کشف میخهایی در اطراف اسکلتهای بدست آمده از گورستان پهلوج و در پشت سد البرز در مازندران معمای تازه باستان شناسان در این گورستان اواخر دوره ساسانی شد. بررسی جنسیت اسکلتها و میخهای کشف شده نشان میدهد احتمالا از این میخها برای نگه داشتن صفحههای چوبی، برای گور زنان استفاده میشده است. این نوع تدفین در گور مردان و کودکان دیده نشده است.
خبرگزاری میراث فرهنگی_ گروه میراث فرهنگی_ حسن ظهوری_ پژوهش‌های علمی و بررسی انسان شناسی روی اسکلتهای گورستان پهلوج که در آن‌ها از "میخ" برای آداب تدفین استفاده شده بود نشان داد که تنها در گور زن‌ها از میخ استفاده شده و از آنجایی که سر تیز میخها رو به بالا بوده، احتمال داده می‌شود جهت نگهداری صفحه های چوبی مورد استفاده بوده است.
"فرزاد فروزانفر"، انسان شناس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در این باره به CHN گفت: «در گورستان پلوج نوع جدیدی از آداب تدفین اواخر دوره ساسانی کشف شده که نمونه آن پیشتر دیده نشده است. در این نوع تدفین میخهایی سر و ته در زمین گذاشته شده و با توجه به این كه سر تیز آن‌ها رو به بالا بوده، احتمالا از آن برای نگه داشتن صفحه‌ای چوبی استفاده میشده است.»
پیش از این کشف گورستانی منحصر به فرد متعلق به اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی در پشت سد البرز مازندران، باستان شناسان را متعجب کرده بود.
در آیین تدفین این گورستان میخهایی در اطراف اسکلت ها کشف شده است که متعلق به هیچ تابوتی نیست.
فروزانفر با تاکید بر این موضوع که در این گورها از تابوت استفاده نشده است، به CHN گفت: «تدفین‌ها به صورت تابوتی نبوده و زیر اسکلتها نیز اثری از چوب دیده نشده است. اما میخهایی جهت نگهداری از صفحه‌ای چوبی مورد استفاده بوده، زیرا آثار پودر قهوه‌ای چوب روی نوک تیز برخی میخها دیده شده است.»
وی افزود: «این میخها تنها در گور زنان و دختران کشف شده و گور مردان و کودکان فاقد میخ است. این موضوع نشان میدهد زنان در این دوران با آیین و آداب خاصی تدفین می‌شدند.»
گورها به صورت چاله‌ای کنده شده و از آنجا که فضای گور بسیار تنگ است، جسد بدون تابوت در گور گذاشته شده و احتمالا با میخهایی که به صورت منظم در اطراف جسد کاشته شده، صحفه‌های چوبی در بالای جسد و اطراف آن کار گذاشته شده است.
فروزانفر در توضیح این مطلب گفت: «زمانی که فاصله میخها را اندازه‌گیری کردیم، متوجه اندازه‌های واحدی شدیم که در نهایت، در دو طرف اسکلت خطوط موازی را تشکیل می‌دادند.»
وی همچنین درباره کشف توده های میخ در بالای سر و زیر پای اسکلتها گفت: «وجود این توده‌ها خیلی عجیب است و در حال حاضر پاسخی برای آن نداریم. اما احتمالا به آیینی در تدفین زنان مربوط می‌شود که از آن بی اطلاعیم.»
شواهد بدست آمده از تدفین زنان در این گورستان نشان میدهد احتمالا در اواخر دوره ساسانی زنان از منزلت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌اند.
همراه این میخها برخی وسایل شخصی از قبیل قاشق‌های نقره، دستبند و مهره‌های فیروزه‌ای نیز کشف شده است.
سد البرز در حال حاضر مراحل تکمیلی ساخت خود را طی می‌کند و هم اکنون نیز آماده آبگیری است.
این سد بعد از آبگیری، چندین محوطه باستانی متعلق به دوره عصر آهن (3200 سال پیش) و همچنین گورستان‌ها و محوطه‌های قرون اولیه اسلامی را غرق خواهد کرد.
گردآورى: گروه فرهنگ و هنر سيمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: www.achn.ir
