حسین اسرافیلی عضو شورای شعر ارشاد با اشاره به ابتذال‌های ترانه امروز و ناهماهنگی‌های میان شورای شعر ارشاد و شورای شعر سازمان صدا و سیما، از ترانه مثلث شیشه‌ای سروده رضا رشیدپور انتقاد كرد. اسرافیلی شاعر و عضو شورای شعر و ترانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره تفاوت شورای شعر و ترانه وزارت ارشاد با شورای شعر صداوسیما بیان داشت: قوانین حاكم بر شورای شعر و ترانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌با صداوسیما متفاوت است، صدا و سیما در اصل بانی كار است، سرمایه‌گذار است، شعر و ترانه‌ای كه به آنجا می‌رود خود صداوسیما وظیفه پرداخت هزینه آهنگساز و شاعر و خواننده را دارد. مثلا پنج شش میلیون تومان خرج می‌كند و یك ترانه ضبط می‌كند و پخش می‌كند. بنابراین چون سرمایه‌گذار خودش است آزاد است كه این ترانه را بخرد یا نخرد، اجرا كند یا اجرا نكند.
وی ادامه داد: اما این جا اشخاص حقیقی و حقوقی كار‌هایشان را تحویل می‌دهند. مثلا مؤسسه‌ای كارها را می‌فرستد و می‌گوید من می‌خواهم این ترانه‌ها را به صورت كاست یا سی‌دی به بازار عرضه كنم. كارها در این‌جا كمی‌سهل الوصول‌تر است و كارها با اغماض بیشتری همراه است، ارشاد فقط یك نظارت‌كننده است. اجرا كردن و پرداخت هزینه پای آن مؤسسه است یا شخصی كه كارش را آورده است. بنابراین این جا كمی‌آسان‌تر گرفته می‌شود.
این شاعر تصریح كرد: در شورای شعر و ترانه ارشاد تنها مسایل سیاسی و عقیدتی و قومیت‌ها و ملیت‌ها مطرح می‌شود كه شعر از لحاظ مسایل سیاسی صدمه‌ای نزند و از لحاظ قومی‌تحریك كننده نباشد، لطمه به وحدت ملی نزند و حریم شعر هم حفظ شده باشد، هر چند كه ترانه است و كمی‌آن را آسان می‌گیرند ولی به هر حال باید مواظب باشیم كه زبان سالم و روزمره باشد.
وی گفت: نهادهای دیگر مثل صدا و سیما و شورای شعر نظر خودشان را دارند. بعضی مواقع كاری از بیرون به صدا و سیما رفته و درحالی‌كه مجوز نهاد دیگری را داشته، پذیرفته نشده است زیرا صداوسیما چون یك رسانه ملی جدا‌گانه است خودش مجوز جدا دارد. اما شاهدیم بعضی مواقع آنجا طبق روابطی كه تهیه‌كنندگان دارند، ترانه‌ای می‌آید و پخش می‌شود. شاید گاهی ترانه‌ها در شان رسانه ملی نباشد و فقط تهیه‌كننده دوست داشته است.
چندین مرتبه از طرف رئیس شورای شعر صدا و سیما به رییس سازمان نامه نگاری شده كه شعرهایی كه این جا پخش می‌شود باید مجوز شورای شعر و ترانه سازمان را داشته باشد، منتهی خیلی از برنامه‌ها مثل «مثلث شیشه‌ای» كه خود «رشیدپور» مجری آن شعری را گفته كه هیچ معنا و مفهومی‌هم ندارد و بعد از چندین هفته كه اجرا شد به شورای شعر رفت و آن‌ها گفتند حالا كه این مدت پخش شده و مجوز نداشته حالا ما چه اعمال نظری كنیم.
این شاعر آیینی با انتقاد از شعر و ترانه امروز ادامه داد: همانطوری كه در شعر بعد از انقلاب ما ابتذال را شاهد بودیم و مبتذل‌ترین كلمات و عبارات را در شعر به‌كار بردیم و در قالب كتاب منتشر كردیم، بر سر ترانه هم همین شرایط تحمیل شده است. غیر اخلاقی‌ترین كلمات در شعر مطرح می‌شود و در هزاران نسخه هم منتشر می‌شود. برای مثال در یك كتاب دیدم كه دقیقا هم‌جنس بازی ترویج می‌شود. این‌ها چیزهایی است كه متأسفانه در شعر و ترانه ما وجود دارد. از سوی دیگر اخلاق جامعه خیلی تغییر كرده و جای ارزش‌ها و ضدارزش‌ها عوض شده، شكل لباسی كه بعضی از مردم می‌پوشند را در نظر بگیرید، تمام این مسایل در شعر و ترانه ما نمود پیدا كرده است.
عضو شورای شعر و ترانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌اظهار داشت: بسیاری از این ترانه‌ها به صورت زیرزمینی منتشر می‌شود و مجوزی هم ندارد و مشخص نیست كه توسط چه كسی ضبط و منتشر شده است. در بستر اجتماعی هنری زمان پیش از انقلاب فضا برای هرزه‌گویی فراهم بود، اما اكنون متأسفانه عمومیتش بیشتر شده. دقیقا این نوع تفكر و نگاه در آثار هنری ما بیشتر شده است. ارجمندی شعر امروزه فراموش شده است. 80 درصد ترانه‌هایی كه می‌آید در مطبوعات چاپ می‌شود سست و بی‌مایه است.
اسرافیلی خاطر نشان كرد: آموزه‌های ضد اخلاقی بسیاری در ترانه امروز وجود دارد.این‌ها تأثیراتی است كه دنیای امروز بر همه گذاشته است. متأسفانه این نگاه‌ها در ترانه های ما فراوان است و هر چه هم تلاش می‌كنیم تا ترانه‌سرایان راهنمایی شوند متاسفانه كمتر می‌پذیرند. از نظر من راهكار اجرایی این است كه زبان سست را تقویت كنیم، و به ترانه‌سرایان ثابت كنیم كه این راه، راه غلطی است. شعر و ادبیات را نباید به ابتذال كشید باید به یك زبان فاخر حرف‌ها را بیان كرد.
وی ادامه داد: بارها صحبت شده و پیشنهاد داده شده كه ارشاد كلاس ترانه بگذارد و ما هم آماده‌ایم كه برویم و تدریس كنیم. از سوی دیگر فرهنگسرا‌های خصوصی نیز می‌توانند كارگاه‌های ترانه برگزار كنند. كسانی می‌آیند كه حتی زبان را نمی‌شناسند، با قافیه و ردیف هم هیچ آشنایی ندارند و پیچیدگی‌های معنایی را نمی‌شناسند، حال اگر برای این افراد كلاس ترانه هم گذاشته شود آن‌ها با توجه به این كه كف سواد ترانه را ندارند هیچ بهره‌ای نخواهد برد. آن‌ها باید به هر طریقی كه شده اطلاعات و نیازهای تئوریك اولیه شعر را كسب كنند. بسیاری از آن‌ها نه ادبیات گذشته را مطالعه كردند و نه با روح زبان آشنا هستند و حاصلش هم این است كه ترانه‌های سست ارائه می‌شود.
اسرافیلی تصریح كرد: بهترین راه برگزاری جلسات و كلاس‌هایی است كه باید در آن به اصلاح و ویرایش كار ترانه سراها پرداخته شود.صدا و سیما،حوزه هنری، وزارت ارشاد و سروش جزو سیاست‌گذاران ترانه كشور هستند.این‌ها شورای نظارت بر شعر و موسیقی این كشور هستند و باید تمهیدی برای وضع كشور بیندیشند.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: سینمای ما
