باز هم 17 دی دیگری آمد و یك سال بر تمام سال‌های فقدان جهان‌پهلوان اضافه شد.
و من در عجبم یكی زنده‌اش هم حكم مرده را دارد و یكی مرده‌اش حكم زنده را...
می‌گویند خاك سرد است اما چهل و سه سال از مرگ تختی گذشته و باز هم دی كه می‌آید فقط نام اوست و جوانمردی كه در ورزش ایران طنین‌انداز می‌شود.
یاد كسی كه "او پوریای ولی نبود، او هیچكس نبود، او خودش بود، بگذار دیگران را به نام او و با حضور او بسنجیم، او مبنا و معنای آزادگی است "
جمعه هفدهم دی ماه است، روزی كه اتاق شماره 23 هتل آتلانتیك برای آخرین بار صدای نفس‌های به شماره افتاده جهان‌پهلوان را شنید و ابن‌بابویه پذیرای پیكر بی‌جانش شد.
و مردم - مردمی كه روزی برای قهرمان بی‌مدال‌شان نوشتند "برای آنكه پهلوان نگرید، همه بخندیم "- این‌بار سنگینی مردی را بر دوش خود احساس كردند كه جانی در تن نداشت و نمی‌دانستند خودكشی كرده و یا او را كشته‌اند.
فرقی هم نمی‌كرد، چه اتفاقی افتاده باشد، ساواك متهم شماره یك بود... و جهان‌پهلوان هم دیگر نبود.
رستم از شاهنومه رفت
... آخرین بار كه دیدمش، در اتاق مهندس توفیق بود كه با قرار قبلی آمده بود تا همدیگر را ببینیم، داشتم با توفیق خوش وبش می كردم كه آمد. با همان قیافه نجیب و خنده دوست داشتنی و آرامی كه همیشه روی لبش بود. سلام و احوالپرسی كردیم و گرم صحبت شدیم. نزدیك های ظهر كه حرف هایمان ته كشید، داشتیم راهی می‌شدیم كه من بی‌اختیار به یاد بیتی از شعر معروف "پریای " شاملو افتادم. حالا در آن وقت چرا، نمی‌دانم . جلوی رویم روزنامه‌ای افتاده بود با مداد گوشه‌اش نوشتم:
رستم از شاهنومه رفت
بركت از كومه رفت
با كنجكاوی سرش را جلو آورد و پرسید:
چی نوشتی؟ رستم چی؟
گفتم:
- این شعریست از احمد شاملو، مربوط به شعر بلند پریاست و نوشتم: "رستم از شاهنومه رفت... "
تختی زد زیر خنده و روكرد به توفیق و گفت:
-مگه می‌شه رستم از شاهنامه بره بیرون، خب آن وقت دیگه تو شاهنامه چی می‌مونه؟
گفتم:
- تو این روزگار اگر هم بره عجیب نیست.
فكری كرد و گفت:
- راستی آدمو به فكر می‌اندازه، جدا اگر رستم تو شاهنامه نباشه بركت شاهنامه هم از بین می‌ره...
و بعد زیر چشم نگاهی به نوشته من انداخت و آهسته شعر را خواند:
رستم از شاهنومه رفت.
بركت از كومه رفت.
و بعد ناگهان سرش را بالا آورد و تند و محكم به من و توفیق گفت:
-نه، نمی‌شه...
دوشنبه ظهر بود كه خبر مرگش را شنیدم. نمی‌توانستم باور كنم، اگرچه حقیقت داشت. بغض گلویم را می فشرد و بیاد همه خاطرات كوتاهی بودم كه با او داشتم.
ذهنم به تمام روزهای گذشته كشیده می‌شد كه ناگهان به یاد آن روز افتادم. احساس كردم كه در كنارم ایستاده است و همه چیز را به همان روشنی دیدم، كه در اتاق توفیق ایستاده بودیم.
اشك از چشمانم سرازیر شده بود كه آرام گفتم:
- دیدی كه می‌شود رستم از شاهنامه برود.
و آن وقت این حقیقت را به روشنی شناختم و دوباره تكرار كردم:
رستم از شاهنومه رفت.
بركت از كومه رفت.
... و دیگر تختی نبود!
«باقر عالی‌خانی»
دوست دارید مرا بشناسید؟
هفته نامه كیهان ورزشی بعد از مسابقات جهانی 1956 از غلامرضا تختی خواسته بود كه از زندگی و افكارش بنویسید كه با تیتر "دوست دارید مرا بشناسید " منتشر شد.
او وقتی می‌خواست مطلب را به نویسنده هفته‌نامه تحویل دهد، گفت: هر عیبی داره ببخشید!
و قهرمان در دست نوشته‌هایش در مورد خود این‌چنین می‌نویسد:
* حیف از حیوان
... با این ترتیب در سرما و گرما در روی تشكی كه حتی حیوانات هم حاضر نمی‌شدند بر روی آن تمرین كنند فعالیت خود را آغاز كردم. شاید شما هیچ باور نكنید اما این حقیقت محض است كه من و امثال من مثل حیوان تمرین می‌كردیم و این ادعای مرا اهالی خیابان شاهپور كه همیشه در ساعت معینی مثلاً دو بعدازظهر مرا مشاهده می كردند، تصدیق می‌كنند.
اما پس از یك سال تمرین كوچكترین موفقیتی به دست نیاوردم و علاوه بر اینكه گل نكردم حتی ضعیف‌تر هم شدم!
در اینجا و در همین موقع بود كه باران استهزا و تمسخر بر سرم باریدن گرفت و همه به من می‌گفتند: "تو خود را بی‌سبب شكنجه می‌دهی، برو دنبال كارت. تو اصلاً به درد كشتی نمی‌خوری ".
این گفتارها، این تهمت‌ها، این ناسزاگویی‌ها آن هم در آن محیط كه نه نشریه‌ای بود و نه دستگاهی، مرا كاملاً از پای در آورد، حتی دیگر نصایح دوستانم را هم فراموش كردم. جوانی مایوس و دل شكسته بودم كه لباس‌های تمرینم را به دوش می‌كشیدم و با موتور سیكلت برادرم به خانه می‌رفتم، دیگر هیچكس وجود نداشت كه قلب مرا از آن همه استهزا پاك كند.
هیچكس حاضر نبود مرا به كارم تشویق كند، همه مرا با دیده ترحم می‌نگریستند و می‌گفتند: اینوببین كه لخت می‌شه و تمرین می‌كنه ". من یك سال در زیر این باران، استقامت بیهوده‌ای كردم و پس از اینكه متوجه شدم قادر نیستم و این باران هم هیچگاه بند نخواهد آمد راه خوزستان را پیش گرفتم.
در آنجا یك سال زندگی كردم. مبارزه با خود و مبارزه با ناسزاهای مردم كه رنج فراوانی بر دوش من باقی گذارد اما من طاقت این را نداشتم كه بیشتر از یك سال این رنج را بر دوش خود بكشم.
پس از اینكه به تهران آمدم آن پسر70 كیلو را دیدند كه هشت كیلو چاق شده بود اما این چاقی دلیل آن نشده بود كه در هر دقیقه ده مرتبه از كشتی‌گیران زمین نخورم!
اولین باری كه در یك مسابقه شركت كردم چهارم شدم. خوب یادم هست كه آن مسابقه یك مبارزه داخلی باشگاه بود.
* آنقدر باختم كه پشتم بوی جرم تشك گرفته بود
كفش و لباسمم همان بود، اسمم عوض شده بود، اما هیچكس دیگر به من بد نمی گفت.
در یك مسابقه پهلوانی شركت كردم اما كاری از پیش نبردم، فقط بعضی از كشتی‌گیران سنگین به من احتیاج داشتند. آنها به من احترام می‌گذاردند، راست هم می‌گفتند چون من فقط به درد زمین خوردن می‌خوردم و بس!
وقتی كه 23ساله شدم به غفاری باختم البته این باخت امیدوار كننده بود كه نظر همه را برای قضاوت كردن در باره من برگرداند. برای اولین بار نامم در یك مجله كوچك چاپ شد، من هنوز آن مجله را در كمد خود دارم و بیشتر از همه نشریات آن را دوست خواهم داشت. برای اولین بار روزنامه یی از حق من دفاع كرد و من همیشه از آن ممنونم. كاری ندارم، روده درازی نمی‌كنم فقط می‌گویم آنقدر از احمد وفادار و دیگران زمین خوردم كه پشتم بوی جرم تشك گرفت.
* فرزند درد و رنجم
من فرزند درد و رنج بودم و با این درد خو گرفتم، من همیشه مردمی را كه مرا دوست می‌داشتند دوست می‌داشتم و امروز به دوستی آنها بی حد افتخار می‌كنم اما در همین زمان یك حرف، یك كنایه دیگر كه در لفافه گفته م شد مرا شكنجه نمی‌داد، چون من راه خود را می‌دیدم. راهی بود روشن كه در آن می‌شنیدم:
"رضا! تو كاری با این حرف‌ها نداشته باش راه خود را بگیر و برو آینده مال توست، متعلق به كسی است كه بیشتر از همه رنج برده است "
* بزرگترین درس زندگی را از هیتلر گرفتم
" من بیشتر وقت‌ها با كتاب‌های پلیسی و یادداشت‌های فاتحین و مغلوبین جنگ‌های گذشته، خود را سرگرم می‌كردم و خواندن آنها همیشه اثر خوبی در روحیه من باقی می‌گذارد به خصوص اینكه هیتلر را با تمام حماقتش دوشت داشتم، اینكه می‌گویم دوست داشتم نه اینكه خیال كنید او را آدمی لایق می‌دانم، نه، من به او احترام می‌گذارم به واسطه اینكه او بزرگترین درس زندگی را به من یاد داد كه چگونه باید با دشمنان ستیز كرد و در هر راه مشكلی به هدف رسید.
در یكی از كتاب‌های سردار مغلوب ژرمنی خواندم كه او همیشه تصاویر رقبای خود از قبیل مونتگمری، آیزنهاور و استالین را به دیوار می‌كوبید و حتی در كتاب دیگری متوجه شدم كه سردار آلمانی این عكس‌ها را همه جا حتی وقتی كه برای غذا خوردن، اتاق كار خود را ترك می‌گفت با خود می‌برد. من قبل از اینكه متوجه این موضوع شوم از شنیدن نام كشتی‌گیران سنگین وزن جهان وحشت داشتم و در هر روزنامه و یا مجله‌یی كه عكسی از آنها می‌دیدم از ترس اینكه تنم نلرزد آن نشریه را دور می‌انداختم و هیچ مایل نبودم اعصابم را بدین ترتیب خرد كنم.
اما پس از آن من هم مثل او، آن مرد لاغر آلمانی شدم! من كه همیشه حتی از تصویر "پالم " سوئدی می‌ترسیدم از فردای آن روز به دنبال آنها گشتم و آن عكس‌های سفید و سیاه را در پوششی از طلا جای دادم و همیشه مقابل چشمانم قرار می‌دادم. من با آن چشمان رنگارنگ و پوست‌های مختلف چنان خوی گرفتم كه امروز پس از اینكه چندین سال از دیدار من و حیدر ظفر (كشتی‌گیر ترك‌ها در المپیك‌های گذشته) می‌گذرد هنوز لبخندش، كینه‌اش و آرزویش كه همیشه در چشمانش خوانده می‌شد، می‌بینم.
بعدها كه "حیدر " از تشك و حریف خداحافظی كرد "پالم "، "كولایف " و آخر از همه "آلبول " پسر موطلایی شوروی‌ها كه امروز حتی یك خال از آن موهای طلایی كه من در مسكو بر سرش می‌دیدم نیست، جای او را گرفتند اما حیدر با آنها تفاوت فراوانی داشت.
نه خیال كنید كه حیدر بیشتر و یا كمتر از آنها بود، نه اینطور نیست بلكه من فراوان عوض شده بودم. من این عكس‌ها را هنوز مثل هیتلر در مقابل چشمانم قرار می‌دهم و با آنها راز و نیاز می‌كنم، با این تفاوت كه بی‌نهایت به آنها علاقمندم و هیچ مایل نیستم مانند هیتلر به آنها بنگرم. هیتلر آنها را می‌نگریست و آرزو داشت با خونشان آشامیدنی گوارایی بنوشد اما من چنین خیالی نداشتم و ندارم. من به خونشان تشنه نیستم، من فقط از هیتلر آموختم كه باید شمایل آنها را مدنظر قرار داد، دندان به روی جگر گذارد و برای پیروزی بر آنها تلاش كرد، من چنین كردم هر چند به موفقیت نهایی خود نرسیدم.
* فكر قهرمان شدن خجالتم می‌داد
همیشه پیش خود فكر می‌كردم اگر روزی در كشور خود قهرمان شوم به آرزوهایم رسیده‌ام. اوضاع و احوال به قدر واضح و آشكار بود كه همه می‌توانستند به خوبی تشخیص دهند كه من در چهار سال گذشته در یك قوس صعودی حركت كرده ام. صعود این قوس مخصوصاً از سال 1950 به بعد شدیدتر شده بود.
علت این قوس خیلی واضح است. من مدتها بود كوششی در جهت رسیدن به انتهای این قوس و در جهت حفظ موازنه قوای خود معمول می‌داشتم و حقم بود كه پله آخرین نردبان را در كشور خود لمس كنم، در آن شرایط خواه ناخواه مجبور بودند وزنه را به نفع من متمایل كنند. من خود درك می كردم آن مرد لایقی هستم كه همه شرایط به نفع من دگرگون گردد. فكر اینكه روزی قهرمان كشور و یا احتمالاً قهرمان جهان شوم، خجالتم می‌داد. اصلاً من در این مورد كمتر فكر می‌كردم چون جرات آن را نداشتم فكر كنم و پس از آن نتیجه بگیرم كه فكر بچگانه‌ای بود و نباید با یاد آن دلخوش بود. 9 سال پیش در یك مسابقه تقریباً با اهمیت، دوم شدم من هنوز برای وزن ششم دو كیلو كم داشتم.
* تا سال 1956 نیم‌متر پایین‌تر از كشتی‌گیران شوروی بودم
من فاصله بین عنوان دومی و قهرمانی را رقم بزرگی می‌دانستم، یك راه بسیار دشوار و طولانی، تقریباً مثل تفاوت مقام وزارت و رتبه مستخدم جزء. اما وقتی كه در سال 1329 صاحب مقام شدم متوجه شدم كه هیچ كاری نكرده‌ام و چیزی هم به من اضافه نشده و فقط بر تعداد رفقایی كه به من سلام می‌كردند، اضافه گردیده است.
من و قمر مصنوعی؟ من فقط یك مرتبه شوروی ها را پشت سرگذاردم اما آنها سه بار اول شدند. از سال 1951 تا 56 من در طرف راست كرسی در آنجا كه مدال نقره تقسیم می‌كنند و با خط سیاه لاتین رقم دو بر روی آن نوشته شده است قرار داشتم در حالی كه شوروی ها همیشه نیم متر بلندتر از من می‌ایستادند و موقعی كه از آن بالا می‌خواستند مدال خود را دریافت كنند كاملاً قوز می‌كردند، من همیشه در فكر این بودم آیا ممكن است روزی برای گرفتن مدال طلا آنقدر خم شوم تا آقای رییس بتواند نوار را به گردنم بیاویزد؟
* قهرمان شدم اما بر مغزم اضافه نشد
دیگر دلم نمی‌خواست قهرمان كشور شوم. می‌خواستم به همه آنهایی كه به من می‌خندیدند و تمسخرشان گوش مرا پر می‌كرد بگویم كه قهرمان دنیا خواهم شد، من دیگر با این اندیشه عذاب نمی‌كشیدم اما دائم گمان می‌بردم آنهایی قادرند قهرمان جهان شوند كه قبلاً قمر مصنوعی پرتاب كرده‌اند!
من تا این حد قهرمان جهان شدن را مشكل می‌پنداشتم. به خیال من آرزو كردن مقام قهرمانی جهان و رسیدن به آن مثل این بود كه كسی ادعا كند من می‌خواهم "قمر " به كره ماه بفرستم! اما در ملبورن جای من و مدال من با شوروی‌ها عوض شد و من هم مثل "كولایف " برای گرفتن طلا كاملاً "دولا " شدم. اما همین كه از كرسی به پایین پریدم متوجه شدم كوچكترین تفاوتی نكرده‌ام.
تنها تفاوتی كه در روحیه من پدیدار گشت این بود كه من دیگر خود را حقیر نمی‌شمردم، آن حقارتی كه چند سال قوز آن را به دوش می‌كشیدم از وجودم رخت بربسته بود.
* عنوانی كه تمام دلخوشی‌ام بود را از دست دادم
چندین سال پایه های كرسی‌ای را تشكیل می‌دادم كه شوروی‌ها و فقط یك بار ترك‌ها بر روی آن جای داشتند. همیشه بالای كرسی از آن آنها بود و من پایه‌ای بودم. یك پایه محكم كه هیچگاه سكوی افتخار را از سستی خود نمی‌لرزاندم.
در سال 1951 كه به هلسینكی رفته بودیم هنوز شوروی‌ها نمایش كشتی خود را آغاز نكرده بودند و فقط ما با ترك‌ها به خصوص با سوئدی‌ها جنگ داشتیم، در فنلاند من فقط به حیدر ظفر ترك باختم. هلسینكی نخستین سفر من بود و حالم در هواپیما بیشتر از همه خراب بود.
سال بعد كه المپیك 52 در هلسینكی برگزار می‌شد شوروی‌ها با یك گروه كشتی‌گیر غریب قدم به میدان المپیك نهادند و كار خود را آغاز كردند در آنجا همه از آنها وحشت داشتند.
آن سال شوروی‌ها جانشین ترك‌ها شدند اما من نفهمیدم برای چه جانشین حیدر ظفر نشدم و شخص دیگری كه اهل مسكو بود مدال طلا گرفت. امتیاز من و رقیب روسی‌ام مساوی بود. من او را یك خاك كردم. در خاك به پلش بردم اما او سگك مرا رو كرد و در سه دقیقه آخر كشتی هم كه قصد درو كردن او را داشتم او پاهایش را بالا كشید و خاكم كرد. اگر قانون امروز می‌بود من و او مساوی بودیم اما دو بر یك شوروی‌ها از من بردند.
این دومین مسافرتم به خارج و دومین دیدارم از شبه جزیزه سرد و آرام اسكاندیناوی بود.
در سال 1953 كه مسابقات جهانی در ایتالیا برگزار شد ما شركت نكردیم، من از این عدم شركت تاسفی نمی‌خورم، در ایتالیا مسابقات خیلی آسان تمام شد و تقریباً قحط الرجال بود.
پس از هلسینكی وزن من 95 كیلو شده بود یعنی 25 كیلو بیشتر از روزی كه شروع به تمرین كشتی كردم.
من مجبور بودم برای اینكه خودم را به كلاس ششم كشتی برسانم حداقل 12 كیلو كم كنم. این برایم خیلی دشوار بود.
شب‌های توكیو مثل روزهای مرطوب صوفیه سرنوشت شومی را برای من ساخته بود كه خود من هم غافل بودم. در ژاپن من عنوان خود را از دست دادم، عنوانی كه در آن زمان دلخوشی من بود. من در توكیو 79 كیلو بودم.
از "پالم " بی‌نهایت وحشت داشتم. حتی می‌ترسیدم به او حمله كنم در حالی كه راحت خاك می شد. او به محض سرشاخ شدن با من دو دستم را از انتها بغل كرد و تا خواستم خود را از بدن سفید و پشم‌آلود او رها سازم. او بافت پایی مرا پایین برد و پس از اینكه می‌خواستم برخیزم یك چوب قرمز رنگ را دیدم. این چوب به وسیله داوری كه لباس سفید به تن كرده بود و علامت پرچم كره بر سینه داشت به هوا بلند شده و پیروزی پالم را اعلام می‌داشت. در آن سال پالم مدال طلای المپیك داشت. چه مدال بی‌وفایی كه حتی با شكست دادن من هم، برایش وفا نكرد.
* جای آلبول بودم صورتم را با كشتی پیر نمی‌كردم
در نخستین شب مسابقات كشتی ایران و شوروی، شوروی‌ها جوانی را برای مقابله با من به میدان فرستاده بودند كه آلبول نامیده می‌شد، نخستین آشنایی من با او در میان توفانی از شادی بی حد و حصر مردم بود، وقتی كه آلبول را دیدم هنوز موهایش به خوبی نریخته بود. او شبیه دخترانی می‌نمود كه برای بخشش از درگاه خداوند نزد كشیش می‌روند، هیچگاه چهره متحیر و امیدواركننده او را فراموش نخواهم كرد.
وقتی كه او دست مرا فشرد احساس كردم گرمی فراوان در وجودش می‌جوشد، چهره‌اش انسان را وادار به صلح كرد نه جنگ، من اگر جای او می‌بودم هیچگاه صورتم را به خاطر كشتی پیر نمی‌كردم، او شبیه مریم عذرا بود كه هیچ گناه نداشت...
اما همین مریم عذرا كه در مرحله اول گمان می‌بردم "توفیق " خودمان او را به راحتی مغلوب می‌كند درس بزرگی به من داد كه در زندگی‌ام تاثیر فراوانی داشت. او با آن قیافه، بی‌تفاوتش با آن دهانی كه هیچگاه برای تكلم باز نمی‌شود به من درس داد.
او به خیز اول من كه برای زیر "یك خم " بود چنان پاسخ داد كه یاد آن باعث رنجم می‌شود.
تا خواستم خود را از آن زندان خلاص كنم پلی رفتم و سه امتیاز به او دادم، گیج شده بودم و بی حد افسرده آن بچه كه هنوز در خانه خود برای یك آبنبات گریه می‌كرد در اواخر كشتی مغلوب شد و من مثل كسی كه قصد دارد قربانی خود را با لبان تشنه سر ببرد در وسط تشك زمینش زدم. چه كار چندش آوری ...
او نفسش مثل اتوبوسی بود كه ما را از مسكو خارج می‌كرد و بر فراز كوه ها دایم خاموش می‌شد. او در همان خاموشی و در حالی كه چشم‌هایش سرخ شده بود نزد مادرش رفت تا لباسش را به تن كند، قیافه‌اش به خصوص چشمانش بی‌نهایت به چشمان من در توكیو شباهت داشت.
پس از آنكه به اتفاق نزد من آمدند از من تشكر فراوان كردند. مادرش می‌گفت مواظب این بچه من باشید او خیلی به شما علاقه دارد!
در مسكو من به او یك قلم خودنویس هدیه كردم و او به من یك كلاه داد، كلاه او 50 روبل ارزش داشت آن شب نخستین شب آشنایی من و آلبول بود.
* در استانبول ناراحتكنندهترین دوره حیاتم را گذراندم
من فقط یك مدال طلا دارم (1956) یك سال بعد به استانبول رفتم اما این‌بار نه دروزن ششم و نه دروزن هفتم بودم بلكه چشمم به دنبال كسی بود كه خیلی بیشتر از من مدال داشت. آن شخص "حمید كاپلان " نام داشت كه اهل آنكارا بود.
متاسفانه من توفیق مقابله با او را نیافتم و در اثر كمبود وزن و نداشتن تجربه كافی مغلوب غول‌های شوروی و آلمان شدم ولی خودم و همه اطرافیان خوب می‌دانستیم كه من كمتر از آنها نبودم، در آن سال كاپلان اول شد. پس از مسابقه حسین نوری كه چندین سال در وزن هشتم كشتی می‌گرفت و به آن غولان می‌باخت در گوشم گفت: "داش تختی حالا می‌فهمی چاكرت حسین چی می‌كشه "...
او راست می‌گفت اما من مشقت فراوانی نكشیده بودم ولی خوب فهمیدم كه نباید به این زودی‌ها قدم به وزن هشتم نهاد.
پیروزی كاپلان و مغلوب شدن من چیزی از غرورم نكاست چون من مدعی او شده بودم نه او...
این شكست را هم مثل همان سالی كه در توكیو به وسیله پالم سوئدی ضربه شده بودم تصور كردم. چون واقعاً هم همینطور بود چه در سال 1954ژاپن و چه در 1957 استانبول در هر دو نوبت، چیزی از دست نداده بودم اما در صوفیه پر من ریخت و من پرهیاهوترین و ناراحتكنندهترین دوران حیاتم را در آنجا گذراندم.
* آلبول شبیه زمستان سرد مسكو یخ كرده بود
تا قبل از المپیك ملبورن پنج بار از كشتی‌گیران جهان به سختی شكست خوردم. در سال های 51 و52 در هلسینكی و در فستیوال ورشو به ترك‌ها و شوروی‌ها باختم و در جای دوم قرار گرفتم. ورشو آخرین شكست من از شوروی‌ها بود تا آنجا من بودم كه می‌خواستم بر كرسی آنها سوار شوم اما از المپیك ملبورن به بعد آنها به دنبال من می‌دویدند تا عنوان قهرمانی را از من پس بگیرند به همین جهت من بایستی توجه كافی می‌كردم و آدم با دقتی می‌بودم در حالی كه چنین نعمتی مانند یك معادله دومجهولی در وجودم ناپدید گردید و من با اشتباهات مكرر خود در صوفیه موفق نشدم آن معادله ای را كه در رگ و پوست من ریشه دوانیده بود، حل كنم و بدین ترتیب عنوانی كه با تحمل مصایب فراوان نصیب من گردید از دست دادم اما حالا فكر نمی كنم با از دست دادن آن عنوان هیچ هستم.
همین كه من از سكوی دومی به راحتی پایین آمدم تا "آلبول " در جای پای من قدم گذارد و تا از آن بالا! خود را به زمین پرت نكند دیدم هیچ چیز از من كم نشده است. مثل ملبورن می‌مانم، همچنان كه آلبول شبیه زمستان سرد مسكو یخ كرده بود همان یخبندان مسكو و باكو.
در خارج از تشك همه خیال می‌كنند ما بر خلاف انسان‌های دیگر هستیم، راه رفتن، خوابیدن، غذا خوردن ما خارق‌العاده است، در صورتی كه این موضوع فقط برای آدمیان خارج از تشك صدق می‌كند و بس. من و او مثل مسكو، مثل تهران با هم دست دادیم و صورت هم را بوسیدیم و باز هم از تشك خارج شدیم. اكنون خوب توجه كنید من برای این حریف سرسختم چه نقشه‌یی كشیده‌ام؟ و برای مسابقات جهانی چه كار می‌خواهم بكنم؟
و من در عجبم یكی زنده‌اش هم حكم مرده را دارد و یكی مرده‌اش حكم زنده را...
می‌گویند خاك سرد است اما چهل و سه سال از مرگ تختی گذشته و باز هم دی كه می‌آید فقط نام اوست و جوانمردی كه در ورزش ایران طنین‌انداز می‌شود.
یاد كسی كه "او پوریای ولی نبود، او هیچكس نبود، او خودش بود، بگذار دیگران را به نام او و با حضور او بسنجیم، او مبنا و معنای آزادگی است "
جمعه هفدهم دی ماه است، روزی كه اتاق شماره 23 هتل آتلانتیك برای آخرین بار صدای نفس‌های به شماره افتاده جهان‌پهلوان را شنید و ابن‌بابویه پذیرای پیكر بی‌جانش شد.
و مردم - مردمی كه روزی برای قهرمان بی‌مدال‌شان نوشتند "برای آنكه پهلوان نگرید، همه بخندیم "- این‌بار سنگینی مردی را بر دوش خود احساس كردند كه جانی در تن نداشت و نمی‌دانستند خودكشی كرده و یا او را كشته‌اند.
فرقی هم نمی‌كرد، چه اتفاقی افتاده باشد، ساواك متهم شماره یك بود... و جهان‌پهلوان هم دیگر نبود.
رستم از شاهنومه رفت
... آخرین بار كه دیدمش، در اتاق مهندس توفیق بود كه با قرار قبلی آمده بود تا همدیگر را ببینیم، داشتم با توفیق خوش وبش می كردم كه آمد. با همان قیافه نجیب و خنده دوست داشتنی و آرامی كه همیشه روی لبش بود. سلام و احوالپرسی كردیم و گرم صحبت شدیم. نزدیك های ظهر كه حرف هایمان ته كشید، داشتیم راهی می‌شدیم كه من بی‌اختیار به یاد بیتی از شعر معروف "پریای " شاملو افتادم. حالا در آن وقت چرا، نمی‌دانم . جلوی رویم روزنامه‌ای افتاده بود با مداد گوشه‌اش نوشتم:
رستم از شاهنومه رفت
بركت از كومه رفت
با كنجكاوی سرش را جلو آورد و پرسید:
چی نوشتی؟ رستم چی؟
گفتم:
- این شعریست از احمد شاملو، مربوط به شعر بلند پریاست و نوشتم: "رستم از شاهنومه رفت... "
تختی زد زیر خنده و روكرد به توفیق و گفت:
-مگه می‌شه رستم از شاهنامه بره بیرون، خب آن وقت دیگه تو شاهنامه چی می‌مونه؟
گفتم:
- تو این روزگار اگر هم بره عجیب نیست.
فكری كرد و گفت:
- راستی آدمو به فكر می‌اندازه، جدا اگر رستم تو شاهنامه نباشه بركت شاهنامه هم از بین می‌ره...
و بعد زیر چشم نگاهی به نوشته من انداخت و آهسته شعر را خواند:
رستم از شاهنومه رفت.
بركت از كومه رفت.
و بعد ناگهان سرش را بالا آورد و تند و محكم به من و توفیق گفت:
-نه، نمی‌شه...
دوشنبه ظهر بود كه خبر مرگش را شنیدم. نمی‌توانستم باور كنم، اگرچه حقیقت داشت. بغض گلویم را می فشرد و بیاد همه خاطرات كوتاهی بودم كه با او داشتم.
ذهنم به تمام روزهای گذشته كشیده می‌شد كه ناگهان به یاد آن روز افتادم. احساس كردم كه در كنارم ایستاده است و همه چیز را به همان روشنی دیدم، كه در اتاق توفیق ایستاده بودیم.
اشك از چشمانم سرازیر شده بود كه آرام گفتم:
- دیدی كه می‌شود رستم از شاهنامه برود.
و آن وقت این حقیقت را به روشنی شناختم و دوباره تكرار كردم:
رستم از شاهنومه رفت.
بركت از كومه رفت.
... و دیگر تختی نبود!
«باقر عالی‌خانی»
دوست دارید مرا بشناسید؟
هفته نامه كیهان ورزشی بعد از مسابقات جهانی 1956 از غلامرضا تختی خواسته بود كه از زندگی و افكارش بنویسید كه با تیتر "دوست دارید مرا بشناسید " منتشر شد.
او وقتی می‌خواست مطلب را به نویسنده هفته‌نامه تحویل دهد، گفت: هر عیبی داره ببخشید!
و قهرمان در دست نوشته‌هایش در مورد خود این‌چنین می‌نویسد:
* حیف از حیوان
... با این ترتیب در سرما و گرما در روی تشكی كه حتی حیوانات هم حاضر نمی‌شدند بر روی آن تمرین كنند فعالیت خود را آغاز كردم. شاید شما هیچ باور نكنید اما این حقیقت محض است كه من و امثال من مثل حیوان تمرین می‌كردیم و این ادعای مرا اهالی خیابان شاهپور كه همیشه در ساعت معینی مثلاً دو بعدازظهر مرا مشاهده می كردند، تصدیق می‌كنند.
اما پس از یك سال تمرین كوچكترین موفقیتی به دست نیاوردم و علاوه بر اینكه گل نكردم حتی ضعیف‌تر هم شدم!
در اینجا و در همین موقع بود كه باران استهزا و تمسخر بر سرم باریدن گرفت و همه به من می‌گفتند: "تو خود را بی‌سبب شكنجه می‌دهی، برو دنبال كارت. تو اصلاً به درد كشتی نمی‌خوری ".
این گفتارها، این تهمت‌ها، این ناسزاگویی‌ها آن هم در آن محیط كه نه نشریه‌ای بود و نه دستگاهی، مرا كاملاً از پای در آورد، حتی دیگر نصایح دوستانم را هم فراموش كردم. جوانی مایوس و دل شكسته بودم كه لباس‌های تمرینم را به دوش می‌كشیدم و با موتور سیكلت برادرم به خانه می‌رفتم، دیگر هیچكس وجود نداشت كه قلب مرا از آن همه استهزا پاك كند.
هیچكس حاضر نبود مرا به كارم تشویق كند، همه مرا با دیده ترحم می‌نگریستند و می‌گفتند: اینوببین كه لخت می‌شه و تمرین می‌كنه ". من یك سال در زیر این باران، استقامت بیهوده‌ای كردم و پس از اینكه متوجه شدم قادر نیستم و این باران هم هیچگاه بند نخواهد آمد راه خوزستان را پیش گرفتم.
در آنجا یك سال زندگی كردم. مبارزه با خود و مبارزه با ناسزاهای مردم كه رنج فراوانی بر دوش من باقی گذارد اما من طاقت این را نداشتم كه بیشتر از یك سال این رنج را بر دوش خود بكشم.
پس از اینكه به تهران آمدم آن پسر70 كیلو را دیدند كه هشت كیلو چاق شده بود اما این چاقی دلیل آن نشده بود كه در هر دقیقه ده مرتبه از كشتی‌گیران زمین نخورم!
اولین باری كه در یك مسابقه شركت كردم چهارم شدم. خوب یادم هست كه آن مسابقه یك مبارزه داخلی باشگاه بود.
* آنقدر باختم كه پشتم بوی جرم تشك گرفته بود
كفش و لباسمم همان بود، اسمم عوض شده بود، اما هیچكس دیگر به من بد نمی گفت.
در یك مسابقه پهلوانی شركت كردم اما كاری از پیش نبردم، فقط بعضی از كشتی‌گیران سنگین به من احتیاج داشتند. آنها به من احترام می‌گذاردند، راست هم می‌گفتند چون من فقط به درد زمین خوردن می‌خوردم و بس!
وقتی كه 23ساله شدم به غفاری باختم البته این باخت امیدوار كننده بود كه نظر همه را برای قضاوت كردن در باره من برگرداند. برای اولین بار نامم در یك مجله كوچك چاپ شد، من هنوز آن مجله را در كمد خود دارم و بیشتر از همه نشریات آن را دوست خواهم داشت. برای اولین بار روزنامه یی از حق من دفاع كرد و من همیشه از آن ممنونم. كاری ندارم، روده درازی نمی‌كنم فقط می‌گویم آنقدر از احمد وفادار و دیگران زمین خوردم كه پشتم بوی جرم تشك گرفت.
* فرزند درد و رنجم
من فرزند درد و رنج بودم و با این درد خو گرفتم، من همیشه مردمی را كه مرا دوست می‌داشتند دوست می‌داشتم و امروز به دوستی آنها بی حد افتخار می‌كنم اما در همین زمان یك حرف، یك كنایه دیگر كه در لفافه گفته م شد مرا شكنجه نمی‌داد، چون من راه خود را می‌دیدم. راهی بود روشن كه در آن می‌شنیدم:
"رضا! تو كاری با این حرف‌ها نداشته باش راه خود را بگیر و برو آینده مال توست، متعلق به كسی است كه بیشتر از همه رنج برده است "
* بزرگترین درس زندگی را از هیتلر گرفتم
" من بیشتر وقت‌ها با كتاب‌های پلیسی و یادداشت‌های فاتحین و مغلوبین جنگ‌های گذشته، خود را سرگرم می‌كردم و خواندن آنها همیشه اثر خوبی در روحیه من باقی می‌گذارد به خصوص اینكه هیتلر را با تمام حماقتش دوشت داشتم، اینكه می‌گویم دوست داشتم نه اینكه خیال كنید او را آدمی لایق می‌دانم، نه، من به او احترام می‌گذارم به واسطه اینكه او بزرگترین درس زندگی را به من یاد داد كه چگونه باید با دشمنان ستیز كرد و در هر راه مشكلی به هدف رسید.
در یكی از كتاب‌های سردار مغلوب ژرمنی خواندم كه او همیشه تصاویر رقبای خود از قبیل مونتگمری، آیزنهاور و استالین را به دیوار می‌كوبید و حتی در كتاب دیگری متوجه شدم كه سردار آلمانی این عكس‌ها را همه جا حتی وقتی كه برای غذا خوردن، اتاق كار خود را ترك می‌گفت با خود می‌برد. من قبل از اینكه متوجه این موضوع شوم از شنیدن نام كشتی‌گیران سنگین وزن جهان وحشت داشتم و در هر روزنامه و یا مجله‌یی كه عكسی از آنها می‌دیدم از ترس اینكه تنم نلرزد آن نشریه را دور می‌انداختم و هیچ مایل نبودم اعصابم را بدین ترتیب خرد كنم.
اما پس از آن من هم مثل او، آن مرد لاغر آلمانی شدم! من كه همیشه حتی از تصویر "پالم " سوئدی می‌ترسیدم از فردای آن روز به دنبال آنها گشتم و آن عكس‌های سفید و سیاه را در پوششی از طلا جای دادم و همیشه مقابل چشمانم قرار می‌دادم. من با آن چشمان رنگارنگ و پوست‌های مختلف چنان خوی گرفتم كه امروز پس از اینكه چندین سال از دیدار من و حیدر ظفر (كشتی‌گیر ترك‌ها در المپیك‌های گذشته) می‌گذرد هنوز لبخندش، كینه‌اش و آرزویش كه همیشه در چشمانش خوانده می‌شد، می‌بینم.
بعدها كه "حیدر " از تشك و حریف خداحافظی كرد "پالم "، "كولایف " و آخر از همه "آلبول " پسر موطلایی شوروی‌ها كه امروز حتی یك خال از آن موهای طلایی كه من در مسكو بر سرش می‌دیدم نیست، جای او را گرفتند اما حیدر با آنها تفاوت فراوانی داشت.
نه خیال كنید كه حیدر بیشتر و یا كمتر از آنها بود، نه اینطور نیست بلكه من فراوان عوض شده بودم. من این عكس‌ها را هنوز مثل هیتلر در مقابل چشمانم قرار می‌دهم و با آنها راز و نیاز می‌كنم، با این تفاوت كه بی‌نهایت به آنها علاقمندم و هیچ مایل نیستم مانند هیتلر به آنها بنگرم. هیتلر آنها را می‌نگریست و آرزو داشت با خونشان آشامیدنی گوارایی بنوشد اما من چنین خیالی نداشتم و ندارم. من به خونشان تشنه نیستم، من فقط از هیتلر آموختم كه باید شمایل آنها را مدنظر قرار داد، دندان به روی جگر گذارد و برای پیروزی بر آنها تلاش كرد، من چنین كردم هر چند به موفقیت نهایی خود نرسیدم.
* فكر قهرمان شدن خجالتم می‌داد
همیشه پیش خود فكر می‌كردم اگر روزی در كشور خود قهرمان شوم به آرزوهایم رسیده‌ام. اوضاع و احوال به قدر واضح و آشكار بود كه همه می‌توانستند به خوبی تشخیص دهند كه من در چهار سال گذشته در یك قوس صعودی حركت كرده ام. صعود این قوس مخصوصاً از سال 1950 به بعد شدیدتر شده بود.
علت این قوس خیلی واضح است. من مدتها بود كوششی در جهت رسیدن به انتهای این قوس و در جهت حفظ موازنه قوای خود معمول می‌داشتم و حقم بود كه پله آخرین نردبان را در كشور خود لمس كنم، در آن شرایط خواه ناخواه مجبور بودند وزنه را به نفع من متمایل كنند. من خود درك می كردم آن مرد لایقی هستم كه همه شرایط به نفع من دگرگون گردد. فكر اینكه روزی قهرمان كشور و یا احتمالاً قهرمان جهان شوم، خجالتم می‌داد. اصلاً من در این مورد كمتر فكر می‌كردم چون جرات آن را نداشتم فكر كنم و پس از آن نتیجه بگیرم كه فكر بچگانه‌ای بود و نباید با یاد آن دلخوش بود. 9 سال پیش در یك مسابقه تقریباً با اهمیت، دوم شدم من هنوز برای وزن ششم دو كیلو كم داشتم.
* تا سال 1956 نیم‌متر پایین‌تر از كشتی‌گیران شوروی بودم
من فاصله بین عنوان دومی و قهرمانی را رقم بزرگی می‌دانستم، یك راه بسیار دشوار و طولانی، تقریباً مثل تفاوت مقام وزارت و رتبه مستخدم جزء. اما وقتی كه در سال 1329 صاحب مقام شدم متوجه شدم كه هیچ كاری نكرده‌ام و چیزی هم به من اضافه نشده و فقط بر تعداد رفقایی كه به من سلام می‌كردند، اضافه گردیده است.
من و قمر مصنوعی؟ من فقط یك مرتبه شوروی ها را پشت سرگذاردم اما آنها سه بار اول شدند. از سال 1951 تا 56 من در طرف راست كرسی در آنجا كه مدال نقره تقسیم می‌كنند و با خط سیاه لاتین رقم دو بر روی آن نوشته شده است قرار داشتم در حالی كه شوروی ها همیشه نیم متر بلندتر از من می‌ایستادند و موقعی كه از آن بالا می‌خواستند مدال خود را دریافت كنند كاملاً قوز می‌كردند، من همیشه در فكر این بودم آیا ممكن است روزی برای گرفتن مدال طلا آنقدر خم شوم تا آقای رییس بتواند نوار را به گردنم بیاویزد؟
* قهرمان شدم اما بر مغزم اضافه نشد
دیگر دلم نمی‌خواست قهرمان كشور شوم. می‌خواستم به همه آنهایی كه به من می‌خندیدند و تمسخرشان گوش مرا پر می‌كرد بگویم كه قهرمان دنیا خواهم شد، من دیگر با این اندیشه عذاب نمی‌كشیدم اما دائم گمان می‌بردم آنهایی قادرند قهرمان جهان شوند كه قبلاً قمر مصنوعی پرتاب كرده‌اند!
من تا این حد قهرمان جهان شدن را مشكل می‌پنداشتم. به خیال من آرزو كردن مقام قهرمانی جهان و رسیدن به آن مثل این بود كه كسی ادعا كند من می‌خواهم "قمر " به كره ماه بفرستم! اما در ملبورن جای من و مدال من با شوروی‌ها عوض شد و من هم مثل "كولایف " برای گرفتن طلا كاملاً "دولا " شدم. اما همین كه از كرسی به پایین پریدم متوجه شدم كوچكترین تفاوتی نكرده‌ام.
تنها تفاوتی كه در روحیه من پدیدار گشت این بود كه من دیگر خود را حقیر نمی‌شمردم، آن حقارتی كه چند سال قوز آن را به دوش می‌كشیدم از وجودم رخت بربسته بود.
* عنوانی كه تمام دلخوشی‌ام بود را از دست دادم
چندین سال پایه های كرسی‌ای را تشكیل می‌دادم كه شوروی‌ها و فقط یك بار ترك‌ها بر روی آن جای داشتند. همیشه بالای كرسی از آن آنها بود و من پایه‌ای بودم. یك پایه محكم كه هیچگاه سكوی افتخار را از سستی خود نمی‌لرزاندم.
در سال 1951 كه به هلسینكی رفته بودیم هنوز شوروی‌ها نمایش كشتی خود را آغاز نكرده بودند و فقط ما با ترك‌ها به خصوص با سوئدی‌ها جنگ داشتیم، در فنلاند من فقط به حیدر ظفر ترك باختم. هلسینكی نخستین سفر من بود و حالم در هواپیما بیشتر از همه خراب بود.
سال بعد كه المپیك 52 در هلسینكی برگزار می‌شد شوروی‌ها با یك گروه كشتی‌گیر غریب قدم به میدان المپیك نهادند و كار خود را آغاز كردند در آنجا همه از آنها وحشت داشتند.
آن سال شوروی‌ها جانشین ترك‌ها شدند اما من نفهمیدم برای چه جانشین حیدر ظفر نشدم و شخص دیگری كه اهل مسكو بود مدال طلا گرفت. امتیاز من و رقیب روسی‌ام مساوی بود. من او را یك خاك كردم. در خاك به پلش بردم اما او سگك مرا رو كرد و در سه دقیقه آخر كشتی هم كه قصد درو كردن او را داشتم او پاهایش را بالا كشید و خاكم كرد. اگر قانون امروز می‌بود من و او مساوی بودیم اما دو بر یك شوروی‌ها از من بردند.
این دومین مسافرتم به خارج و دومین دیدارم از شبه جزیزه سرد و آرام اسكاندیناوی بود.
در سال 1953 كه مسابقات جهانی در ایتالیا برگزار شد ما شركت نكردیم، من از این عدم شركت تاسفی نمی‌خورم، در ایتالیا مسابقات خیلی آسان تمام شد و تقریباً قحط الرجال بود.
پس از هلسینكی وزن من 95 كیلو شده بود یعنی 25 كیلو بیشتر از روزی كه شروع به تمرین كشتی كردم.
من مجبور بودم برای اینكه خودم را به كلاس ششم كشتی برسانم حداقل 12 كیلو كم كنم. این برایم خیلی دشوار بود.
شب‌های توكیو مثل روزهای مرطوب صوفیه سرنوشت شومی را برای من ساخته بود كه خود من هم غافل بودم. در ژاپن من عنوان خود را از دست دادم، عنوانی كه در آن زمان دلخوشی من بود. من در توكیو 79 كیلو بودم.
از "پالم " بی‌نهایت وحشت داشتم. حتی می‌ترسیدم به او حمله كنم در حالی كه راحت خاك می شد. او به محض سرشاخ شدن با من دو دستم را از انتها بغل كرد و تا خواستم خود را از بدن سفید و پشم‌آلود او رها سازم. او بافت پایی مرا پایین برد و پس از اینكه می‌خواستم برخیزم یك چوب قرمز رنگ را دیدم. این چوب به وسیله داوری كه لباس سفید به تن كرده بود و علامت پرچم كره بر سینه داشت به هوا بلند شده و پیروزی پالم را اعلام می‌داشت. در آن سال پالم مدال طلای المپیك داشت. چه مدال بی‌وفایی كه حتی با شكست دادن من هم، برایش وفا نكرد.
* جای آلبول بودم صورتم را با كشتی پیر نمی‌كردم
در نخستین شب مسابقات كشتی ایران و شوروی، شوروی‌ها جوانی را برای مقابله با من به میدان فرستاده بودند كه آلبول نامیده می‌شد، نخستین آشنایی من با او در میان توفانی از شادی بی حد و حصر مردم بود، وقتی كه آلبول را دیدم هنوز موهایش به خوبی نریخته بود. او شبیه دخترانی می‌نمود كه برای بخشش از درگاه خداوند نزد كشیش می‌روند، هیچگاه چهره متحیر و امیدواركننده او را فراموش نخواهم كرد.
وقتی كه او دست مرا فشرد احساس كردم گرمی فراوان در وجودش می‌جوشد، چهره‌اش انسان را وادار به صلح كرد نه جنگ، من اگر جای او می‌بودم هیچگاه صورتم را به خاطر كشتی پیر نمی‌كردم، او شبیه مریم عذرا بود كه هیچ گناه نداشت...
اما همین مریم عذرا كه در مرحله اول گمان می‌بردم "توفیق " خودمان او را به راحتی مغلوب می‌كند درس بزرگی به من داد كه در زندگی‌ام تاثیر فراوانی داشت. او با آن قیافه، بی‌تفاوتش با آن دهانی كه هیچگاه برای تكلم باز نمی‌شود به من درس داد.
او به خیز اول من كه برای زیر "یك خم " بود چنان پاسخ داد كه یاد آن باعث رنجم می‌شود.
تا خواستم خود را از آن زندان خلاص كنم پلی رفتم و سه امتیاز به او دادم، گیج شده بودم و بی حد افسرده آن بچه كه هنوز در خانه خود برای یك آبنبات گریه می‌كرد در اواخر كشتی مغلوب شد و من مثل كسی كه قصد دارد قربانی خود را با لبان تشنه سر ببرد در وسط تشك زمینش زدم. چه كار چندش آوری ...
او نفسش مثل اتوبوسی بود كه ما را از مسكو خارج می‌كرد و بر فراز كوه ها دایم خاموش می‌شد. او در همان خاموشی و در حالی كه چشم‌هایش سرخ شده بود نزد مادرش رفت تا لباسش را به تن كند، قیافه‌اش به خصوص چشمانش بی‌نهایت به چشمان من در توكیو شباهت داشت.
پس از آنكه به اتفاق نزد من آمدند از من تشكر فراوان كردند. مادرش می‌گفت مواظب این بچه من باشید او خیلی به شما علاقه دارد!
در مسكو من به او یك قلم خودنویس هدیه كردم و او به من یك كلاه داد، كلاه او 50 روبل ارزش داشت آن شب نخستین شب آشنایی من و آلبول بود.
* در استانبول ناراحتكنندهترین دوره حیاتم را گذراندم
من فقط یك مدال طلا دارم (1956) یك سال بعد به استانبول رفتم اما این‌بار نه دروزن ششم و نه دروزن هفتم بودم بلكه چشمم به دنبال كسی بود كه خیلی بیشتر از من مدال داشت. آن شخص "حمید كاپلان " نام داشت كه اهل آنكارا بود.
متاسفانه من توفیق مقابله با او را نیافتم و در اثر كمبود وزن و نداشتن تجربه كافی مغلوب غول‌های شوروی و آلمان شدم ولی خودم و همه اطرافیان خوب می‌دانستیم كه من كمتر از آنها نبودم، در آن سال كاپلان اول شد. پس از مسابقه حسین نوری كه چندین سال در وزن هشتم كشتی می‌گرفت و به آن غولان می‌باخت در گوشم گفت: "داش تختی حالا می‌فهمی چاكرت حسین چی می‌كشه "...
او راست می‌گفت اما من مشقت فراوانی نكشیده بودم ولی خوب فهمیدم كه نباید به این زودی‌ها قدم به وزن هشتم نهاد.
پیروزی كاپلان و مغلوب شدن من چیزی از غرورم نكاست چون من مدعی او شده بودم نه او...
این شكست را هم مثل همان سالی كه در توكیو به وسیله پالم سوئدی ضربه شده بودم تصور كردم. چون واقعاً هم همینطور بود چه در سال 1954ژاپن و چه در 1957 استانبول در هر دو نوبت، چیزی از دست نداده بودم اما در صوفیه پر من ریخت و من پرهیاهوترین و ناراحتكنندهترین دوران حیاتم را در آنجا گذراندم.
* آلبول شبیه زمستان سرد مسكو یخ كرده بود
تا قبل از المپیك ملبورن پنج بار از كشتی‌گیران جهان به سختی شكست خوردم. در سال های 51 و52 در هلسینكی و در فستیوال ورشو به ترك‌ها و شوروی‌ها باختم و در جای دوم قرار گرفتم. ورشو آخرین شكست من از شوروی‌ها بود تا آنجا من بودم كه می‌خواستم بر كرسی آنها سوار شوم اما از المپیك ملبورن به بعد آنها به دنبال من می‌دویدند تا عنوان قهرمانی را از من پس بگیرند به همین جهت من بایستی توجه كافی می‌كردم و آدم با دقتی می‌بودم در حالی كه چنین نعمتی مانند یك معادله دومجهولی در وجودم ناپدید گردید و من با اشتباهات مكرر خود در صوفیه موفق نشدم آن معادله ای را كه در رگ و پوست من ریشه دوانیده بود، حل كنم و بدین ترتیب عنوانی كه با تحمل مصایب فراوان نصیب من گردید از دست دادم اما حالا فكر نمی كنم با از دست دادن آن عنوان هیچ هستم.
همین كه من از سكوی دومی به راحتی پایین آمدم تا "آلبول " در جای پای من قدم گذارد و تا از آن بالا! خود را به زمین پرت نكند دیدم هیچ چیز از من كم نشده است. مثل ملبورن می‌مانم، همچنان كه آلبول شبیه زمستان سرد مسكو یخ كرده بود همان یخبندان مسكو و باكو.
در خارج از تشك همه خیال می‌كنند ما بر خلاف انسان‌های دیگر هستیم، راه رفتن، خوابیدن، غذا خوردن ما خارق‌العاده است، در صورتی كه این موضوع فقط برای آدمیان خارج از تشك صدق می‌كند و بس. من و او مثل مسكو، مثل تهران با هم دست دادیم و صورت هم را بوسیدیم و باز هم از تشك خارج شدیم. اكنون خوب توجه كنید من برای این حریف سرسختم چه نقشه‌یی كشیده‌ام؟ و برای مسابقات جهانی چه كار می‌خواهم بكنم؟
گردآوری : گروه ورزش سیمرغ
www.seemorgh.com/sport
منبع: farsnews.com
