«مونالیزا» با گذشت 5 قرن هم‌چنان می‌خندد

 

تابلو معروف مونالیزا یا همان «لبخند ژكوند»، شاهكار لئوناردو داوینچی در قرن شانزدهم، در چنین روزی ـ22 آذر ماه (13 دسامبر) ـ به دنیای هنر معرفی شد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، لئوناردو داوینچی كه در قرن شانزدهم تابلو مونالیزا را روی تابلو از چوب درخت سپیدار و با رنگ روغن خلق می‌كرد، هرگز تصور نمی‌كرد كه این اثر بی‌نظیر روزی به یكی از ارزشمندترین میراث هنری دنیا تبدیل شود. این تابلو كه به جهت چهره‌ی خاص زنی كه به تصویر كشیده شده به لبخند ژكوند نیز معروف است در دوره‌ی رنسانس در فلورانس توسط داوینچی كشیده شد و هم‌اكنون در موزه‌ی لوور پاریس نگهداری می‌شود.
داوینچی در سال 1503 یا 1504 در ایتالیا شروع به خلق این اثر هنری كرد و به گفته‌ی «جورجیو واساری»، از معاصران وی، داوینچی پس از چهار سال كار به روی این تابلو، آن را نیمه تمام رها كرد، اما سه سال بعد، پس از سفر به پاریس آن را دوباره از سرگرفت و مدتی پیش از مرگ در سال 1519 آن را به اتمام رساند.
داوینچی در سال 1616 به دعوت پادشاه فرانكو اول این تابلو را از ایتالیا به فرانسه برد و پس از مرگ، پادشاه فرانكو آن را خریداری كرد تا آن كه بعدها در اختیار لویی چهاردهم قرار گرفت.
لویی چهاردهم شاهكار داوینچی را به كاخ ورسای منتقل كرد و پس از انقلاب فرانسه در موزه‌ی لوور جای گرفت، اما بعدها ناپلئون اول آن را به اتاق خواب خود منتقل كرد؛ هرچند بار دیگر به موزه‌ی لوور بازگشت.
گمانه‌زنی‌های زیادی درباره‌ی مدل و چشم‌انداز این تابلو نقاشی وجود دارد، مثلا این‌كه داوینچی در خلق این اثر كمال صداقت را داشته و در به تصویر كشیدن زیبایی این زن اغراق نكرده است و یا این‌كه به ادعای كارشناسان هنری چین، زمینه‌های پشت تصویر برگرفته از نقاشی‌های چینی است. عنوان این نقاشی نشات گرفته از توضیحی است كه «جروجیو واساری» در شرح حال خود از داوینچی، 31 سال پس از مرگ او نوشت.
وی معتقد بود كه داوینچی این نقاشی را برای فرانچسكو دل ژكوند، تاجر ابریشم اهل فلورانس كشید و پورتره همسر وی، مونالیزا بوده است.
شهرت تابلو مونالیزا در 22 اوت 1911 پس از سرقت در موزه‌ی لوور دو چندان شد. پلیس فرانسه در بازجویی‌های خود حتی پابلو پیكاسو را نیز احضار كرد. در حالی گمان می‌رفت كه این شاهكار بی‌نظیر دیگر برای همیشه از دست رفته است، دو سال بعد سارق واقعی كه از كارمندان موزه بود، شناسایی و دستگیر شد. وی قصد داشت این تابلو را به مسوولان موزه فلورانس بفروشد.
مونالیزا در سراسر گالری‌های ایتالیا به نمایش درآمد و پس از آن در سال 1913 به لوور بازگشت. سال 1956 با اتفاقات ناخوشایندی برای تابلو مونالیزا همراه بود. ابتدا قسمت‌های پایین این تابلو توسط اسید از بین رفت و در دسامبر همان سال، یك شهروند اهل بولیوی سنگی بر روی آن پرتاب كرد كه آرنج سمت چپ تصویر این زن را تخریب كرد. استفاده از شیشه ضد گلوله این اثر هنری گرانقیمت را در برابر حملات بیشتر مصون نگه داشت تا این‌كه در آوریل 1974، یك زن معلول كه نسبت به سیاست‌های موزه‌ی ملی توكیو در قبال معلولان معترض بود، هنگام برپایی گالری ویژه‌ی نمایش مونالیزا بر روی آن رنگ قرمز پاشید. اخیرا دو پژوهشگر اسپانیایی با انجام آزمایش‌های متعدد معمای لبخند ژكوند كه مرموز‌ترین تابلو داوینچی است را رمز‌گشایی كردند.
به گفته‌ی آن‌ها، جریان‌هایی از اطلاعات وجود دارند كه به آن‌ها «كانال» گفته می‌شود. این كانال‌ها داده‌های مربوط به بزرگی، نور و موقعیت یك شئی را رمز‌گذاری می‌كنند و موجب می‌شوند كه هر بار به لبخند ژكوند نگاه می‌شود، یك درك متفاوت از حالت آن استنباط شود.