باد «جومونگ» را با خود برد!

 

 2 سال پیش بود كه تب جومونگ ایران را فرا گرفت و سانگ ایل گوك بازیگر كره‌ای به شخصیتی پرطرفدار در كشور ما تبدیل شد. استقبال از سریال جومونگ آنقدر زیاد بود كه جامعه‌شناسان را در همان مقطع با این سوال روبه‌رو كرد كه چه عاملی باعث شده تا ایرانیان از یك سریال كره‌ای و شخصیت‌هایی مانند جومونگ و سوسانو خوششان بیاید و به طرفداران آنها تبدیل شوند؟ این شخصیت‌های كره‌ای كه هیچ سنخیتی با فرهنگ ایران و ایرانیان ندارند چگونه توانسته‌اند همذات‌پنداری مخاطبان ایرانی را برانگیزند.
چون زمانی شخصیت‌های یك فیلم یا سریال بین مردم محبوب می‌شوند كه توانسته باشند گوشه‌ای از زندگی شخصی یا اجتماعی مردم را به تصویر بكشند، اما جومونگ و سوسانو كه از دل تمدن كره بیرون آمده بودند، نمی‌توانستند ما به ازای ایرانی داشته باشند، اما به هر حال تب جومونگ چنان داغ شد كه هزاران ایرانی اعم از زن و مرد در مراسمی، ورود سانگ ایل گوگ را به ایران گرامی داشتند و كلی با او عكس یادگاری گرفتند.

 

این استقبال چنان پرشور و هیجان بود كه دعوت‌كنندگان جومونگ به ایران قول دادند بازیگر نقش سوسانو را هم به ایران بیاورند كه ‌این اتفاق رخ نداد! شبكه 3 سیما هم كه دید با پخش سریال افسانه جومونگ آمار مخاطبان خود را چندین برابر كرده سریال سرزمین بادها را از كره خریداری كرد تا با نمایش زندگی نوه جومونگ و حضور ایل گوگ، مخاطبان خود را حفظ كند، اما واقعیت این است كه سرزمین بادها و جومونگ این بار نتوانستند در ایران طرفدار پیدا كنند.

 

عدم موفقیت سریال سرزمین بادها را می‌توان از جنبه‌های مختلف بررسی كرد، اما واقعیت این است كه ریشه‌یابی اصلی استقبال مردم از سریال‌هایی مانند جواهری در قصر (یانگوم) و افسانه جومونگ به عهده مراكز تحقیقاتی دولتی است.

مثلا مركز تحقیقات صدا و سیما می‌توانست روی این قضیه كار كند و چون مركز معتبری است، نتیجه تحقیقات خود را منتشر كند یا در اختیار مدیران سازمان قرار دهد تا آنها با نگاهی به آینده و با نگرشی همه‌جانبه‌تر سریال‌های خارجی را برای پخش از تلویزیون انتخاب و خریداری كنند.

 

اما یكی از دلایلی كه مردم نه‌تنها از سریال سرزمین بادها بلكه از دیگر سریال‌های خارجی استقبال چندانی نمی‌كنند پخش سریال‌های ایرانی است كه تعداد آنها زیاد شده است و شبكه‌های مختلف در طول شبانه‌روز معمولا یك یا چند سریال در حال پخش دارند.

وقتی سریال‌های ایرانی بتوانند نظر مخاطبان را جلب كنند این مخاطبان دیگر تمایلی به تماشای سریال‌های خارجی نخواهند داشت و حتی برای دیدن سریال شبكه‌های ماهواره‌ای را هم انتخاب نخواهند كرد.

البته هر چقدر سریال‌های داخلی از داستانی جذاب‌تر، شخصیت‌پردازی قوی‌تر و بازیگرانی متفاوت‌تر برخوردار باشند، بیشتر می‌توانند مخاطبان را راضی نگه دارند.

سریال‌های ایرانی در سال‌های اخیر به سمتی رفته كه قهرمان ندارد. معمولا چند شخصیت به صورت موازی داستان را پیش می‌برند.

این شخصیت‌ها یا مثبت هستند یا منفی اما هیچ كدام قهرمان نیستند در صورتی كه یكی از شخصیت‌ها كه معمولا به گروه مثبت‌ها تعلق دارد، می‌تواند به قهرمان تبدیل شود. قهرمان در واقع الگویی برای دیگر شخصیت‌های سریال است كه بین مردم هم طرفدار پیدا می‌كند.

قهرمان‌سازی می‌تواند سریال را به اثری پرطرفدار تبدیل كند. این اتفاق در سریال‌هایی كه سیروس مقدم كارگردانی می‌كند معمولا رخ می‌دهند. مثلا در سریال نرگس در گروه منفی‌ها بدمنی قوی مانند شوكت وجود داشت و در گروه مثبت‌ها شخصیتی محكم مانند نرگس.

 

در سریال رستگاران هم روناك یونسی بازیگری بود كه می‌توان او را ایفاكننده نقش یك قهرمان زن دانست كه در مقابل او شخصیتی منفی حضور داشت كه نقشش را آتیلا پسیانی بازی می‌كرد.

در سریال «مرد هزار چهره» هم كه یكی از موفق‌ترین سریال‌های كمدی تلویزیون است، مسعود شصتچی قهرمانی خیالی بود كه در ناخودآگاه مردم حضور دارد و در این سریال به تصویر درآمده بود.

سریال‌های جواهری در قصر و افسانه جومونگ قهرمانان و ضدقهرمانان زیادی داشتند به همین دلیل توانستند مخاطبان زیادی را به خود همراه كنند، اما سریال سرزمین بادها دارای شخصیت‌های منفی و مثبت زیادی است كه در مواقع مختلف رودرروی یكدیگر قرار می‌گیرند و به همین دلیل نتوانسته‌اند نظر مخاطب را جلب كنند.

اگر به سریال‌های خارجی در حال پخش از تلویزیون دقت كنیم به این نكته پی می‌بریم كه سریال‌هایی كه قهرمان دارند، موفق‌تر هستند. مثلا سریال پزشك دهكده كه یك زن در آن قهرمان است از سریالی مانند پرستاران كه شخصیت‌های زیاد و مثبت و منفی دارد بیشتر توانسته بین مردم طرفدار پیدا كند.

در تلویزیون كشور ما هر چه زمان می‌گذرد قهرمان‌پردازی در سریال‌ها كمتر می‌شود. در صورتی كه یكی از راه‌های جذب مخاطب بیشتر برای یك اثر سینمایی یا تلویزیونی خلق قهرمانی است كه مردم او را دوست دارند و تمایل دارند ما به ازای او را در اجتماع یا خانواده ببینند. 

قهرمان برای مدتی در ذهن مخاطب می‌ماند و با ورود قهرمانی دیگر در سریال دیگر، قهرمان قبلی به فراموشی سپرده می‌شود به همین دلیل نمی‌توان زیاد نگران تاثیر قهرمانان تلویزیونی بر ذهن مخاطب یا الگوسازی از روی او بود. حتی سریال‌های خارجی كه برای پخش از تلویزیون هم خریداری می‌شود سریال‌هایی هستند كه قهرمان یا ضدقهرمان ندارند.

این روش در درازمدت می‌تواند باعث ریزش مخاطب شود چون او در همه سریال‌ها شاهد شخصیت‌های مشابه می‌شود. شخصیت‌هایی كه یا فقط به راه خوب می‌روند یا فقط به راه بد یا میانه‌روهای خنثی هستند كه در بیننده ایجاد انگیزه‌ای نمی‌كنند.

البته در این میان باید به این نكته هم اشاره كرد كه در سریال‌های اخیر گاهی شخصیت ‌های منفی پررنگ‌تر از شخصیت‌های مثبت تصویر شده‌اند كه اگر این رویه ادامه یابد می‌تواند در درازمدت روی بیننده تاثیر سوء داشته باشد.

باید این نكته را به خاطر داشت كه تحول شخصیت منفی در پایان داستان و به شكل شتاب‌زده نمی‌تواند از تاثیر منفی كه بر ذهن مخاطب گذاشته است كم كند، چون بیننده این تحول شتابزده را نخواهد پذیرفت.

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir