سلحشور در نشست نقد و بررسی سریال یوسف:
فرجالله سلحشور كه در نشست علمی بخش دانشگاهی شانزدهمین نمایشگاه قرآن كریم، با موضوع سریال «یوسف پیامبرع» و جلسه پرسش و پاسخ پیرامون آن حضور یافته بود، در پاسخ به این پرسش كه چه عاملی باعث شد تا به سراغ احسنالقصص در قرآن كریم برود، گفت: من از سال ۱۳۶۰ به این طرف به سراغ ساخت قصههای قرآنی رفتهام كه قصه حضرت یوسف هم یكی از آنهاست؛ اما علتی كه باعث شد این قصه را كار كنم، این بود كه نگران بودم اگر كس دیگری ساخت آن را به دست بگیرد، یك نسخه عشقی دیگر به ۲۰ نسخه دیگری كه به صورت فیلم، كارتون و... از این داستان در دنیا ساخته شده است، اضافه شود. بنابراین فكر كردم اگر من همت كنم و این قصه قرآنی را از دید اهل بیت تصویر كنم، آن وقت شاید كار تازهای باشد كه در بین آنها اتفاق نیفتاده؛ چون از این منظر كوچكترین قصههای قرآن هم برای من زیباترینند.
به گزارش سایت سیما فیلم نویسنده و كارگردان سریال «یوسف پیامبرع» افزود: از نظر محتوایی، در این سریال ما سعی كردهایم از آنچه در تفاسیر شیعه و در تاریخ وجود دارد، صحیحترین نقل قولها را انتخاب كنیم. به همین علت توانستهایم آنچه در تاریخ شیعه و ارزشهایی كه در قرآن كریم تاكنون منتشر شده را در حد وسع خودمان در سریال بیاوریم. این كه در این راه چقدر موفق بودهایم را باید مردم بگویند.
براساس آمار ارائه شده از سوی سازمان صداوسیما، سریال «یوسف پیامبرع» تاكنون نزدیك به ۷۰ درصد بیننده داشته كه ۹۳ درصد آنها از مجموعه فوق ابراز رضایت كردهاند. با این همه، سلحشور معتقد است كه بضاعت ما برای پرداختن به آثار مذهبی اندك است. باید سعی كنیم در آینده، آثاری با كیفیت بیشتر و بهتر ارائه كنیم.
كارگردان فیلم سینمایی «ایوب پیامبر» در پاسخ به این پرسش كه چرا آثاری چون فیلم سینمایی «محمد رسولالله» آثار موفقتری از فیلمهایی هستند كه ما در مورد مفاهیم دینی میسازیم، خاطرنشان كرد: نباید فراموش كنیم كه سینمای دنیا و بخصوص هالیوود، صد و اندی سابقه سینمایی و یك پشتوانه هزارساله در عرصه نمایشی دارد. با این همه فیلم پیامبر اكرم (محمد رسولالله) ضعفهایی هم دارد كه به لحاظ احترام به مقام آن حضرت نمیخواستهایم آن را مطرح كنیم.
با این همه هنوز آن توانایی در فیلمسازی دنیا و سینمای ما وجود ندارد كه به سراغ ارزشهای قرآنی بروند...
فیلمسازها مخصوصا فیلمسازهای ایرانی، ایمان كامل و شناخت كافی نسبت به این موضوع ندارند و به همین علت است كه معمولا وقتی به سراغ قصههای قرآنی و مذهبی میروند، نتیجه آن طور كه باید نمیشود.
سلحشور كه به خاطر ساخت فیلمهای دینی به عنوان یكی از خادمان قرآنی در نمایشگاه شانزدهم مطرح است، در ادامه جلسه پرسش و پاسخ در مورد طولانی بودن برخی قسمتهای سریال خاطرنشان كرد: تمام حوادثی را كه در سریال دیده میشود، در تاریخ و تفسیر ما وجود دارد. برخی از حوادث هم كه خارج از تاریخ آمده، تفسیر آیات است. چون سعی كردهایم كه برخلاف معمول به جای روضه این تفاسیر را در قالب تصویر در سریال طرح كنیم، به همین علت در برخی از جاها تصاویر گاهی طولانی به نظر میرسد. این هم طبیعی است؛ چون وقتی شما بخواهید به جای توصیف تصویر بگذارید، كار در جاهایی طولانی میشود.
او كه به انتقاد یكی از حاضران در مورد استفاده نكردن از بازیگران مطرح و چهرههای شاخص در نقشهای كلیدی برای جذب بیشتر مخاطب پاسخ میگفت، علت این كار را عدم اعتقاد به استفاده از هنرپیشه سرشناس و نامدار ذكر كرده و افزود: برای من مهم است كه شخصیتی را كه انتخاب میكنم با نقشش سنخیت داشته باشد. به همین علت پاكنیت را به خاطر شخصیت مثبتی كه داشت برای ایفای نقش حضرت یعقوب انتخاب كردم... در مورد انتخاب بازیگر نقش حضرت یوسفع، من خیلی از بازیگرها و افراد مختلف را تست كردم و معتقد بودم كه بازیگر یوسف باید كسی باشد كه بیننده هیچ سابقه ذهنی از او نداشته باشد و یا قبلا نقش معتاد، دزد، نامزد كسی و... را بازی نكرده باشد. اقرار میكنم كه هنوز برای قضاوت كردن روی چهره آقای زمانی به عنوان بازیگر نقش یوسف بزرگ زود است. (هنوز بازی مصطفی زمانی در سریال پخش نشده). اگر صبر كنید، خواهید دید كه در پایان سریال، همه مردم ایران اقرار خواهند كرد كه انتخابی بهتر از این برای یوسف نبوده است. با این وجود، زیبایی امری نسبی است؛ همان طور كه تعریف آن در قبایل آفریقایی با چینیها و یا نقاط دیگر دنیا ممكن است متفاوت باشد. من هم به عنوان كارگردان این سریال از دید خودم به مقوله زیبایی نگاه میكنم؛ چون منظرها متفاوت است.
وی افزود: در مورد گریم كار اقرار میكنم آن طور كه فكر میكردیم، نشد و یك مقدار در آنجاهایی كه باید به فضا كمك میكرد، نكرد و حتی در جاهایی، چهره را زشتتر كرده است؛ اما این مربوط به اوایل كار است كه در ادامه ما شاهد چهره پختهتر و بهتری هستیم كه این مساله در آن رفع شده است.
این نویسنده و كارگردان ضمن اشاره به این مطلب كه انبیاء الهی به علم لدنی آشنا بودند؛ به طوری كه خداوند، زبان همه ملل را به آنها آموخته بود. ما هم در اینجا فرض كردیم كه یوسفع به این علم آشنا بوده و از آن استفاده میكرده، به همین جهت زبان مصریان را متوجه میشده است، در خصوص نوع روایت و ساختار بیانی در قصه سریال تاكید كرد كه حتما عقل خدا از ما بیشتر میرسد، وقتی قصه یوسف را در قرآن این گونه روایت كرده است. به همین علت من هم سعی كردهام خط داستانم با ترتیب آیات قرآن پیش برود و در تصویر، ذرهای حوادث را جابهجا نكردهام. من میخواستم قصه قرآن را بگویم نه قصه خودم را؛ چون مطمئنم همان طور كه خداوند قصه را روایت كرده، به مراتب زیباتر است.
جالب است بدانید كه سریال «یوسف پیامبرع» در ۴۵ قسمت ۵۰ دقیقهای ساخته شده است و به گواه تهیهكننده آن، تاكنون در پخش تلویزیونیاش حتی یك فریم هم از این سریال حذف نشده است. سلحشور علت این اقبال را ارائه فیلمنامه كامل برای تصویب دانست: «از این منظر من میتوانم ادعا كنم كه سریال حضرت یوسفع، تنها سریالی است كه برخلاف برخی سریالهای دیگر در آن با متن آماده و صحافی شده بر سر فیلمبرداری رفتیم و در طول كار هم هیچ چیز از سناریوی آن كم نشد. به همین علت شامل ممیزی و قیچی و امثال آن هم نشد.»
به گزارش سایت سیما فیلم نویسنده و كارگردان سریال «یوسف پیامبرع» افزود: از نظر محتوایی، در این سریال ما سعی كردهایم از آنچه در تفاسیر شیعه و در تاریخ وجود دارد، صحیحترین نقل قولها را انتخاب كنیم. به همین علت توانستهایم آنچه در تاریخ شیعه و ارزشهایی كه در قرآن كریم تاكنون منتشر شده را در حد وسع خودمان در سریال بیاوریم. این كه در این راه چقدر موفق بودهایم را باید مردم بگویند.
براساس آمار ارائه شده از سوی سازمان صداوسیما، سریال «یوسف پیامبرع» تاكنون نزدیك به ۷۰ درصد بیننده داشته كه ۹۳ درصد آنها از مجموعه فوق ابراز رضایت كردهاند. با این همه، سلحشور معتقد است كه بضاعت ما برای پرداختن به آثار مذهبی اندك است. باید سعی كنیم در آینده، آثاری با كیفیت بیشتر و بهتر ارائه كنیم.
كارگردان فیلم سینمایی «ایوب پیامبر» در پاسخ به این پرسش كه چرا آثاری چون فیلم سینمایی «محمد رسولالله» آثار موفقتری از فیلمهایی هستند كه ما در مورد مفاهیم دینی میسازیم، خاطرنشان كرد: نباید فراموش كنیم كه سینمای دنیا و بخصوص هالیوود، صد و اندی سابقه سینمایی و یك پشتوانه هزارساله در عرصه نمایشی دارد. با این همه فیلم پیامبر اكرم (محمد رسولالله) ضعفهایی هم دارد كه به لحاظ احترام به مقام آن حضرت نمیخواستهایم آن را مطرح كنیم.
با این همه هنوز آن توانایی در فیلمسازی دنیا و سینمای ما وجود ندارد كه به سراغ ارزشهای قرآنی بروند...
فیلمسازها مخصوصا فیلمسازهای ایرانی، ایمان كامل و شناخت كافی نسبت به این موضوع ندارند و به همین علت است كه معمولا وقتی به سراغ قصههای قرآنی و مذهبی میروند، نتیجه آن طور كه باید نمیشود.
سلحشور كه به خاطر ساخت فیلمهای دینی به عنوان یكی از خادمان قرآنی در نمایشگاه شانزدهم مطرح است، در ادامه جلسه پرسش و پاسخ در مورد طولانی بودن برخی قسمتهای سریال خاطرنشان كرد: تمام حوادثی را كه در سریال دیده میشود، در تاریخ و تفسیر ما وجود دارد. برخی از حوادث هم كه خارج از تاریخ آمده، تفسیر آیات است. چون سعی كردهایم كه برخلاف معمول به جای روضه این تفاسیر را در قالب تصویر در سریال طرح كنیم، به همین علت در برخی از جاها تصاویر گاهی طولانی به نظر میرسد. این هم طبیعی است؛ چون وقتی شما بخواهید به جای توصیف تصویر بگذارید، كار در جاهایی طولانی میشود.
او كه به انتقاد یكی از حاضران در مورد استفاده نكردن از بازیگران مطرح و چهرههای شاخص در نقشهای كلیدی برای جذب بیشتر مخاطب پاسخ میگفت، علت این كار را عدم اعتقاد به استفاده از هنرپیشه سرشناس و نامدار ذكر كرده و افزود: برای من مهم است كه شخصیتی را كه انتخاب میكنم با نقشش سنخیت داشته باشد. به همین علت پاكنیت را به خاطر شخصیت مثبتی كه داشت برای ایفای نقش حضرت یعقوب انتخاب كردم... در مورد انتخاب بازیگر نقش حضرت یوسفع، من خیلی از بازیگرها و افراد مختلف را تست كردم و معتقد بودم كه بازیگر یوسف باید كسی باشد كه بیننده هیچ سابقه ذهنی از او نداشته باشد و یا قبلا نقش معتاد، دزد، نامزد كسی و... را بازی نكرده باشد. اقرار میكنم كه هنوز برای قضاوت كردن روی چهره آقای زمانی به عنوان بازیگر نقش یوسف بزرگ زود است. (هنوز بازی مصطفی زمانی در سریال پخش نشده). اگر صبر كنید، خواهید دید كه در پایان سریال، همه مردم ایران اقرار خواهند كرد كه انتخابی بهتر از این برای یوسف نبوده است. با این وجود، زیبایی امری نسبی است؛ همان طور كه تعریف آن در قبایل آفریقایی با چینیها و یا نقاط دیگر دنیا ممكن است متفاوت باشد. من هم به عنوان كارگردان این سریال از دید خودم به مقوله زیبایی نگاه میكنم؛ چون منظرها متفاوت است.
وی افزود: در مورد گریم كار اقرار میكنم آن طور كه فكر میكردیم، نشد و یك مقدار در آنجاهایی كه باید به فضا كمك میكرد، نكرد و حتی در جاهایی، چهره را زشتتر كرده است؛ اما این مربوط به اوایل كار است كه در ادامه ما شاهد چهره پختهتر و بهتری هستیم كه این مساله در آن رفع شده است.
این نویسنده و كارگردان ضمن اشاره به این مطلب كه انبیاء الهی به علم لدنی آشنا بودند؛ به طوری كه خداوند، زبان همه ملل را به آنها آموخته بود. ما هم در اینجا فرض كردیم كه یوسفع به این علم آشنا بوده و از آن استفاده میكرده، به همین جهت زبان مصریان را متوجه میشده است، در خصوص نوع روایت و ساختار بیانی در قصه سریال تاكید كرد كه حتما عقل خدا از ما بیشتر میرسد، وقتی قصه یوسف را در قرآن این گونه روایت كرده است. به همین علت من هم سعی كردهام خط داستانم با ترتیب آیات قرآن پیش برود و در تصویر، ذرهای حوادث را جابهجا نكردهام. من میخواستم قصه قرآن را بگویم نه قصه خودم را؛ چون مطمئنم همان طور كه خداوند قصه را روایت كرده، به مراتب زیباتر است.
جالب است بدانید كه سریال «یوسف پیامبرع» در ۴۵ قسمت ۵۰ دقیقهای ساخته شده است و به گواه تهیهكننده آن، تاكنون در پخش تلویزیونیاش حتی یك فریم هم از این سریال حذف نشده است. سلحشور علت این اقبال را ارائه فیلمنامه كامل برای تصویب دانست: «از این منظر من میتوانم ادعا كنم كه سریال حضرت یوسفع، تنها سریالی است كه برخلاف برخی سریالهای دیگر در آن با متن آماده و صحافی شده بر سر فیلمبرداری رفتیم و در طول كار هم هیچ چیز از سناریوی آن كم نشد. به همین علت شامل ممیزی و قیچی و امثال آن هم نشد.»
گردآورى: گروه فرهنگ و هنر سيمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: www.aftab.ir
