خواب برای كودك همانند تغذیه لازم و ضروری است. بسیاری از كودكان برای به خواب رفتن مشكل دارند و به موقع نمی خوابند، در كودكان معمولا بی خوابی اوایل شب اتفاق می‌افتد و به اصطلاح به آن بی خوابی شبانه گفته می‌شود.

خواب برای كودك همانند تغذیه لازم و ضروری است. بسیاری از كودكان برای به خواب رفتن مشكل دارند و به موقع نمی خوابند، در كودكان معمولا بی خوابی اوایل شب اتفاق می‌افتد و به اصطلاح به آن بی خوابی شبانه گفته می‌شود. کودكی كه شبها با آرامش و به حد كافی خوابیده ، روز بعد به موقع از خواب بیدار می‌شود و اگر به حد كافی نخوابد ، صبح روز بعد به علت كافی نبودن مقدار خواب بهانه گیر و كج رفتار می‌شود و كمتر شاد به نظر می‌رسد و انرژی كمتری دارد. در بچه‌های بزرگتر ، نبودن خواب شب آنها را خسته ، كند و حساس می‌كند و نمی توانند بر روی درس تمركز كنند . والدین در خواباندن كودك نقش مهمی را ایفا می‌كنند، حتی عده ای از كودكان تا زمانی كه یكی از والدین خصوصا مادر در كنارشان نباشد به خواب فرو نمی روند. عواملی كه سبب دیر به خواب رفتن در كودكان می‌شود ممكن است دلایل متعددی داشته باشد. وقتی می‌بینید كودك شما در به خواب رفتن مشكل دارد بهتر است به موارد زیر توجه كنید:

آیا ساعتی مشخص و منظمی برای رفتن كودك به تخت وجود دارد؟

آیا كودك در تخت خود احساس خوبی دارد (به عنوان مثال : محیط اتاق خواب برایش مطبوع است؟ خیلی روشن یا تاریك نیست؟ زیاد گرم یا سرد نیست؟ آیا تخت مرتب شده و یا تشك خوبی دارد؟ )                                               

آیا بچه‌های متعدد در یك اتاق می‌خوابند و همدیگر را بیدار نگه می‌دارند؟  

آیا كودك شما در طول روز مسائلی داشته كه فكرش را به طور مداوم مشغول می‌دارد و وی را هیجان زده می‌كند؟

آیا ممكن است سر و صدا زیاد باشد و مانع خواب كودك شود؟

آیا مهمان آمده و كودك تمایل دارد ترجیحا بیدار بماند؟ 

آیا وقتی کودک در اتاق تنها است احساس ترس می‌كند؟       

راه حل‌ها و توصیه‌های گوناگونی در این زمینه وجود دارد كه چكیده ای از آنها به شرح زیر است:برای كودكتان زمان خواب را با مشورت خودش تعیین كنید و وقتی به زمان خواب وی نزدیك است به كودك باید حتما فرا رسیدن زمان خواب را یاد آوری كنید ، آنها به برخورد قاطع شما و یك قرار ثابت برای خواب نیاز دارند. سعی كنید جمله «برو به اتاق خوابت » مثل یك عمل تنبیهی به نظر نرسد و به جای آن می‌توانید به كودك بگویید كه لازم نیست بخوابی بلكه باید در تخت خودت استراحت كنی ، وقتی جنبه اجبار برای خواب از بین برود احساس آرامش و خواب خود به خود به وجود می‌آید .

تشویق كودك با صحبت و با عمل ، روش مفیدی است . به این صورت كه هر شب به وقت شناسی و در رختخواب رفتن وی جایزه بدهید. جایزه می‌تواند یك خوراكی ویژه قبل از خواب مثل یك لیوان شیر یا خوراكی كه كودك دوست دارد باشد و یا به عنوان تشویق یك لباس خواب نو و قشنگ به او هدیه بدهید می‌توانید قبل از خواب با یك عمل مطبوع مثل : قصه گفتن و یا گوش كردن به نوار قصه و یا لالایی روزش را به پایان برسانید. همین طور حمام كردن و ماساژ قبل از خواب و یا تكان دادن كودكان كوچكتر به آرامی ، مفید خواهد بود. سعی كنید هنگام خواب ، كودك لباس خواب راحتی بپوشد و اتاق خواب كودك تهویه خوبی داشته باشد و لحاف‌های سنگین را برای او نگذارید. توجه كنید كودك شما یك محل خواب مطبوع داشته باشد كه خوب به نظر برسد مثل: یك اتاق شخصی و یا تخت شخصی. فعالیت‌های بدنی كودك را مانند: بازی كردن در پارك، برنامه‌های ورزشی و ... در طول روز افزایش دهید. البته باید این بازی‌ها تا غروب ادامه داشته باشد و بتدریج فعالیت كودك را از زمان غروب به بعد كاهش داده و به جای بازی‌های پر تحرك، فعالیت‌هایی مثل: مطالعه كردن و شنیدن قصه و یا تماشای تلویزیون را جایگزین كرد، باید سعی كرد قبل از خواب بازی‌های هیجان انگیز مثل: بازی‌های كامپیوتری انجام ندهندو یا فیلم‌های هیجان انگیز نبیند. اگر كودك در شب سخت به خواب می‌رود به او اجازه خوابیدن در طول روز را ندهید. به خاطر داشته باشید مصرف شبانه برخی از مواد غذایی مانند : چای و یا نوشابه ، خواب كودك را كاهش می‌دهد.

اگر كودك شما در اتاق خواب خودش می‌ترسد خیلی مهم است كه شما ترس او را جدی بگیرید ، كودك را آرام كنید و سعی كنید با هم پی به علت ترس ببرید . به كودك این فرصت را بدهید كه در مورد مشكل احتمالی و هیجانات یا چیزهای جالبی كه در روز برایش اتفاق افتاده با شما صحبت كند ، حتی كودك می‌تواند وقتی در تخت خود دراز كشید از زبان خودش داستانی برای شما بگویید و در مورد این داستان با او صحبت كنید و مطمئن شوید كه تخیلات در ذهن او نماند. این مسئله كمك می‌كند كه كودك با آرامش بیشتری به خواب فرو رود.

سوال : مقدار لازم خواب برای كودكان در سنین نوزادی، 1 سالگی ، 3 سالگی ، 5 سالگی و 7 سالگی تقریبا چقدر است؟ معمولا كودكان و نوجوانان 8 ساعت در شبانه روز می‌خوابند و مقدار نیاز به خواب در انسان‌ها را نمی توان به طور دقیق تعیین نمود. به این دلیل كه مقدار خواب بر اساس نیازهای فرد فرق می‌كند. اما به طور میانگین می‌توان گفت: یك نوزاد در 24 ساعت بین 19 تا 20 ساعت می‌خوابد و یك كودك 1 ساله معمولا در شبانه روز بین 14 تا 15 ساعت در خواب است ، همینطور یك كودك 3 ساله در 24 ساعت به طور میانگین 12 ساعت در خواب است و یك كودك 5 ساله معمولا در شبانه روز 11 ساعت می‌خوابد و همچنین یك كودك 7 ساله در طول 24 ساعت به طور میانگین 9 تا 10 ساعت می‌خوابد .

 سوال : دیر خوابیدن كودكان زیر 1 سال كه تقریبا زیاد مشاهده می‌شود چه علتی دارد؟ خواب یك نوزاد به طور كل با خواب بزرگسالان تفاوت دارد و ما نمی توانیم توقع داشته باشیم كه بتوانیم نوزاد را به خواب منظمی عادت دهیم ، خواب نوزاد قبل از 3 ماهگی خیلی سبك است و نوزاد می‌تواند بر اثر گرسنگی و سر و صدا از خواب بپرد ، در واقع این به این دلیل است كه خواب نوزاد در این مرحله به این صورت است كه او در جریان خواب ، در مرحله خواب سبك و سپس خواب سنگین در تناوب است و تدریجا با رشد سنی او این خواب به مراحل عمیقتری تبدیل می‌گردد، معمولا از 3 ماهگی خواب كودك ریتم پیدا می‌كند و در 6 ماهگی كودك می‌تواند تمام شب را یكسره به خواب رود و در صبح و بعد ظهر خواب كوتاهی داشته باشد . در مورد كودكان بین 9 تا 12 ماه می‌توان گفت كه این كودكان در این سن به این دلیل كه  می‌خواهند محیط اطراف را شناسائی كنند و میل به شناخت محیط اطراف آنها را فعال می‌كند ، معمولا دیر به خواب فرو می‌روند.

 
گردآوری:گروه سبک زندگی سیمرغ
www.seemorgh.com/lifestyle
منبع: hamdardi.com
 
مطالب پیشنهادی:
چگونه می‌توان فكر كردن را به كودكان آموخت؟
ده رفتار مناسب به جای تنبیه بدنی
چگونه كودكانمان را با كتاب‌خواندن مأنوس كنيم
بچه‌ها می‌آموزند آن طوری باشند که زندگی می‌کنند
کودکانی که «نه» نمی‌گویند
 
 
 
 

X