سریال‌هایی كه دیده شدند

 
برای سازندگان سریال‌های تلویزیونی و البته خود صدا و سیما فارغ از سطح كیفی تولیدات سرگرمی و مثلا فاخر بودن یك سریال تلویزیونی كه به مولفه‌ها و شاخص‌های تعریف شده آنها پایبند باشد، رضایت و نظر مثبت مخاطبان و تماشاگران این مجموعه‌های تلویزیونی نیز واجد اهمیت زیادی است. یكی از راهكارهای علمی و قابل استناد برای شناخت و درك درست از میزان این رضایتمندی آمارگیری و درواقع نظرسنجی‌هایی است كه از مردم درباره سریال‌های تلویزیونی صورت می‌گیرد. هرچند نقادی‌ها و اظهار نظر كارشناسانه منتقدان را نیز می‌توان به عنوان معیاری برای سنجش كم و كیف این سریال‌ها در نظر گرفت.
اگر سریال‌های تلویزیونی را به 2 گروه عمده مناسبتی و روزانه تقسیم كنیم، معمولا مجموعه‌های نوع اول به واسطه دلایلی فرامتنی و اجتماعی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. اولین از این گروه نیز سریال‌های نوروزی هستند كه به دلیل آمیختگی با ایام نوروز و توجه بیشتر مخاطبان به تلویزیون و برنامه‌های آن ازجمله سریال‌های پرمخاطب در طول سال قرار می‌گیرند. اهمیت جذب مخاطب برای این سریال‌ها در بستر رقابت‌های رسانه‌ای شبكه‌های مختلف در این ایام قابل درك است.
در میان سریال‌های نوروزی سال 89، دو سریال چاردیواری و زن‌ بابا بیش از مجموعه‌های دیگر مورد توجه قرار گرفت. براساس نظرسنجی خبرگزاری جمهوری اسلامی، سریال‌های چاردیواری و زن بابا موفق‌تر عمل كرده و تماشاگران بیشتری را جلب نموده‌اند. اما خبرگزاری ایرنا، بازنده اصلی میدان سریال‌های نوروزی در سال 89 را سریال ده‌نمكی دانسته است. انتخاب مسعود ده‌نمكی برای ساخت مجموعه‌ای نوروزی با توجه به سری پرفروش اخراجی‌ها، انتخاب هوشمندانه‌ای به نظر رسیده و به لحاظ خبری نیز بیشترین حجم خبر را نیز به خود اختصاص داده بود. اما همه اینها با پخش چند قسمت از كار به یكباره فرو ریخته و فیلمنامه بشدت ضعیف و شعاری‌اش تماشاگران را از تماشای ادامه كار منصرف می‌ساخت. اما دراین میان چاردیواری ساخته سیروس مقدم موفق‌ترین كار نوروزی سیما لقب گرفت. سیروس مقدم از جمله كارگردان‌هایی است كه سریال‌های او فارغ از نقاط ضعف و قدرتش، بسیار پرمخاطب بوده و شاید به همین دلیل باشد كه او پركارترین كارگردان تلویزیونی در زمینه ساخت سریال محسوب می‌شود. موفقیت چاردیواری صرفا به كمدی بودن یا زمان نمایش آن برنمی‌گردد. مقدم همین امسال نیز با سریال تراژدی و تلخ زیرهشت بازهم موفق شد مخاطبان زیادی را پای تلویزیون بنشاند. داستان این ملودرام اجتماعی درباره پسر جوانی به‌نام عطاست كه آرزوهای بزرگی دارد و می‌خواهد یكشبه به این آرزوها برسد، اما به خاطر سرقت ناموفقی كه می‌كند، به زندان می‌افتد و در زمان آزادی‌اش نگاهی متفاوت به زندگی پیدا می‌كند و برای گرفتن انتقام، زندگی دیگری را آغازمی‌كند و...
سریال زیر هشت یك رقیب سرسختی در شبكه سوم به نام فاصله‌ها داشت كه براساس نظرسنجی صورت گرفته در بین برنامه‌های صدا و سیما 85 درصد ببیننده داشت و از بین این میزان 95 درصد اعلام رضایت كرده‌اند. این در حالی است كه مجموعه زیر هشت كه از شبكه اول سیما پخش می‌شد، 10 درصد كمتر از سریال فاصله‌ها بیننده و رضایتمندی داشت كه البته بتدریج این میزان افزایش پیدا كرد.
برخی علت این امر را تلخ و اندوهگین بودن سریال زیر هشت دانسته یا سریال فاصله‌ها را به دلیل توجه به برخی مسائل مبتلا به جوانان موجب پربیننده شدن آن می‌دانستند. سریال تاوان ساخته شهرام شاه‌حسینی با بازی پژمان بازغی و رضا رویگری نیز با 45 درصد بیننده و 87 درصد رضایتمندی در جایگاه سوم قرار گرفت. به هر حال زیر هشت و فاصله‌ها هر دو از جمله سریال‌های پرمخاطب در سال 89 محسوب می‌شدند كه البته زمان پخش آن در فصل تابستان را نباید نادیده گرفت.
یكی از پربیننده‌ترین فصل‌های تلویزیون ایام ماه مبارك رمضان است كه در یك دهه گذشته به دلیل سنت سریال‌سازی و توجه مخاطبان به سریال‌های مناسبتی این ماه بیش از ماه‌های دیگر سال اهمیت دارد. با این حال پرویز فارسیجانی دبیر شورای معارف سیما، درباره مقایسه میزان رضایتمندی برنامه‌های نمایشی و سایر برنامه‌ها گفت: درصد رضایتمندی مردم از برنامه‌های نمایشی در رمضان سال جاری پایین است. در ماه رمضان امسال 4 سریال از شبكه‌های مختلف سیما روی آنتن رفت كه نظرسنجی مركز تحقیقات سازمان صدا ‌و سیما نشان می‌دهد سریال جراحت به كارگردانی محمدمهدی عسگرپور در میان مجموعه‌های ماه‌رمضان امسال، رتبه‌ اول را از آن خود كرده است.
مجموعه جراحت با 74 درصد بیننده در رتبه اول قرار گرفت. سریال‌های ملكوت ساخته محمدرضا آهنج با 65 درصد، در مسیر زاینده‌رود به‌كارگردانی حسن فتحی با 58 درصد و تكرار خانه‌به‌دوش به كارگردانی رضا عطاران با 42 درصد بیننده به ترتیب در رتبه‌های دوم تا چهارم قرار گفتند. مجموعه نون و ریحون ساخته فرزاد موتمن هم رتبه پنجم را از آن خود كرد.
اما بدون شك نقطه عطف سریال‌های تلویزیونی در سال 89 و اساسا یكی از مهم‌ترین اتفاقات رسانه‌ای در مجموعه صدا و سیما آغاز پخش سریال عظیم مختارنامه است كه پس از 8 سال فرآیند تولید بالاخره در مهر ماه سال جاری برای نمایش آماده شد. این سریال تاریخی ـ مذهبی هم به واسطه نام داوود میرباقری كه عنوان كارگردانی سریال امام علی(ع) را نیز یدك می‌كشید و البته خط و ربط قصه مختار به قیام كربلا و عاشورا مورد توجه بسیاری از مخاطبان تلویزیونی قرار گرفت و به عنوان فاخرترین سریال تلویزیونی در سال 89 و البته عظیم‌ترین و پرهزینه‌ترین سریال در تاریخچه تلویزیون شناخته شد.
سایت رسمی مختارنامه در نظرسنجی از كاربران خود پرسیده است «كدامیك از 10 قسمت مختارنامه بیشتر به دل شما نشست». مخاطبان این سریال در پاسخ به این نظرسنجی با حدود 52 درصد به قسمت نهم (نینوا) و پس از آن با 21 درصد قسمت دهم (خون خدا) رای داده‌اند. بر اساس این نظرسنجی این طور به نظر می‌رسد كه بینندگان این مجموعه عظیم تاریخی ـ مذهبی، نمایش صحنه‌های واقعه كربلا را پسندیده و بیشتر از سایر قسمت‌ها به آن علاقه‌ نشان داده‌اند. نظرسنجی درباره سریال مختارنامه در مصاحبه‌های تلویزیونی و گزارش‌های خبری شبكه اول نیز نشان داد كه این سریال بشدت مورد توجه طیف‌های مختلف مردم و مخاطبان عام و خاص قرار گرفته است و میزان رضایتمندی از آن در وضعیت مطلوبی قرار دارد. نگاهی اجمالی به سریال‌های پرمخاطب تلویزیون در سال 89 نشان می‌دهد كه جذابیت سوژه و قصه‌پردازی، روایت خوب و حرفه‌ای، شخصیت‌پردازی‌های ماندگار و توجه به تكنیك‌های فنی و جلوه‌های ویژه در كنار بازی‌های خوب و چشمگیر می‌تواند در افزایش رضایتمندی مردم از سریال‌های تلویزیونی تاثیر زیادی داشته و دیده شوند