این پرنده بر خلاف تصور همگان، پرنده ای است كه در ایران باستان الهه خرد و اندیشه و نماد بینایی و تفكر بوده است. این پرنده تمام اوستا را از بر بوده و زرتشتی‌ها...


  این روزها محله دزاشیب تهران شاهد تولد جغدی چوبی است. این جغد چوبی كه چشم رهگذران را به خود خیره كرده است، از روی تنه درخت پوسیده‌ای سر برمی‌آورد و قرار است به یك اثر جاودانه تبدیل شود.
 
به گزارش خبرنگار فارس، كوچه پارس سابق، خیابان سلیمی در محله دزاشیب حوالی میدان تجریش، این روزها هر كس كه از جلوی باغ انجمن خوشنویسان ایران در این خیابان گذر می‌كند اگر رهگذر پیاده باشد چند دقیقه‌ای درنگ می‌كند و اگر سوار بر ماشین پا بر روی پدال ترمز می‌گذارد و كمی هاج و واج به زنی نگاه می‌كند كه با دریل و اره به جان یك تنه درخت افتاده است.

آنا قزوهانیان مدرك كارشناسی تئاتر با گرایش كارگردانی را از دانشگاه سوره در سال 1383كسب كرده است. او خودش می گوید كه همیشه مجسمه سازی را دوست داشته و از حدود 5 سال پیش نزد جمشید مرادیان مجسمه سازی را فرا گرفته است و از همان سال ها در كارگاه شخصی‌اش مجسمه سازی می‌كند. او تجربه قالب گیری، فایبر گلاس و سنگ را هم دارد و می گوید كه اگر باز هم به عقب برگردد تئاتر می‌خواند اما در حال حاضر برای تئاتر بیشتر مخاطب خوبی است تا كارگردان.

* ایده از كجا آمد؟
قزوهانیان در جواب این سوال كه چرا به فكر خلق این اثر افتاده است می‌گوید: به نوعی می توانم بگویم كه كم بودن مجسمه و‌آثار حجمی من را به این فكر انداخت. هنگامی كه آدم به اروپا سفر می كند و كشوری مثل ایتالیا را می بینید كه از در و دیوار و سقف و پنجره اش مجسمه می بارد، فقدان این آثار را در فضای شهری خودمان بیشتر حس می كند. فقدان آثار هنری در فضای شهری ما یك كنجكاوی و پرسش را ایجاد می كند كه چرا اینطوری است؟ من این كنجكاوی را دنبال كردم و بعد رفتم در دل مجسمه سازی و دیدم همان جایی هستم كه باید باشم.
وی ادامه می‌دهد: بعد از كار كردن در خلوت خودم و كارگاه به این نتیجه رسیدم كه نوع جدیدی از ارائه كار را تجربه كنم.
قزوهانیان كه چند سالی است برای خودش و در كارگاه شخصی كار می كند، چندین بار در نمایشگاه های گروهی و سمپوزیوم های چوب و احساس جمشیدیه و باغ موزه هنر ایرانی شركت كرده است، اما هنوز به دنبال عضویت در انجمن مجسمه سازان نرفته است.
او معتقد است: هنگامی كه نمایشگاه مجسمه گذاشته می شود، تعدادی مخاطبان خاص آثار هنری كه معمولا هم از دور بری های خود هنرمند هستند به دیدن آثار می آیند.
قزوهانیان درباره تجربه مجسمه‌سازی در فضای باز و عمومی می‌گوید: هنگامی كه در فضای عمومی، اثری را خلق می كنیم، همه اقشار را باید در نظر گرفت. پرفسور اقتصاد، پیك موتور سوار ، دكتر، كارگر افغانی همه و همه كسانی هستند كه مخاطب اثر من می شوند و این بسیار برای هنرمند لذت بخش است كه هیچ گاه در نمایشگاه به آن دست پیدا نمی كند.
وی ادامه می‌دهد: این خیابان در مسیر من بود و راستش من از به نمایش گذاشتن آثارم در نمایشگاه خسته شده بودم و به نظرم رسید كه می توان با این كار هم هنر مجسمه سازی را به میان مردم برد و هم درختان خشكیده شهر را جاودانه كرد.

* جاودانه كردن درختان خشكیده
قزوهانیان می‌گوید: به نظرم تنها چیزی كه می تواند درختان خشكیده شهر را جاودانه كند، تبدیل كردن آنها به آثار حجمی است. در این شهر شلوغ پر از خطوط افقی و عمودی كه مردم اكثرا عبوس و عصبانی و اخمو هستند، كسانی كه از اینجا عبور می كنند، در نهایت لبخندی به من می زنند و این یعنی این كه من به نتیجه دلخواه خودم رسیده ام و وقتی می آیند و ده دقیقه می ایستند من آن لذت را به دست می آورم.
وی درباره نحوه برخورد مسئولان شهرداری می‌گوید: روند گرفتن مجوز آسان تر از حد انتظارم بود و برخورد شهرداری هم بسیار خوب بود.
وی همچنین در رابطه با گرفتن مجوز از سازمان زیبا سازی شهرداری ادامه می‌دهد: بعد از ایده پردازی به سراغ سازمان زیباسازی شهرداری منطقه یك تهران رفتم و آقای میرزایی به رقم توقع و انتظار من، با برخورد بسیار خوب و روی گشاده از این طرح استقبال كردند. پس از انجام امور اداری و حدودا یك ماه دوندگی برای ساخت ماكت كار و گرفتن تاییدیه از سازمان و همچنین گرفتن مجوز از انجمن خوشنویسان( به منظور تامین برق دستگاه ها و در اختیار گذاشتن انبار برای نگهداری وسایل) مجوزها صادر شد و از حدودا 25 تیرماه شروع به كار كردم. روزی تقریبا سه ساعت بیشتر كار نمی كنم و در طول روز به دلیل گرمای زیاد و این كه دستگاه ها بسیار داغ می شوند از ساعت 17 تا 20 كار می كنم.
قزوهانیان همچنین از تبدیل تنه های درخت خشكیده تهران به مجسمه خبر می‌دهد و گفت: قرار شد كه طرح تبدیل درختان خشكیده تهران را به مجسمه از حوزه منطقه یك شروع كنم.

* چرا جغد؟
قزوهانیان درباره موضوع اثرش هم توضیحاتی می‌دهد: این یك تنه درخت خشكیده بسیار پوسیده بود كه در حدود 50 سانتی متر ارتفاع و40 سانتی متر عرض داشت. هرچند كه مدیر زیباسازی هم به من گفت كه این انتخاب خوبی نیست، اما من احساس كردم كه این تنه درخت خیلی منزوی است و هیچ كس به سراغش نمی‌رود. چرا كه هم پوسیده است و هم كوتاه، و مجسمه سازان ترجیح می دهند به دنبال تنه های درختی كه دیده می‌شوند، بروند.
وی ادامه می‌دهد: من به نظرم رسید كه طرحی را با موضوع اسطوره های ایرانی شروع كنم، كه هم تاریخ را ورق بزنیم و هم دید بصری مردم را تقویت كنیم. تقریبا هر رهگذری كه رد می شود، از من می پرسد چرا جغد؟ و من این قصه را برایش بازگو می كنم:
"این پرنده بر خلاف تصور همگان، پرنده ای است كه در ایران باستان الهه خرد و اندیشه و نماد بینایی و تفكر بوده است. این پرنده تمام اوستا را از بر بوده و زرتشتی‌ها به او فدیه‌های گوناگون می‌داده‌اند تا با خواندن اوستا شیاطین را از آنها در جنگ‌ها دور كند."
وی ادامه داد: من دوست داشتم جغد را كار كنم تا بتوانم به تصور بقیه نه بگویم. در یونان هم چنین داستانی بوده است و حتی آتن را شهر جغدها می‌نامیده‌اند. من دوست داشتم كه تصور بقیه را درباره این پرنده تغییر بدهم و فكر می‌كنم تا حدودی موفق هم بوده‌ام.
همچنین در افسانه‌های كهن آمده است كه پرندگان جغد را به پادشاهی بر می‌گزینند و زاغ مخالفت می‌كند.
نقل است كه زاغ دشمن جغد است و جغد هنگامی كه پیش سلیمان می‌رود، سلیمان چند سوال می‌پرسد كه من در انتهای كار آنها را به صورت لوح در كنار اثر نصب می‌كنم. سلیمان می‌پرسد چرا از آب ما نخوری؟ جواب می‌دهد بدان جهت كه اصحاب نوح بدان غرقه شدند! چرا از كشت ما نخوری؟ می‌گوید: بدان جهت كه آدم به جهت خوردن آن از بهشت دور شد! و در آخر می‌پرسد: چرا شامگاهان برون آیی؟ پاسخ می‌دهد: چون گناه آدمیان نبینم!

* شكل ظاهری اثر
قزوهانیان همچنین درباره شكل نهایی اثر می‌گوید: این جغد در نهایت داخلش خالی می‌شود و ارتفاع آن به حدود 60 سانتی متر در عرض 40 خواهد رسید . جنس اثر از چوب چنار است كه به دلیل پوسیدگی زیاد قطعاتی به آن اضافه شده كه دورنگی در آن مشخص است. در آخر كه كار تمام شود یك لایه تركیب نفت و روغن برای مقاومت و یك لایه گریس برای محافظت از سرما و باد و باران بر روی آن زده می‌شود.
وی درباره ایجاد حصار و حفاظت از این اثر هنری هم گفت: خیلی برایم جالب است كه مردم بیشتر از من نگران این جغد هستند و همه احتمال آسیب دیدن و یا حتی كندن آن را پس از اتمام می‌دهند، اما در پاسخ به همه آنها یك جمله می‌گویم : مردم در گذشته گل‌های فضای سبز خیابان را می‌كندند اما آنقدر كندند و دوباره كاشته شدند، كه دیگر كسی این كار را نمی‌كند. در مورد مجسمه هم این را می‌توان گفت كه اگر كسی آن را بكند من باز هم تعداد دیگری را می‌سازم.
وی در رابطه با ایجاد فضای اطراف جغد گفت: شاید سنگریزه دور آن بریزم و شاید هم به همین شكلی كه الان است با خرده‌های چوب دورش را بگذارم. اما قرار است یك اتفاق‌هایی بیافتد كه در انتهای كار دوست دارم همه از آن مطلع شوند.. خیلی‌ها هم از فروشی بودن این اثر سوال می‌كنند.
وی در مورد ادامه این پرو‍‍ژه بر روی دیگر درختان منطقه می‌گوید: در حال حاظر درخت دیگری را در منطقه نیاوران دیده‌ام و احتمالا پروژه‌های بعدی هم در منطقه یك تهران خواهد بود. بستگی دارد كه كجا كدام درخت منتظر من باشد و من آن را ببینم و یكی از الهگان ایرانی را بسازم.
قزوهانیان در انتها از مهربانی و شوق مردم محل و عابران می‌گوید: مردم خیلی خیلی اهمیت می‌دهند و تقریبا تمامی محل من را می‌شناسند. هر روز مردم برای من هدیه و یا حتی آبمیوه، چایی و یا گل ‌می‌آورند و خیلی مشتاق دانستن هستند. برای مثال یك كارگر قرار است گِل بیاورد و من به او ساختن حجم را در حین كارم یاد بدهم. وی در مورد حلقه زدن مردم هم می‌گوید: مردم می‌آیند و با ماكت بازی می كنند و سوال‌های خودشان را می‌پرسند.
آنا قزوهانیان را با جغد چوبی‌اش تنها می‌گذارم و یاد جمشید مرادیان استاد او می افتم كه برای نخستین بار پروژه تبدیل تنه های درخت خشكیده شهر را به مجسمه های اسطوره‌ای ایرانی آغاز كرد و تاكنون اغلب درخت های خشكیده خیابان دركه و باغ‌های اطراف این محل را به مجسمه‌های اسطوره‌ای چوبی تبدیل كرده است.
مرادیان سال گذشته نیز در باغ موزه هنر ایرانی چهار درخت خشكیده این باغ را به مجسمه‌های جاودان مبدل كرد.

 
جغد چوبی
 
 
 
 
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: farsnews.com