تاریخ مقولهای است كه مخاطبان خاصی را به خود جلب میكند. هر چند سازندگان فیلمهای تاریخی به دلیل هزینه بالای ساخت آن رغبتی آنچنان كه باید به ساخت این قبیل فیلمها نشان نمیدهند. از سوی دیگر فیلمهای پلیسی برای هر یك از گروههای متفاوت مخاطب تلویزیون به نوعی مورد اعتناست.
چرا كه در این نوع فیلم و مجموعهها هم میتوان به دنبال هیجان و سرگرمی بود و هم اینكه با دیدن قدرت پلیس در دستگیری جانیان و سارقان به نوعی احساس امنیت كرد.
اما اگر در میان سازندگان دو مقوله متفاوتی كه اشاره شد، یعنی فیلم تاریخی و پلیسی، سازندهای را بیابیم كه بتواند این دو ژانر را با هم تلفیق و از نیروی جاذبه فیلمهای پلیسی برای بیان مسائل تاریخی استفاده كند، آن وقت است كه میتوانیم امیدوار باشیم یك فیلم یا مجموعه تاریخی میتواند مخاطبان بسیاری را به خود جلب نماید.
حسن هدایت سال 1362 با ساخت فیلم سینمایی «پیك جنگل» به جرگه فیلمسازان پیوست. درست در بحبوحه زمانی كه همه به دنبال آن بودند تا با استفاده از جاذبههای انقلابی كوچك جنگلی، تمامی زندگی میرزا را در قالب فیلم یا مجموعه تلویزیونی به تصویر بكشند، در پیك جنگل بدون آن كه زندگی یا تمامی مبارزات میرزا به تصویر كشیده شود، هدایت نگاهی از كنار به این ماجرای تاریخی میاندازد. نوجوانی حامل پیامی است برای میرزا و... در این فیلم ضمن بررسی مبارزات میرزا و یارانش همچنان كه اشاره شد هدایت نگاهی از كنار موضوع به آن میاندازد.
پیك جنگل بدون در نظر گرفتن نقاط ضعف اندكی كه به عنوان نخستین كار یك كارگردان در آن دیده میشد، نوید ورود كارگردانی را به سینمای ایران میداد كه حرفی برای گفتن داشت. هدایت در مجموعه كارآگاه علوی 1 به بررسی قتلهایی میپردازد كه به دست هیات حاكمه برای كسب قدرت بیشتر در دوران پهلوی اول انجام میشود و نقاب از چهره قدرتطلبان رضا خانی برمیدارد. موضوعی كه پرداختن مستقیم به آن نمیتوانست آنچنان كه باید مخاطبان را به خود جذب كند و مطرح كردن آن در یك مجموعه پلیسی تماشاگران بسیاری را به خود جلب نمود. این موفقیت آنچنان بود كه به روال معمول تلویزیونهای دنیا سازندگان این مجموعه را بر آن داشت تا سری دوم این مجموعه را با نام كارآگاه علوی 2 جلوی دوربین ببرند. این بار هدایت به روایت ماجراهای كشت و كشتار مهرههای سیاسی پهلوی دوم را برای بقا به تصویر میكشد. سیاستمداران یا بهتر بگوییم زور مدارانی كه برای ماندن در راس یا در كنار قدرت از كشتن دوستان و نزدیكانشان نیز ابایی نداشتند.
در ساخت مجموعه تلویزیونی كارآگاه علوی 2، این بار تجربه گذشته نیز به یاری سازندگان آن آمد تا بتوانند مجموعهای كاملتر و در خور اعتنا تولید كنند و مخاطبان بیشتری را پای جعبه جادویی بنشانند.
طراحی صحنه و فضا سازی برای مجموعهای از این دست كه نشان از گذشتهای نه چندان دور دارد و هنوز در میان خانوادهها هستند كسانی كه در آن زمان زندگی میكردند، بسیار سخت است. ساختمانهای سر به فلك كشیده در سطح شهرها، لوله كشی گاز، آب و... همه دست به دست هم میدهند تا طراح صحنه و دكور چنین مجموعههایی به سهولت نتوانند كارشان را به انجام برسانند. در مجموعه كارآگاه علوی2 هدایت بخوبی توانست زمان مجموعه را بازسازی نماید.
پس از گذشت 13 سال از ساخت مجموعه كارآگاه علوی 1، در سری دوم این مجموعه شاهد بازگشت از تبعید كارآگاه علوی (احمد نجفی) هستیم. مردی پختهتر كه جهان بینی متفاوتتری از گذشته ارائه میكند. هر چند لهجه شیرین شیرازی كارآگاه كازرونی (محمدرضا عباسینژاد) توانست فضای خشك و جدی محیط را در لحظههای مناسب بشكند و تماشاگر را از آن فضای خشك دور سازد. در این میان كارآگاه صدری (یوسف مرادیان) دستیار اول كارآگاه علوی نیز در ایفای نقشش بسیار موفق بود. بهطور كلی مثلث علوی و دو دستیارش در پیشرفت داستانهای مجموعه برای مخاطب پذیرفتنی و دوست داشتنی بود. هر چند زمانهایی كه علوی به تحلیل یافتههایش از ماجراهایی كه دنبال میكردند میپرداخت، ناگزیر دیالوگها كشدار میشد و تماشاگر كم حوصله اصل موضوع را از دست میداد.
هدایت با ساخت مجموعه تلویزیونی كارآگاه علوی2 نشان داد كه در بخشهای مختلف فیلمسازی مثل طراحی صحنه، نوشتن فیلمنامه، كارگردانی و... در طی سالیان فعالیتش حرفهایی شنیدنی برای گفتن دارد و باید در انتظار كارهای بهتری از او بود.
در پایان، یادی هم از زنده یاد فرهاد خانمحمدی داشته باشیم كه علیرغم بیماری در ایفای نقش آسپیران دودكار چهرهای به یاد ماندنی از خود به جا گذاشت. روحش شاد.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir
