نزدیک شدن به این مساله بدون اینکه تبدیل به ریاکاری و خرافات شود، خیلی سخت است و...
 
رسول صدرعاملی در چهل‌ویکمین جلسه سخنرانی موسسه گفت‌وگوی ادیان با عنوان «دین در سینما» اظهار داشت: ۹۰ درصد فیلم‌های ما دینی است و فیلم‌های اخیر بسیار از کارگردانها را اگر بررسی کنیم به نهایت سینمای دینی می‌رسیم. 
 
وی در نشست ماهانه موسسه گفت‌وگوی ادیان که با حضور سید محمد علی ابطحی، رییس موسسه گفت‌وگوی ادیان، جمعی از اقلیت‌های مذهبی و علاقه‌مندان برگزار شد، افزود:‌ علت اینکه این فیلم‌ها به جام ما و به دل ما می‌نشینند این است که در لایه‌های عمیقی از ارزشها، باورها، همدلی و همراهی و با هم بودنی می‌گویند که ما خلی سعی می‌کنیم آن را در مذهبمان اشاعه دهیم.

این کارگردان سینما اظهار داشت:‌ اما ما ترسیده‌ایم از اینکه این ماجرا را تجربه کنیم. چرا که وقتی کسی مستقیما به این سمت می‌رود بلافاصه انگشت اتهام به سمتش می‌رود که اینها می‌خواهند به خاطر پولی یا سوءاستفاده‌ای این کار را بکنند.

صدرعاملی با تاکید بر لزوم آسیب‌شناسی جدی سینمای دینی گفت:‌باید یکبار دیگر در این خصوص تلاش شود و ببینیم که اگر واقعا حکومت ما جمهوری اسلامی ایران نبود یعنی ۱۰ تا ۱۵ تا فیلمساز نبود که دلش بخواهد سینمای دینی کار کند؟ وی افزود: در این صورت هم قطعا فیلمسازانی بودند که در این سینما مشغول به کار می‌شدند اما اینکه چرا حالا این تعداد بیشتر نشده و چرا این تعداد موجود هم ریزش کرده و فکر می‌کنند که باید با جریان روز کار کنند و نروند به این سمت باید آسیب‌شناسی شود.

«رسول صدرعاملی» که اخیرا فیلم شب او برنده جایزه بهترین فیلم بلند در در جشنواره مذهب امروز ایتالیا شده است، گفت:‌ علت حضور من در این جلسه در واقع تجربه‌ای است که طی دو سال اخیر برای برای تهیه دو فیلم شب و هر شب تنهایی داشتم و حضور در جشنواره‌هایی از این دست داشته‌ام.

وی گفت:‌ از سالها پیش من فکر می‌کردم که بخش عمده‌ای از مردم و جامعه ما و اعتقادات و باورها و مذهب‌شان است واقعا به طور جدی دیده نشده است. صدرعاملی افزود: البته منظور من این نبود که به این خاطر ما مستقیم سراغ چنین مضامینی برویم تا جواب بگیریم.

وی گفت:‌ من سالها این دغدغه را داشتم که کاری با تم زائر انجام دهم. زائر به مفهموم عام. زائرای که می‌تواند زائر حرم علی‌ابن موسی‌الرضا باشد یا زائر مکه و مدینه یا حتی زائر واتیکان و یا معبدی در شهری دور. این کارگردان سینما اظهار داشت:‌ منظور من از زائر کسی است که با یک باور، عقیده و نیت از مبدا تا مقصد اتفاقاتی را در درون خود تجربه می‌کند. اتفاقاتی که اسمش معجزه نیست بلکه در ذهن و روح فرد رخ می‌دهد.

وی گفت:‌ نزدیک شدن به این مساله بدون اینکه تبدیل به ریاکاری و خرافات شود، خیلی سخت است و اینکه چطوری می‌شود در سینمای دینی کار کرد و مذهب و آنچه را که باور داریم در بافت قصه گنجاند اما خیلی نمادسازی نکرد.

صدرعاملی افزود: سه سال پیش با اصغر فرهادی در این خصوص صحبت کردم و دیدم که او هم همین فکر را دارد و یک سری کار کرده است و با هم نشستیم و تعدادی قصه درآوردیم ولی نمی‌دانستیم که وقتی تصویر شود، چه می‌شود.

وی گفت:‌ همین هم شد و فیلم شب در جسنواره فجر سال گذشته چندان ندرخشید اما من بلافاصله هر شب تنهایی را کار کردم که در اولین حضورش در جشنواره مونرال کانادا نقدهای مثبتی گرفت که واقعا برایم حیرت‌انگیز بود و در نهایت نویسنده ورایتی در این مورد نوشت که بعد از دیدن این فیلم آدم حسرت می‌خورد بابت این که ایمان نداشته باشد و ایمان چقدر می‌تواند تاثیرگذار باشد در روند و تکامل ذهنی ما. وی با این مقدمه به مرور تاریخ سینمای مذهبی جهان پرداخت و اظهار داشت:‌ با نگاهی به فیلم‌های تاریخ سینما از فیلمسازان قدیمی چون جان فورد و حتی چارلی چاپلین می‌بینیم که فیلم‌هایمان به شدت اخلاق‌گرایانه هستند.

 این کارگردان سینما گفت:‌ حرف اصلی فیلم‌های آغاز سینما تا یک دوره‌ای قبل از نئورئالیسم ایتالیا این است که اخلاق مهم است و خوب چیست و بد چیست و در حقیقت حرف این سینما آن چیزی است که در همه ادیان مشترک است اینکه دروغ نباید گفت، عدالت را باید برقرار کرد، باید با هم ارتباط صمیمانه و صادقانه داشتبه باشیم و از خیلی چیزها پرهیز کنیم. صدرعاملی با بیان این مساله که ۸۰ تا ۹۰ درصد ادیان کلیات یکسانی دارند و بعد در زیرشاخه‌ها کمی تخصصی‌تر می‌شوند به جمله‌ای از امام خمینی (ره) اشاره کرد که «اگر امروز همه ۱۲۴ هزار پیغمبر ما زنده و کنار هم بودند هیچ مشکلی با هم نداشتند».

وی اظهار داشت:‌من این مساله را در جشنواره ایتالیا دیدم. جشنواره فیلم‌های مذهبی که هر دو سال یکبار تمام فیلم‌های مذهبی را از تمامی ادیان و باورها جمع می‌کند و شما طی ۱۰ روز در این جشنواره فیلم‌سازانی را می‌ببینید که با جان و دل در ارتباط با عقایدشان، مذهبشان و باورهایشان تلاش کرده‌‌اند گرچه در نهایت به این واقعیت می‌رسید که تمام این‌ فیلم‌هادر انتها از یک روح برخوردارند به طوریکه انگار یک مسیر بیشتر وجود ندارد. صدرعاملی گفت:‌در این جشنواره فیلم‌ها کاملا حساب شده انتخاب می‌شوند چون راز ماندگاری فیلم این است که نیت و فکر انسان روی پرده متجلی می‌شود و هر کاری کنی نمی‌توانی آن را مخفی کنی.

وی با اشاره به کسب جایزه تماشاگران جشنواره شیکاگو برای هر شب تنهایی افزود: من این مساله را اصلا به حساب خودم نگذاشتم و آنرا به حساب ایده‌ی آن گذاشتم و سعی کردم با فکر کردن به آن ایده و پرداختن به آن با خودم روراست و صادق باشم و سعی کنم آن لایه‌هایی از مردم دیده شود که هیچ‌کاری برایشان نکرده‌ایم. این کارگردان سینما گفت:‌ وقتی شما زائر هستید با هر مذهب و آیینی از ابتدایی که نیت می‌کنید در واقع به نظر می‌رسد تغییراتی نامحسوس و بعد محسوس در ناخودآگاه شما و حتی خودآگاهتان اتفاق می‌افتد و در نهایت حتی اگر هیچ باوری هم نداشته باشید با وارد شدن به آن فضای مقصد یک انرژی غریبی رویتان تاثیر می‌گذارد و در اینجاست که شما به رنج دیگران فکر می‌کنید و دیگران به شما و چرا ما نباید بتوانیم این ایده را سینما کنیم؟

 صدرعاملی با بیان اینکه سینمای ما در سال ۵۷ یکبار دیگر اختراع و کشف شد، به اهمیت یافتن سینمای جنگ و دفاع مقدس اشاره کرد و افزود: در این مدت دیگر ارزشها کمرنگ‌تر شد من جمله اینکه ما به عنوان یک جامعه ائدئولوژیک که می‌خواهد مبتنی بر قوانینن اسلام و ضوابطش کار کند چه جوری کار کنیم که مخاطب عام داشته باشیم و چطور کار کنیم که زمانی که اگر کسی حتی زیاد با این داستان موافق نیست جذب شود؟ وی گفت:‌ دولت هم این را فهمیده است و شروع کرد در چهار سال گذشته به سفارش دادن اما بحث من با مسئولان این بود که شما وقتی سفارش می‌دهید ‌چیزی از آن در نمی‌آید و نمونه‌اش هم یکی دو فیلم در جشنواره فیلم فجر همین امسال بود .

صدرعاملی افزود:‌فیلم قائل یک ایده و یک تفکر است که از یک آدم شروع می‌شود و بعد منتشر می‌شود به گروهی که می‌خواهد با او کار کند. این کارگردان سینما گفت:‌ در دوران بعد از انقلاب خیلی سعی شده که سینمای دینی وجود داشته باشد اما همچنین موفقیت لازم کسب نشده است. وی افزود:‌ دو فیلمی که من ساختم فقط ۲۰ درصد آنچه بوده که در ذهن من می‌گذشته و سعی دارم این موضوع را ادامه دهم که هر جای دنیا و ایران و با هر فرهنگی هر کسی بتواند با آن ارتباط خوب و منطقی برقرار کند. صدرعاملی با اشاره به ضعیف‌تر شدن روز به روز بنیان خانواده در جامعه گفت: ما هر روز درصد خوفناک طلاق را می‌شوینم ولی تردید نکنید که اگر ۱۰ فیلم عاشقانه خوب داشتیم این درصد خیلی کمتر بود. وی افزود:‌ ما مانع به نمایش درآمدن این ماجرا شده‌ایم که یک دختر و پسر ۱۸، ۱۹ ساله با حفظ همه‌ی اصول علاقه‌مند شوند و ازدواج کنند به طوریکه وقتی تماشاچی از سینما بیرون می‌آید دلش بخواهد ازدواج کند.

صدرعاملی گفت:‌ نمی‌دانم در مورد سینمای دینی چه می‌شود گفت و فقط می‌توانم بگویم چه کارهایی نکرده‌ایم. وی افزود: وقتی صحبت از سینمای دینی می‌شود معنی‌اش این نیست که حتما حرم امام رضا یا مکه و مدینه یا واتیکان و یا هر جای دیگری را نشان دهیم بلکه می‌شود بدون این نمادها و با پرداختن به کاراکترها و نزدیک شدن به ذهن آدم‌های واقعی جامعه، واقعا سیستم‌های دینی درجه یکی در جهان داشت.

صدرعاملی با اشاره به حضور خود در جشنواره منبر طلایی در تاتارسان اظهار داشت:‌ این جشنواره‌ای بود که ما ۱۰ یا ۱۵ سال پیش باید خودمان می‌گذاشتیم و با مناعت طبع می‌گذاشتیم فیلم‌سازان کارشان را بکنند و تشویق شوند و وارد این فضا شوند. وی گفت:‌نمی‌شود فیلمسازی مثل جعفر پناهی را با سینمای مشخصی که از او می‌شناسیم مجبور کرد فیلم دینی بسازد یا همین طور خانم بنی‌اعتماد یا آقای کیارستمی را. گرچه من معتقدم همه کارهایی که آقای کیارستمی یا خانم بنی‌اعتماد یا اخیرا اصغر فرهادی کرده‌اند، نهایت سینمای دینی است که با تحلیل این مساله به آن می‌رسیم چون این فیلم‌ها به دل می‌نشینند زیرا از باورهایی در لایه‌های عمیق‌تر سخن می‌گوید که ما خیلی سعی می‌کنیم آن را در مذهبمان اشاعه دهیم. 

 

گردآوری:گروه فرهنگ و هنر سيمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع:noandish.com
 
 
 
 

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

پربیننده های این بخش

 
X