تنفس مصنوعی برای تئاتر عروسكی‌

  

 

  
در حالی كه جشنواره تئاتر عروسكی مبارك در 3‌روز گذشته با استقبال خوب تماشاگران روبه‌رو شده است، این پرسش پیش می‌آید كه چرا تئاتر عروسكی ایران در طول سال پاسخگوی نیاز مخاطبان نیست.
 در چند روزی كه از دوازدهمین جشنواره تئاتر عروسكی می‌گذرد، حضور گرم مشتاقان در تالارهای تئاتر، نشان‌دهنده علاقه مخاطبان به این گونه نمایشی است؛ پس چرا این اشتیاق بخوبی پاسخ داده نمی‌شود و در طول سال شاهد فعالیت گسترده‌ای در این عرصه نیستیم؟
انفعال در عرصه تئاتر عروسكی‌
فریبا رئیسی، كارگردان تئاتر عروسكی با اشاره به وضعیت این شاخه از هنرهای نمایشی می‌گوید: در طول سال، هیچ اتفاقی در عرصه تئاتر عروسكی نمی‌افتد و همه به یك انفعال رسیده‌اند. چندی پیش، دفتر تولید تئاتر عروسكی با هدف تولید مستمر در طول سال راه‌اندازی شد كه این اقدام نیز ثمری دربرنداشت.
وی می‌افزاید: این روزها مشكلات بسیاری گریبان تئاتر را گرفته است و برای همین شاید نتوان هیچ مقصری را برای این وضعیت یافت و برای فرار از این انفعال، داروی شفابخشی را تجویز كرد.
رئیسی در ادامه تاكید می‌كند: جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسكی حكم تنفس مصنوعی را دارد كه هر بار به مریض نیمه جان، هوا می‌رساند و از مرگ قطعی آن جلوگیری می‌كند.
مدیریت صحیح نداریم‌
اگر فریبا رئیسی به علت نیمه جان شدن تئاتر عروسكی در ایران اشاره نمی‌كند، هستند هنرمندانی كه در آسیب‌شناسی این گونه نمایشی بصراحت سخن می‌گویند.
در همین ارتباط، بهروز غریب‌پور كه در جشنواره امسال، اپرای عروسكی مكبث را روی صحنه برده است، می‌گوید: مهم‌ترین مشكل ما این است كه مدیریت استفاده صحیح از امكانات را نداریم.

برای مثال مركز تولید تئاتر عروسكی كانون پرورش فكری در پارك لاله دارای 2 سالن است؛ اما در طول سال چند نمایش و با چه كیفیتی در آن به روی صحنه می‌رود. این كارگردان پیشكسوت ادامه می‌دهد: از سوی دیگر ما چند گروه تئاتر عروسكی منسجم و حرفه‌ای در ایران داریم كه بتوانند كارهای بزرگی را روی صحنه ببرند و مخاطبان زیادی را جذب كنند؟
حسن دادشكر، یكی دیگر از هنرمندان باسابقه در حوزه تئاتر عروسكی هم در این باره توضیح می‌دهد: مركز هنرهای نمایشی نتوانسته تولید گسترده تئاتر عروسكی داشته باشد. از این رو هنرمندان با اقدامات شخصی و پیگیری‌های خود به دنبال اجراهای تئاتر عروسكی می‌روند كه تعداد آن قطعا زیاد نخواهد بود.
عروسك‌هایی كه لق می‌زنند
اگر هنرمندان، كم‌كاری در عرصه تئاتر عروسكی را به گردن مدیران و مراكز هنری می‌اندازند، آنها نیز به نوبه خود حرف‌هایی برای گفتن دارند.
علی پاكدست، مسوول و مدیر دفتر تولید تئاتر عروسكی در مركز هنرهای نمایشی در دفاع از كارنامه این دفتر می‌گوید: در طول كمتر از 2 سال، 28 نمایش عروسكی تولید كرده‌ایم كه اگرچه هنوز مطلوب ما نیست، اما قدم مثبتی است كه می‌تواند به تامین هدف تولید مستمر سالانه منجر شود.
وی توضیح می‌دهد: یكی از مشكلات اساسی، كمبود سالن ویژه و اختصاصی تئاتر عروسكی است. ما متولی تولید نمایش عروسكی هستیم، اما آیا تعداد سالن‌های موجود جوابگوی تولید انبوه خواهند بود؟
پاكدست با اشاره به این كه تولید مستمر در تئاتر عروسكی، تنها خواسته هنرمندان نبوده و یك نیاز عمومی است، می‌افزاید: مدت‌هاست كه قرار بوده تالار كوچك سالن محراب به تئاتر عروسكی اختصاص داده شود كه هنوز به سرانجامی نرسیده  است. این را دیگر ما نباید پاسخگو باشیم.

مسوول دفتر تولید تئاتر عروسكی در واكنش به كیفیت پایین تعدادی از نمایش‌های عروسكی توضیح می‌دهد: اگر كیفیت كارهای عروسكی پایین است، آموزش دانشگاهی ما هم كیفیت پایینی دارد. دانشكده‌های هنری ما امكانات زیادی ندارند. برای مثال شما در دانشكده هنرهای زیبا نمی‌توانید عروسك‌های حرفه‌ای و مناسب برای كار پیدا كنید.
وی ادامه می‌دهد: عروسك زمانی به عنوان یك شخصیت و كاراكتر پذیرفته می‌شود كه روی صحنه زندگی كند. عروسك تئاتر باید تمام احساسات و كارهایش بر مخاطب تاثیر بگذارد و باورپذیر باشد.
 علی پاكدست تاكید می‌كند: در نمایش‌ها، شاهد عروسك‌هایی هستیم كه در دست عروسك‌گردان‌ها تنها لق می‌زنند و مثل یك كیف به دست گرفته شده‌اند. اگر بخواهیم به استانداردهای حرفه‌ای در حوزه عروسك‌سازی و عروسك‌گردانی برسیم، راهی طولانی در پیش داریم.

 

 

 

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: www.jamejamonline.ir