سمیرا مخملباف، کارگردان 28 ساله ایرانی که دیگر امکان ساخت فیلم در کشورش را ندارد، با آخرین فیلم خود به نام "اسب دو پا" در جشنواره سن سباستین اسپانیا شرکت کرده است. این درحالی است که بمبی سر صحنه فیلمبرداری این فیلم در افغانستان منفجر شده بود. البته این حوادث باعث نمی شوند تا از انگیزه این کارگردان جوان در ساخت فیلم کاسته شود.
او اظهار می دارد که به دلیل وجود مسایلی چون فشارهای سیاسی، تروریسم و جنگ، انرژی بیشتری برای بیان عقاید و نظرات خود احساس می کند. او می گوید: "من دلایل بسیاری برای فیلمسازی دارم که از میان آنها می توان به رنج و مشقت انسان ها اشاره کرد."
زندگی او با درگیری های موجود در ایران رقم خورده و در فیلم هایش به خشونت های بی رحمانه ای می پردازد که اغلب برای بیننده غربی تعجب آور است. او روز جمعه فیلم "اسب دو پا" را در این جشنواره ارائه داد؛ فیلمی با مضمون تسلط خواهی و بی عدالتی که رابطه میان دو پسر بچه را به تصویر می کشد. دولت جمهوری اسلامی اجازه ساخت این فیلم را در ایران صادر نکرده و دلیل آن را عدم تطابق فیلمنامه با قوانین کشور دانسته است.
پس از آن، سمیرا مخملباف تصمیم گرفت این فیلم را در کشور همسایه، افغانستان، بسازد و در ساخت آن، به مانند فیلم های قبلی خود، از هنرپیشه های غیرحرفه ای استفاده کرده است. او بدون اینکه به تفسیر وضعیت فعلی ایران بپردازد، در این رابطه گفت: "من ترجیح می دهم عقایدم را از طریق فیلم هایم بیان کنم. افغانستان را به دلیل نزدیکی زبان و شباهت مناظر طبیعی انتخاب کردم، ولی مضمون این فیلم در هر جای جهان می تواند اتفاق بیفتد."
البته، در افغانستان نیز مسایل و مشکلاتی در زمان فیلمبرداری روی داد. او دراین خصوص می گوید: "در یکی از روزهای سخت فیلمبرداری و در حضور 200 سیاهی لشکر، شخصی یک نارنجک به صحنه پرتاب کرد و پنج نفر به اضافه همکار خودم مجروح شدند. یکی از آنان دو روز بعد فوت کرد."
او در ادامه می افزاید: "هدف از پرتاب این نارنجک بی شک سوء قصد بوده. خوشبختانه به این دلیل که چندین اسب را در صحنه مستقر کرده بودیم، اکثر ترکش های این نارنجک به بدن آنها اثابت کرد و به افراد حاضر در صحنه صدمات چندانی وارد نشد. اگر اسب ها در صحنه نبودند، شاید من امروز اینجا نبودم."
این کارگردان جوان که دو تا از فیلم هایش در سال 2000 و 2003 در جشنواره کن جایزه گرفته اند همچنین می افزاید: "پس از این حادثه، نیروهای سازمان ملل از ما خواستند محل را ترک کنیم و من تصمیم گرفتم فیلمبرداری را در مکان دیگری در افغانستان ادامه دهم. با اینکه نمی دانم عوامل این انفجار چه اشخاصی بودند، ولی مطمئنم کسانی هستند که نمی خواهند خانواده مخملباف فیلم بسازد."
سمیرا می گوید که شاید در کشورش "یک فیلمساز زن مشکلات بیشتری از یک فیلمساز مرد دارد" و اینکه "زنان نباید در چیزی خلاقیت به خرج دهند"، ولی او ترجیح می دهد که این عقاید و سنت ها را "به دست فراموشی بسپارد" تا بتواند همچنان به پیشرفت خود ادامه دهد.
آرزوی او چیست؟ "شاید این باشد که باز بتوانم در ایران فیلمبرداری کنم، زیرا این بدین معنی است که آزادی بیان بیشتر و شرایط بهتری برای همه وجود دارد. البته این مسأله چندان ذهن مرا مشغول نکرده و من همچنان به کار خود ادامه می دهم".
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: روز
