پایتخت
«پایتخت» هم برخلاف نامش، مشکلات مهاجرت یک خانواده شهرستانی از شمال کشور به تهران را روایت می کند و در همین زمره قرار می گیرد.ابتدا قرار بود سریال طنز....
 
همه مجموعه های تلویزیونی را می توان در یک تقسیم بندی در دو نوع و گونه کلی دسته بندی کرد. نخست سریال های مناسبتی و گروه دوم سریال های عادی، روزانه یا هفتگی (روتین). در بخش سریال های مناسبتی نیز دو گروه سریال های ویژه نوروزی و سریال های ویژه ماه مبارک رمضان در این تقسیم بندی قرار می گیرند. اما سریال های نوروزی سیما در سال ۹۰، با توجه به علاقه مخاطبان سریال هایی با محتوای طنز و کمدی بودند. یکی از پربیننده ترین شبکه های تلویزیونی (با توجه به گستره پوشش) شبکه ملی یا همان شبکه اول سیماست. امسال این شبکه برای سومین سال متوالی، ساخت سریال نوروزی خود را به کارگردان با تجربه این سال های سیما (سیروس مقدم) سپرد تا پس از «پیامک از دیار باقی» و «چاردیواری»؛ «پایتخت» سومین و بنا به گفته همین کارگردان سخت ترین تجربه وی قلمداد شود. خوشبختانه چند سالی است که برخی شبکه های مختلف تلویزیونی با فاصله گرفتن از فضای سریال های پرتجمل، علاقه ویژه ای به روایت زندگی طبقات متوسط و فرودست جامعه نشان می دهند. در همین زمینه برخلاف همیشه شاهد روایت هایی از زندگی مردم دیگر نقاط کشور (خارج از تهران) در قالب داستان هایی جذاب هستیم. «پایتخت» هم برخلاف نامش، مشکلات مهاجرت یک خانواده شهرستانی از شمال کشور به تهران را روایت می کند و در همین زمره قرار می گیرد.ابتدا قرار بود سریال طنز «توطئه فامیلی» اثر رامبد جوان در ایام نوروز از شبکه اول به نمایش درآید. اما در نهایت سیروس مقدم که نوروز سال گذشته با «چاردیواری»اش میهمان منازل مردم شد و توانست عنوان پرمخاطب ترین سریال نوروزی سال را به خود اختصاص دهد، امسال سوژه ای جالب توجه را براساس متن «محسن تنابنده» (نویسنده و بازیگر اوج گرفته سال های اخیر تلویزیون و سینما) و خشایار الوند راهی آنتن کرد که به دلیل موضوع، تنوع و لوکیشن های خارجی و داخلی آن، جزو دشوارترین سریال های تلویزیونی به لحاظ کارگردانی بود. قصه پرفراز و نشیب، بازی های بسیار روان و نقش آفرینی خوب بازیگران اصلی سریال به خصوص محسن تنابنده (نقی)، علیرضا خمسه (باباپنجعلی)، ریما رامین فر (هما) و احمد مهران فر (ارسطو) و گریم بسیار خوب مجید اسکندری، ازجمله نقاط قوت سریال تلویزیونی «پایتخت» بود که سبب شد بسیاری از هموطنان در ایام نوروز ۹۰، به تماشای این سریال بنشینند. در حال حاضر سیروس مقدم با تجربیات ریز و درشت از سال ها سریال سازی در سیمای جمهوری اسلامی ایران و با انبوهی از تجارب گوناگون کارگردانی در انواع مختلف سریال سازی از «نرگس» تا «ریحانه»، از «رستگاران» و «اغماء» تا «روز حسرت» و...، به گونه ای نبض مخاطب ایرانی را در دست دارد.
هرچند به تصویر کشیدن مشکلات مهاجران شهرستانی در «پایتخت» و مشکلات پایتخت نشینی حرف تازه ای در تلویزیون و سینمای ما نیست، اما باید قبول کرد نوع روایت واقع گرایانه و به دور از تکلف نویسنده و کارگردان، ارزش های بومی موسیقی آریا عظیمی نژاد، محتوا و پیام های اخلاقی نهفته در داستان، تصویربرداری مستندگونه و تدوین مناسب، از جمله ارزش های غیرقابل انکار «پایتخت» بود.

نگاهی به فیلم های سینمایی نوروزی شبکه اول
همه ساله شبکه اول سیما مجموعه ای از فیلم های سینمایی را، برای تعطیلات نوروزی در نظر می گیرد. سال ۹۰ نیز مسئولان این شبکه، فیلم های سینمایی متفاوتی را برای نمایش در این ایام در نظر گرفته بودند. با نگاهی به اسامی فیلم های به نمایش درآمده از شبکه اول سیما، جای خالی فیلم های سینمایی ایرانی به شدت به چشم آمد و فیلم های ایرانی به نمایش درآمده نیز اغلب «تله فیلم های معمولی» (فیلم های تلویزیونی) بود. اما در بخش فیلم های خارجی شبکه اول، انتخاب های متنوع و جالبی برای نمایش نوروزی داشت و تقریبا در هر ژانر (گونه) سینمایی، یک فیلم خوب در این مجموعه قرار داشت. سرآمد فیلم های خارجی شبکه اول نمایش ۳ فیلم تازه و مطرح از سه کارگردان نامی سینمای جهان بود. «جزیره شاتر» اثر تحسین شده «مارتین اسکورسیزی»، «تلقین» اثر قابل تأمل و برنده ۴ جایزه اسکار به کارگردانی «کریستوفر نولان» و «به دنبال اریک» ساخته تحسین شده «کن لوچ» که این آخری با خوش سلیقگی و انتخاب مناسب مسئولان سیما با توجه به محتوای ورزشی (فوتبالی) برای نمایش در روز چهارشنبه (۱۰ فروردین) هم زمان با شهر آورد قرمز و آبی پایتخت انتخاب شد اما متاسفانه قربانی ساعت پخش نامناسب شد چون نیمی از فیلم دقیقا هم زمان با این مسابقه فوتبال بود! در مجموع مجموعه فیلم های نوروزی شبکه اول بدون توجه به ضعف نمایش تولیدات سینمایی داخل، مجموعه ای راضی کننده بود. همین جا باید افزود که نوروز ۹۰ در بسته برنامه های نوروزی، مستندهای قابل توجه «بوی جوی مولیان»، «بهارستان» و مسابقات تلویزیونی «باهم» و «کی هستی» هم مخاطبان خاص خود را داشت.

«راه در رو»ی شبکه سوم به نوروز ۹۰!
شبکه سوم سیما با توجه به تعریف نوع مخاطب آن که باید مجموعه ای از برنامه های مورد توجه جوانان باشد، امسال هم از الگوی نمایش سریال های کمدی نوروزی پیروی و سریال کمدی و طنز«راه در رو» به کارگردانی«سعید آقاخانی» را راهی آنتن کرد. نوروز سال گذشته نیز همین کارگردان سریال«زن بابا» را در همین شبکه ارائه کرد اما «راه در رو» در مقایسه با «زن بابا» به مراتب نقاط ضعف کمتری داشت. «راه در رو» سریالی در گونه «کمدی اجتماعی» بود که با مجموعه ای از بازیگران شناخته شده در عرصه طنز تلویزیونی ازجمله: مهران غفوریان، سعید آقاخانی، یوسف تیموری، رضا نیکخواه، مرجانه گلچین،امیر غفارمنش، احمدپورمخبر، حلیمه سعیدی، روشنک عجمیان، جلیل فرجاد و... ، داستانی پرافت و خیز را روایت می کرد. نویسنده این سریال «مصطفی کیانی» بود و مثل سریال های «زن بابا» و «خوش نشین ها» تیم دو نفره «مهران مهام» و «ایرج محمدی» تهیه کنندگی آن را بر عهده داشتند. «راه دررو» با توجه به اقبال مخاطب عام از سریال های کمدی و کمدی کلامی و البته محتوایی نهفته در آن ، طرفداران خود را داشت و توانست تا حدودی انتظارات را برآورده کند. مهران غفوریان و یوسف تیموری زوج موفق کمدی که قبلا تجربه ای را در فیلم تلویزیونی «کبری ۰۰۱۱» داشتند؛ در این سریال هم این تجربه موفق را تکرار کردند.اما بدون تردید بازی خوب «مرجانه گلچین» یکی از نقاط قوت این سریال بود، گرچه خطر کلیشه شدن در چنین نقش هایی آینده کاری این بازیگر باتجربه را تهدید می کند.
«راه دررو» نیز هم چون سریال «پایتخت» در آخرین روزهای سال ۸۹ آماده نمایش شد چرا که مسئولان این شبکه قرار بود سریال «چهارچرخ» محصول مشترک اصغر نعیمی و جواد مزدآبادی را برای نوروز ۹۰ راهی آنتن کنند، اما با آماده شدن «راه در رو» این سریال، جایگزین «چهارچرخ» شد و در مجموع توانست رضایت نسبی طیف مخاطبان خود را به دست آورد.

«خنده بازار» و رویکرد جدید شبکه سوم...
نوروز سال ۹۰ پس از گذشت سال ها از طنزهای انتقادی«مهران مدیری» در نقد برنامه های تلویزیونی، شبکه سوم با مجموعه طنز«خنده بازار» برنامه های مختلف شبکه های گوناگون را دستمایه طنز و انتقاد کرد.
برنامه های تلویزیونی «هفت»، «نود»، «مردان آهنین»، «دو قدم مانده به صبح»، «اخبار هواشناسی»، «صبح و زندگی»، «سلامت باشید »و... توسط شهاب عباسی (بازیگر و کارگردان جویای نام تلویزیون) در این برنامه طنز، هدف انتقادات صریح و نیش دار قرار گرفت تا پس از سال ها ، دوباره شاهد اتخاذ رویه ای مرسوم و رایج در سینما و تلویزیون سایر نقاط جهان باشیم.
هرچند به تصویر کشیدن تصویر کاریکاتورگونه این برنامه ها در برخی موارد( با توجه به کنایه های تند و تیز موجود در آن) شاید تا حدی موجب رنجش خاطر دست اندرکاران برخی برنامه های تلویزیونی را فراهم آورد اما باید دانست که شوخی با برنامه های تلویزیونی و تحمل آن، یکی از نشانه های انتقادپذیری رسانه می باشد.

نگاهی به سایر برنامه های نوروزی شبکه ۳
نوروز ۹۰، نمایش فیلم های سینمایی جذاب خارجی، بخشی از برنامه های سرگرم کننده شبکه سوم بود و بازهم کمبود فیلم های سینمایی ایرانی، در این زمینه مشهود بود.
سه فیلم خارجی «گردشگر»، «شهر» و «شبح نویسنده» از میان فیلم های به نمایش درآمده نسبتا معروف تر بودند. به خصوص فیلم «شهر» به کارگردانی بازیگر و کارگردان هالیوودی (بن افلک) و جدیدترین ساخته کارگردان لهستانی الاصل سینمای جهان رومن پولانسکی به نام «نویسنده پشت پرده» که با نام «شبح نویسنده  به نمایش درآمد، محصولات جدیدتری بودند. برنامه «مردان آهنین» هم طبق معمول سال های اخیر طرفداران خاص خود را داشت. هرچند تغییر مجری همیشگی این برنامه (رضا جاودانی) چندان به مذاق طرفدارانش خوشایند نبود اما در نظر گرفتن بخش های جدید، تا حدودی این مشکل را برطرف کرده بود. مستندهای «ذره بین» و«رکورد» ، پاسخ به سوالات اعتقادی، سینما پشت پرده، مستند جانوران مرگ بارو... نوروزانه های دیگر شبکه سوم سیما در سال ۹۰ بود. با توجه به نوع مخاطب، کمبود محسوس برنامه های ورزشی در نوروز ۹۰، نسبت به سال های گذشته بسیار جلب توجه می کرد. در مجموع برنامه ریزان شبکه سوم کوشیدند سال ۹۰ را با برنامه های شاد و نوروزی آغاز کنند و تا حدود زیادی در این هدف نیز موفق بودند.
 
 
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: .khorasannews.com