محمدعلی جمالزاده
محمدعلی جمالزاده كه او را پدر داستان‌نویسی مدرن ایران می‌دانند، سال 1274 هجری شمسی در اصفهان به دنیا آمد....

امروز (سه‌شنبه، هفدهم آبان‌ماه) چهاردهمین سال‌روز درگذشت محمدعلی جمالزاده است.
به گزارش خبرنگار بخش ادبیات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، محمدعلی جمالزاده كه او را پدر داستان‌نویسی مدرن ایران می‌دانند، سال 1274 هجری شمسی در اصفهان به دنیا آمد. حدود 12 سال داشت که پدرش او را برای تحصیل به بیروت فرستاد. او در بیروت با ابراهیم پورداوود و مهدی ملک‌زاده، فرزند ملک المتکلمین، چندین سال هم‌دوره بود. سپس به فرانسه رفت و دیپلم حقوق گرفت. بعد به ایران آمد؛ اما بعد از زمانی كوتاه، به ژنو بازگشت و تا پایان عمرش در آن‌جا ماند. این نویسنده 17 آبان‌ماه سال 1376 در یک خانه‌ی سالمندان در ژنو (سوییس) درگذشت.
از جمله آثار محمدعلی جمالزاده این عنوان‌ها هستند: «گنج شایان»، «تاریخ روابط روس با ایران»، «پندنامه‌ی سعدی یا گلستان نیکبختی»، «قصه‌ی قصه‌ها»، «بانگ نای»، «فرهنگ لغات عوامانه»، «طریقه‌ی نویسندگی و داستان‌سرایی»، «سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی»، «اندک آشنایی با حافظ»، «یکی بود، یکی نبود»، «سر و ته یه کرباس»، «دارالمجانین»، «زمین، ارباب، دهقان»، «صندوقچه‌ی اسرار»، «تلخ و شیرین»، «فارسی شکر است»، «راه‌آب‌نامه»، «قصه‌های کوتاه برای بچه‌های ریش‌دار»، «قصه‌ی ما به سر رسید»، «قلتشن دیوان» و «صحرای محشر».
عبدالعلی دستغیب درباره‌ی جایگاه این نویسنده به خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، می‌گوید: جمالزاده نخستین داستان كوتاه‌نویس ادبیات معاصر است. او نویسنده‌ی خوش‌بیان و شوخ‌طبیعی بوده و داستان‌های كوتاه زیادی نوشته است. از میان داستان‌های كوتاه او، «یكی بود، یكی نبود» از بهترین داستان‌های كوتاه ایرانی‌ است.
این منتقد درباره‌ی ویژگی‌ داستان‌های جمالزاده عنوان می‌كند: جمالزاده فارسی را راحت می‌نویسد، از گفته‌های مردم ایران بسیار استفاده می‌كند و گفته‌هایش شیرین است. این در حالی است كه در جوانی از ایران رفته است؛ اما فارسی را به خوبی می‌داند و حافظه‌ی خوبی دارد. به آداب و رسوم خودش پای‌بند است. حتا شنیده‌ام در خارج هم خانه‌اش را به سبك ایرانی آراسته بود. او آثار نویسندگان ایرانی را می‌خواند و با این‌كه از ایران رفته بود، آداب و رسوم خودش را حفظ كرده بود.
دستغیب می‌افزاید: جمالزاده خودمانی و صمیمانه می‌نوشت و روایت داستانی‌اش خیلی پیچیدگی ندارد و فرنگی‌بازی درنمی‌آورد. الآن شاید نوشته‌هایش كمی قدیمی شده‌ باشد؛ اما هنوز شیرینی خودشان را دارند.
او در ادامه می‌گوید: سال 54 نقدی را بر آثار جمالزاده منتشر كرده بودم و خودش هم آن‌ را دیده بود. آن موقع‌ها كمی تند رفته بودم؛ اما چون با داستان‌های نو مخالفت می‌كرد‌، به او نقد زیادی كرده بودم. بعد این نقدها را تعدیل كردم. اما معتقدم او در آثارش تجربه‌ی زیادی ندارد و از گذشته‌اش استفاده می‌كند. بیش‌تر روایت او نقلی است و در مقایسه با صادق هدایت و چوبك و این‌ها، مدرن نیست؛ اما نسبت به قبل از خودش تازه است.
این پژوهشگر در پایان با اشاره به كتاب خودش در نقد آثار جمالزاده، می‌گوید: این كتاب كه «نقد آثار سیدمحمدعلی جمالزاده» نام دارد، 300 صفحه است و زندگی‌نامه‌ی جمالزاده را در این كتاب آورده‌ام. همچنین نامه‌هایش را آورده‌ام و آثارش را نقد كرده‌ام. درباره‌ی نوشته‌هایش با ترتیب كار كرده‌ام كه از «یكی بود، یكی نبود» تا «غیر از خدا هیچ‌كس نبود» را دربرمی‌گیرد. هر فصل درباره‌ی یك اثر اوست. درباره‌ی ترجمه‌هایش هم در یك فصل، مطالبی را آورده‌ام. این كتاب قرار است در نشر نوید شیراز منتشر شود.



گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: isna.ir