«رومن پولانسكی»، كارگردان پرآوازه‌ لهستانی و از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان‌ معاصر جهان امروز (چهارشنبه) 76 ساله شد...
  
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، «رومن پولانسكی» روز هجدهم اوت 1933 در پاریس از پدرومادری لهستانی متولد شد، دوران كودكی‌اش در بحبوحه جنگ جهانی دوم گذشت و در هشت سالگی آلمان‌ها والدین‌اش را به بازداشتگاه‌های مرگ فرستادند.
در دوران حكومت كمونیستی لهستان، «پولانسكی» وارد مدرسه فیلم «لوژ» شد و در طول سال‌های تحصیل‌، چند فیلم كوتاه ساخت و به واسطه‌ آنها به شهرت رسید كه مهم‌ترین آنها «دو مرد و یك گنجه» (1958) و «وقتی فرشته‌ها سقوط می‌كنند» (1959) بود كه برای آنها موفق به كسب چند جایزه بین‌المللی شد و شهرتی برای وی خود كسب كرد.
در دهه 50، «پولانسكی» وارد عرصه بازیگری شد و در فیلم «یك نسل» (1954) به كارگردانی «آندره وایدا» بازی كرد.
وی اولین فیلم بلند خود را در سال 1962 بانام «چاقو در آب» ساخت. این فیلم اولین اثر مهم سینمای لهستان بعد از جنگ‌جهانی دوم بود كه موضوع غیرمرتبط با جنگ داشت.
فیلم‌نامه این اثر كمدی و روانشناسانه را «یرزی اسكولیموفسكی» و «پولانسكی» نوشتند كه مورد تحسین‌ منتقدین فیلم قرار گرفت. این فیلم جایزه‌ فیپرشی جشنواره‌ ونیز را گرفت و نامزد جایزه‌ اسكار بهترین فیلم غیرانگلیسی شد.
«چاقو در آب» تنها فیلم بلندی بود كه «پولانسكی» در لهستان ساخت و در گیشه سینماها نیز فروش چشم‌گیری داشت.
دومین فیلم «پولانسكی» بانام «تنفر» در انگلستان ساخته شد. این فیلم ترسناك كه تاثیرگرفته از سبك آثار «آلفرد هیچكاك» و «لوئیس بونوئل» بود، اولین فیلم انگلیسی‌زبان «پولانسكی» محسوب می‌شد كه موفق به كسب جایزه‌ فیپرشی و جایزه خرس نقره‌ای جشنواره‌ برلین شد.
در سال 1966، «پولانسكی» سومین فیلم‌اش را بانام «بن‌بست» روانه سینما كرد. مضمون اصلی این فیلم الهام‌گرفته از رمان «در انتظار گودو» نوشته‌ «ساموئل بكت» و «جشن تولد» نوشته‌ «هارولد پینتر» بود. این فیلم جایزه‌ خرس طلای جشنواره‌ برلین را برای «پولانسكی» به‌همراه آورد.
در سال 1967، وی فیلم «قاتلین بی‌باك خون‌آشام» را ساخت كه اولین فیلم رنگی او محسوب می‌شد. پس از آن، «پولانسكی» به آمریكا رفت و با ساخت فیلم پرفروش‌ و موفق «بچه رزماری»، نام خود را بیش از پیش بر سر زبان‌ها انداخت.
این فیلم یكی از درخشان‌ترین آثار كارنامه سینمایی «پولانسكی» است كه نامزد اسكار بهترین فیلم‌نامه شد و در جوایز فیلم «دوناتلو» ایتالیا جایزه بهترین كارگردانی را برای «پولانسكی» به‌همراه آورد.
در تابستان 1969، همسر این كارگردان سرشناس در خانه‌اش به‌طرز وحشیانه‌ای كشته شد و تاثیر روانی این حادثه تلخ به‌خوبی در فیلم «تراژدی مكبث» (1971) قابل درك بود؛ فیلمی كه بازسازی خشن و خونین از اثر معروف شكسپیر بود.
«پولانسكی» پس از آن به ایتالیا رفت و در سال 1972 فیلم « چه؟» را با همكاری «مارچلو ماستریانی» ساخت كه شكستی در كارنامه‌ سینمایی او محسوب می‌شود.
یك سال بعد، او به هالیوود بازگشت و یكی از بهترین فیلم‌هایش یعنی «محله‌ چینی‌ها» را ساخت. این فیلم كه نامزد 11 جایزه‌ اسكار شد، جایزه بهترین بازیگری را برای «جك نیكلسون» و «فای دوناوای» به‌همراه آورد و اسكار بهترین فیلم‌نامه را نیز كسب كرد.
از نگاه برخی منتقدین، «محله چینی‌ها» بزرگ‌ترین دستاورد سینمایی «رومن پولانسكی» است. این فیلم در جوایز «بافتا» آكادمی فیلم انگلیس در سال 1975 جایزه‌ بهترین كارگردانی را گرفت و در جوایز «گلدن‌ گلوب» آمریكا نیز همین جایزه را كسب كرد.
«پولانسكی» برای ساخت فیلم بعدی‌اش به اروپا و فرانسه رفت و در سال 1976 فیلم «مستاجر» را ساخت و خودش نیز در آن به ایفای نقش پرداخت. «مستاجر» را در كنار «تنفر» و «بچه رزماری» می‌توان سومین قسمت از سه‌گانه‌ی پولانسكی درباره‌ فروپاشی‌های عصبی و روانی دانست.
فیلم بعدی «پولانسكی» بازهم در فرانسه ساخته شد: «تس» محصول 1979. این كارگردان سرشناس فیلم‌اش را به همسرش تقدیم كرد كه پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینما‌ی فرانسه تا آن سال به‌شمار می‌رفت.
این فیلم كه مورد استقبال تماشاگران و منتقدین قرار گرفت، «پولانسكی» را برای دومین‌بار نامزد جایزه‌ اسكار بهترین كارگردانی كرد و جایزه‌ «سزار» بهترین فیلم و بهترین كارگردانی را از آكادمی فیلم فرانسه برای او به‌همراه آورد. «تس» همچنین موفق به كسب سه جایزه‌ اسكار بهترین فیلم‌برداری، بهترین طراحی لباس و بهترین كارگردان هنری شد.
فیلم بعدی «پولانسكی» یعنی «دزدان دریایی»(1989) هفت سال بعد از فیلم «تس» ساخته شد كه كاری ضعیف و ناموفق بود. «دیوانه‌وار» با بازی «هریسون فورد»، «ماه تلخ»(1992)، «مرگ و دوشیزه»(1994) و «دروازه نهم»(1999) دیگر فیلم‌های «پولانسكی» در دهه‌ 90 بودند.
در سال 2002 بود كه «پولانسكی» شاهكار سینمایی‌اش را به جهانیان معرفی كرد؛ «پیانیست»، فیلمی درباره‌ جنایت‌ نازی‌ها در جنگ‌جهانی دوم كه همیشه او را آزار می‌داد.
این فیلم آمیزه‌ای از خاطرات «پولانسكی» و رمان «مرگ یك شهر» نوشته‌ی«ولادیسلاو اشپیلمن» بود كه آكادمی اسكار را مجبور كرد، سرانجام جایزه‌ بهترین كارگردانی سال 2002 را به او بدهد، هرچند خود او در مراسم حاضر نبود و «هریسون فورد» آن را دریافت كرد.
«پیانیست» جایزه‌ نخل طلای كن را گرفت و در جوایز «سزار» فرانسه، جایزه‌ بهترین فیلم و بهترین كارگردانی را نیز كسب كرد.
شاهكار «پولانسكی» همچنین جایزه‌ بهترین فیلم «بافتا» انگلیس، جایزه بهترین فیلم خارجی جوایز «دوناتلو» ایتالیا و جایزه‌ بهترین فیلم خارجی «گویا» اسپانیا را نیز به افتخارات سازنده آن افزود.
در تابستان 2004، «پولانسكی» آخرین فیلم خود با نام «اولیور توئیست» را براساس رمان معروف «چارلز دیكنز» ساخت
 
گردآوری:گروه فرهنگ وهنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: isna.ir