تعداد كارگردانان خانمی كه برای تلویزیون فیلم و سریال می‌سازند كم نیست اما نكته این‌جاست كه كارهای آنها كمتر دیده می‌شود. همان‌گونه كه كارگردانان مرد در تلویزیون زیاد هستند و...

«تصمیم داریم یك سریال بسازیم كه همه عوامل اصلی سازنده آن، خانم باشند».این گفته عباس اكبری، مدیر گروه فیلم و سریال شبكه یك سیماست.
 
 وقتی از او این سوال راپرسیدیم چرا تعداد كارگردانان خانم در تلویزیون كم است؟ اكبری به خبرنگار «جام‌جم» گفت: تعداد كارگردانان خانمی كه برای تلویزیون فیلم و سریال می‌سازند كم نیست اما نكته این‌جاست كه كارهای آنها كمتر دیده می‌شود. همان‌گونه كه كارگردانان مرد در تلویزیون زیاد هستند و فیلم و سریال هم زیاد می‌سازند اما تعداد محدودی از آنها كارهایشان خوب می‌شود و مورد توجه قرار می‌گیرد و نامشان بر سر زبان‌ها می‌افتد و معروف می‌شوند.
مرضیه برومند را می‌توان تنها كارگردان تلویزیون ایران دانست كه سال‌هاست در رسانه ملی كار می‌كند و سریال می‌سازد و حتی تهیه‌كنندگی آنها را هم خودش به عهده می‌گیرد.

اكبری بر این باور است كه تلویزیون برای برومند شرایط كار را مهیا كرده است و بعد از ایجاد این شرایط، خود برومند بوده كه با استفاده از خلاقیت و توانایی‌های خود در تلویزیون ماندگار شده و در همه دوره‌ها توانسته اعتماد مدیران را به كار خود جلب كند.
در یكی، دو سال اخیر سریال‌های ملودرام خانوادگی كه محور آنها زنان هستند در تلویزیون رواج پیدا كرده كه از میان نمونه‌های اخیر می‌توان به سریال‌های «ستایش» و «از یاد رفته» اشاره كرد كه هردوی این آثار توانسته‌اند مخاطبان زیادی را هم با خود همراه كنند.

هم ستایش و هم از یاد رفته را كارگردانان مرد، مقابل دوربین برده‌اند. اما این آثار می‌توانست از فیلتر نگاه یك كارگردان خانم هم عبور كند و ساخته شود.

آن‌وقت فضای سریال واقع‌بینانه‌تر بود و به دنیای زنان هم نزدیك‌تر بود. چون زنان، دنیای خود را بهتر می‌شناسند. اما چرا ساخت این آثار به كارگردانان خانم واگذار نشد؟ آیا علت كمبود كارگردانان خانم بود كه بتوانند این سریال‌ها را كارگردانی كنند یا تلویزیون به كارگردانان خانم اعتماد ندارد؟
اكبری در پاسخ به این سوال گفت: واقعیت این است كه تلویزیون به نتیجه كار فكر می‌كند. مدیران و تهیه‌كنندگان همه تلاش خود را به كار می‌گیرند تا اثری قابل اعتنا و پرمخاطب بسازند بنابراین به جای این‌كه به جنسیت كارگردان فكر كنند، توانایی‌های او را در نظر می‌گیرند.

هر سوژه‌ای، تهیه‌كننده و كارگردان مناسب خود را می‌طلبد. برخی از سوژه‌ها شاید مناسب كارگردانان خانم باشند اما واقعیت این است كه كارگردانان خانم هنوز جرات این را پیدا نكرده‌اند كه ساخت یك سریال را به عهده بگیرند. تهیه ‌و تولید یك سریال كار ساده‌ای نیست.

توانایی، جرات و مدیریت می‌خواهد. كم‌كاری كارگردانان خانم در زمینه سریال‌سازی را نباید، بها ندادن به آنها تلقی كرد. ما تاكنون از كارگردانان خانم كه در سینما فعالیت دارند و تعدادشان هم محدود است برای سریال‌سازی در تلویزیون دعوت كرده‌ایم اما جواب مساعدی از طرف آنها نگرفته‌ایم حتی برای این‌كه ثابت كنیم درهای تلویزیون روی خانم‌ها بسته نیست، طرح ساخت یك سریال با همه عوامل خانم را به تصویب رسانده‌ایم.

جلب اعتماد ركن اساسی است
یكی از تهیه‌كنندگان خانم كه نخواست نامش ذكر شود و مدتی است در تلویزیون فعال شده و چند تله‌فیلم را تهیه‌كرده و به گفته خودش تصمیم دارد دو سریال را هم بزودی تهیه‌كند در پاسخ به این پرسش كه چرا شما كه خانم هستید برای فیلم‌هایی كه برای تلویزیون می‌سازید از كارگردان خانم استفاده نمی‌كنید، گفت: تلویزیون به سختی به خانم‌ها اعتماد می‌كند و به آنها كار می‌دهد.

واقعیت این است كه تمایلی برای كار كردن خانم‌ها در تلویزیون وجود ندارد. خود من به سختی كار می‌كنم، وای به روزی كه قرار باشد از كارگردان خانم هم استفاده كنم.
اما اكبری نظر دیگری دارد. او معتقد است كارگردانان خانم تعدادشان كم نیست. بنا به گفته مدیر گروه فیلم و سریال شبكه یك سیما،افسانه منادی از كارگردانان فعال تلویزیون است كه همسرش نادر مقدس هم در تلویزیون فیلم و سریال می‌سازد.

فلورا سام دیگر نویسنده تلویزیون است كه همسر مجید اوجی تهیه‌كننده تلویزیون هم هست و امسال سریال «ناز و نیاز» را در چهار قسمت كارگردانی كرد.مرجان اشرفی‌زاده، آیدا پناهنده و...كارگردانان خانمی هستند كه در تلویزیون فعال هستند.
اكبری با اشاره به این نكته كه خانم‌های نویسنده در زمینه نوشتن فیلمنامه در تلویزیون فعالیت زیادی دارند، گفت: برای این‌كه ساخت یك سریال به یك كارگردان چه خانم چه آقا سپرده شود، او ابتدا باید با آثاری كه ساخته اعتماد مدیران تلویزیون و تهیه‌كننده‌ها را به خود جلب كند.تهیه‌و تولید كار ساده‌ای نیست و نمی‌توان بودجه واعتبار یك شبكه تلویزیونی را بدون هیچ پشتوانه‌ای در اختیار كسی گذاشت كه نمونه كارهای موفقی از او موجود نیست.
پریسا عشقی، تهیه‌كننده تلویزیون و همسر رضا بهشتی كه بیشتر كارهای بهشتی از جمله قهوه اسپرسو، در انتهای كوچه زمستان، كابوس و... را تهیه ‌كرده در پاسخ به این پرسش كه شما چرا كارگردانی فیلم‌های خود را به خانم‌ها نمی‌سپارید و آیا بهتر نیست ساخت فیلمنامه‌هایی كه موضوع زنانه و خانوادگی دارند به خانم‌ها سپرده شود، گفت: راستش برای من كه تهیه‌كننده هستم، زیاد فرقی نمی‌كند كه فیلم را یك خانم كارگردانی كند یا یك آقا. مهم این است كه نتیجه كار خوب و قابل قبول باشد.
البته این را هم بگویم آنتن تلویزیون آنقدر گرسنه است و آنقدر مناسبت‌های زیادی همیشه پیش‌روست كه نه مدیران و نه تهیه‌كننده‌ها به این فكر نمی‌كنند كه مثلا خوب است كه كارگردانی فلان سریال به یك خانم سپرده شود تا نتیجه بهتر شود. اصلا صورت مساله جنسیت كارگردان نیست. فقط ساخت یك اثر مهم است كه بتواند به موقع روانه آنتن شود.
عباس اكبری معتقد است در تلویزیون برای همه كار هست و اصلا قرار نیست كه مثلا خانم‌ها نادیده گرفته شوند یا مقابل كار آنها سنگ‌اندازی شود.

شرایط برای همه مهیاست فقط مساله این است در رقابتی كه در تلویزیون وجود دارد آنهایی دوام می‌آورند كه توانایی و جرات داشته باشند و آنهایی می‌توانند عرض‌اندام كنند و معروف شوند كه نتیجه كارهایشان خوب باشد و مخاطب آنها را بپسندد و با آنها ارتباط برقرار كند.




گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir