یكی از دلایل تاخیر در نمایش منشور كوروش در ایران كشف 2 قطعه دیگر از این اثر بود كه به گفته مسوولان انگلیسی می‌توانست اطلاعات جدیدتری را در خصوص این اثر داشته باشد. این ادعا ...
 
به گزارش جام جم آن لاین، شاید چهار ماه فرصت كمی برای بازدید از مهم‌ترین سند حقوق بشر دنیا در تهران باشد، اما سرانجام منشور كوروش روز شنبه به طور رسمی در موزه ملی ایران رونمایی شد تا تنها 160 روز فرمان كوروش در خانه این پادشاه بزرگ هخامنشی برای میراث دارانش به نمایش درآید. 
 نزدیك به 5 سال رایزنی و چالش فراوان میان مسوولان میراث فرهنگی و گردشگری ایران و موزه بریتانیا بالاخره نتیجه داد تا منشور كوروش هخامنشی در میان تدابیر ویژه حفاظتی و امنیتی، روز شنبه با حضور مسوولان ایرانی و انگلیسی در پیرترین موزه ایران رونمایی شود.منشور كوروش در واقع استوانه‌ای سفالین از جنس رس است كه اولین سند حقوق بشر در جهان نیز به شمار می‌آید. روی این استوانه 23 سانتی در حدود 40 سطر به زبان اكدی و به خط میخی بابلی حك شده است ـ كه دربرگیرنده فرمان‌هایی از كوروش، پادشاه مقتدر امپراتوری هخامنشیان است ـ در بخشی از آن به صلح و دوستی میان مردمان و همچنین آزادسازی بنده‌ها فرمان داده شده است. این شیء نفیس تاریخی كه حدود سال 1285 خورشیدی هنگام كاوش‌های باستان‌شناسی در بابل از سوی هورمزد رسام، باستان‌شناس انگلیسی آسوری‌تبار، به‌دست آمد، در آن زمان به بخش«ایران باستان» موزه بریتانیا سپرده شد تا سال‌های سال این سند تنها در این موزه به نمایش درآید.

آغاز كشمكش باستانی

برای نمایش این اثر تاریخی در ایران مقامات میراث فرهنگی ایران و موزه بریتانیا حدود 5 سال رایزنی كردند. این رایزنی‌ها اوایل سال گذشته نتیجه داد تا این منشور در خردادماه به ایران انتقال داده شود، اما باز هم این تاریخ به شهریورماه تغییر یافت تا به بهانه‌های واهی طرف انگلیسی از امانت این اثر به ایران در آن زمان خودداری كند.این موضوع در آن زمان با واكنش شدید حمید بقایی كه بتازگی به سمت ریاست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منصوب شده بود، روبه‌رو شد تا وی این موزه انگلیسی را به قطع كامل روابط تهدید كند. چندی بعد رابرت نیل مك گریگور، رئیس موزه بریتانیا به همین منظور به ایران آمد تا پیدا شدن 2 تكه دیگر را دلیلی بر امانت نسپردن این اثر به ایران معرفی كند. همین دیدار باعث شد تا بازهم اواخر سال گذشته مقدمات نمایش این اثر در ایران فراهم شود كه در نهایت با بدقولی مجدد انگلیسی‌ها در آن زمان، به روز گذشته و در زمانی كه هیچ كس گمان نمی‌برد این اثر اصلآ به ایران بیاید، موكول شود.

تعیین اصالت منشور

اما نمایش منشور كوروش در ایران مقدماتی داشت كه از مهم‌ترین آنها ساخت محفظه‌ای استاندارد در سطح جهانی برای این اثر از سوی مسوولان ایرانی بود. این محفظه شیشه‌ای كه هزینه بالایی را نیز در پی داشته است در مقابل بسیاری از حوادث ایمن است. اما از دیگر مقدمات نمایش این اثر در ایران تعیین اصالت این اثر از سوی كارشناسان و باستان شناسان ایرانی بود كه روز گذشته انجام گرفت.بر همین اساس روز گذشته و قبل از رونمایی در موزه ملی ایران، این اثر در حضور نماینده انگلیس و چند تن از باستان شناسان ایرانی بررسی شد كه در نهایت اصالت آن مورد تایید قرار گرفت. بر اساس تفاهم نامه به امضا رسیده تا پایان مدت نمایش این اثر در ایران تنها 2 نفر حق نزدیك شدن و تماس با این منشور را دارند كه طرف اول نماینده موزه انگلیسی و طرف دوم امین اموال موزه ملی ایران است.

نمایش تكه‌های پیدا شده منشور

یكی از دلایل تاخیر در نمایش منشور كوروش در ایران كشف 2 قطعه دیگر از این اثر بود كه به گفته مسوولان انگلیسی می‌توانست اطلاعات جدیدتری را در خصوص این اثر داشته باشد. این ادعا در آن زمان توسط یكی از باستان‌شناسان برجسته كشورمان رد شد، زیرا او معتقد بود كه تمامی آن چیزی كه باستان‌شناسان از متن این منشور خواسته بودند به دست آورده‌اند و این تكه‌ها نمی‌تواند اطلاعات جدیدتری را به مخاطب عرضه كند.
اما در هر صورت این 2 تكه نیز روز گذشته در كنار این منشور در موزه ملی به نمایش درآمد تا باز هم چالش جدیدی درباره حرف‌های ناگفته این منشور در مقابل باستان‌شناسان قرار گیرد.

برگزاری نشست‌های تخصصی

اما روز گذشته و در حاشیه رونمایی از این اثر در محفظه شیشه‌ای خود رئیس سازمان میراث فرهنگی در جمع خبرنگاران گفت: حدود یك ماه و نیم پیش، با حضور هیاتی از موزه بریتانیا قرارداد نمایش منشور كوروش منعقد شد اما بنا به شرایطی اطلاع‌رسانی این موضوع انجام نشد. وی با اشاره به موضوع ارائه ضرر و زیان در این قرارداد اظهار كرد: با اجرای این قرارداد، موضوع خسارت نیز از حیز انتفاع خارج شد. ضمن این‌كه براساس این قرارداد، اواخر شهریور ماه، زمان امانت منشور به ایران اعلام شد.
بقایی با بیان اینكه منشور كوروش 4 ماه در ایران به امانت گذاشته شده است تصریح كرد: زمان دقیق حضور و بازدید مردم متعاقباً اعلام خواهد شد. وی افزود: در حال حاضر از نظر امنیتی، سیستم‌های حفاظت الكترونیكی، فیزیكی و انفورماتیك موزه ملی به روز شده و مورد تایید موزه بریتانیا نیز قرار گرفته است. براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته قرار است در حاشیه نمایش منشور كوروش، نشست‌های تخصصی و بازدیدهای گروهی و تخصصی استادان، دانشگاهیان و صاحبنظران برگزار شود.
آیت‌الله مكارم شیرازی: منشور حقوق بشر كوروش، یادگاری پرارزش است
آیت‌الله مكارم شیرازی در دیدار با مسوولان سازمان میراث فرهنگی با ارائه دیدگاه خود درباره مقام ذوالقرنین در قرآن و اشاره به اهمیت منشور كوروش به عنوان سند جهانی حقوق بشر ابراز تمایل كردند تا از نمایشگاه منشور كوروش بازدید به‌عمل آورند.
به گزارش میراث آریا، جمعی از مسوولان این سازمان هفته گذشته به منظور بهره بردن از رهنمودهای آیت‌الله مكارم‌شیرازی در ارتباط با نحوه ثبت كتب اربعه شیعه و برگزاری نمایشگاه منشور كوروش در بیت ایشان حضور یافته بودند. در این دیدار آیت‌الله مكارم‌شیرازی با اظهار امیدواری نسبت به این‌كه ثبت ملی آثار تاریخی دلیل ماندگاری این ابنیه شود، فرمودند: در كنار این كار بایسته است حركت‌های علمی و فرهنگی نیز صورت پذیرد. در ادامه این نشست آیت‌الله مكارم شیرازی با اشاره به اهمیت منشور كوروش به عنوان سند جهانی حقوق بشر افزودند: از آنجا كه غرب به‌دنبال تحمیل فرهنگ خود در جهان است، لذا مساله حقوق بشر نیز مستثنی از این امر نبوده و غرب با افزودن فرهنگ نادرست خود قصد تهاجم به فرهنگ‌های اصیل را داشته است، در صورتی كه همین رفتار خارج از قواعد حقوق بشر است
 
  گردآوری:گروه فرهنگ وهنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir