن‌ها به چند هفته یا چند ماه برای تاثیرگذاری نیاز دارند، ضمن این‌که ممکن است زگیل‌ها بعد از درمان دوباره عود کنند.

در حال حاضر دارویی برای درمان قطعی عفونت HPV تناسلی در دسترس نیست و اگر عفونت HPV منجر به مشکلات جدی‌ شود، پزشک در مورد گزینه‌های درمانی تصمیم‌گیری می‌کند. هرچند بعضی مکمل‌ها با تقویت سیستم‌ایمنی می‌توانند به روند موثرتر و سریع‌تر بهبود این بیماری کمک کنند.

AHCC از جمله مکمل‌هایی است که می‌تواند در افراد مبتلا به HPV میزان عفونت را کم کند، این ماده حاوی آلفاگلوکان است که نقش موثری در تقویت سیستم ایمنی دارد. مصرف این مکمل حتی در افراد مقاوم که عفونت آن‌ها بیش از دو سال طول کشیده، می‌تواند گسترش عفونت را سریعتر کم کند.

زنانی که به طور معمول آزمایش پاپ‌اسمیر انجام می‌دهند، می‌توانند قبل از ایجاد سرطان پیگیری‌های لازم را در این زمینه انجام بدهند. باید به خاطر داشته باشیم که همیشه پیشگیری بهتر از درمان است.

به طور کلی، با افزایش آگاهی از این ویروس و راه‌های انتقال و پیشگیری از آن، می‌توانیم احتمال ابتلای خود و دیگران به آن را کم کنیم و از عوارض جدی‌اش در امان بمانیم.

تهیه و ترجمه: گروه سلامت سیمرغ
seemorgh.com/health
اختصاصی سیمرغ