فروش سی‌دی سریال‌های نوروزی در بازار غیررسمی

 

 سی‌دی‌های سریال‌های «پایتخت»،‌ «راه‌در‌رو»، «موج و صخره» و مجموعه «كلاه‌قرمزی نود» در گوشه پیاده‌روهای سطح شهر به قیمت 5 تا 10 هزار تومان به فروش می‌رسند و استقبال مردم از این محصولات قاچاق بسیار چشمگیر است.
 
دی‌وی‌دی‌های «كلاه قرمزی» و «پایتخت» خیلی زود به فروش می‌رسند و دستفروشان به خریداران مشتاق قول روزهای بعد را می‌دهند. در فضای مجازی اینترنت هم بازار دانلود فایل‌های سریال‌ها بسیار داغ است.
این اتفاق از این جهت كه استقبال مردم از برخی محصولات نمایشی تلویزیون را نشان می‌دهد خوشحال‌كننده است، اما روی دیگر سكه این است كه سی‌دی‌ها به صورت بی‌كیفیت به مردم عرضه می‌شود و سود اقتصادی ناشی از آن در جیب یك عده دلال و دستفروش می‌رود. در این رابطه با چند تهیه‌كننده و مدیر سیما به گفت‌وگو نشستیم و نظر آنها را جویا شدیم.

مردم این دی‌وی‌دی‌ها را نخرند
محمود رضوی، تهیه‌كننده سریال موج و صخره می‌گوید: حقوق مادی و معنوی این سریال متعلق به تلویزیون است. ما فقط تهیه و تولیدش را انجام می‌دهیم. حق بهره‌برداری‌اش متعلق به سازمان صدا و سیماست.
او با بیان این كه فضای تلویزیون با سینما فرق دارد، تاكید می‌كند: در سینما پس از اكران می‌توانیم فیلم را به شبكه سینمای خانگی یا تلویزیون بفروشیم، اما تهیه‌كننده تلویزیونی پس از اتمام كار هیچ گونه حق و حقوق قانونی از اثر تولید شده ندارد. ما تهیه‌كننده‌ها فقط می‌توانیم در كنار تلویزیون برویم از توزیع‌كنندگان این سریال‌ها شكایت كنیم. الان از بیت‌المال یك چیزی دارد دزدیده می‌شود.
وی ادامه می‌دهد: كسانی كه سی‌دی‌ها را می‌فروشند و می‌خرند یك عمل غیرقانونی انجام می‌دهند. با توجه به این كه سریال تمام شده، باید خود تلویزیون سی‌دی‌هایش را به بازار بفرستد.
رضوی با اشاره به كیفیت پایین این سی‌دی‌ها می‌گوید: این سریال‌های داخل بازار بی‌كیفیت هستند. هم آرم و لوگوی تلویزیون را دارند هم زیرنویس‌هایش را نشان می‌دهند. این سریال‌ها اسكوپ شده‌اند. یعنی پایین و بالای كار مشكی‌شده و تماشایش سخت است.
این تهیه‌كننده ادامه می‌دهد:‌ اگر سی‌دی‌ها از طریق شركت سروش به بازار می‌رفت، كیفیتش بهتر بود. كاش تلویزیون 10روز پس از پایان پخش سریال آن را وارد بازار می‌كرد كه این اتفاق نیفتد. مخاطب تلویزیون دوست دارد این سریال‌ها را داشته باشد، اما در عین حال مردم باید آموزش ببینند كه این سریال‌ها را نخرند.

این كار كاملا غیرقانونی است
محمدرضا معصوم‌زادگان، مدیر گروه فیلم و سریال شبكه تهران با تاكید بر این كه این كار كاملا غیرقانونی است، توضیح می‌دهد:‌ من برای اولین‌بار است كه می‌شنوم این سریال‌ها كنار خیابان به‌فروش می‌رسند. در فضای اینترنت دیده‌ام كه فایل سریال‌ها را برای دانلود گذاشته‌اند. قاعدتا ما این موضوع را به مقامات سازمان اطلاع می‌دهیم تا مدیران ارشد تصمیم بگیرند.
به گفته وی، حقوق مادی و معنوی سریال‌ها مربوط به صدا و سیماست. اختیار هر گونه خرید، فروش و معاوضه در دست اداره كل تامین برنامه‌ها، متعلق به سازمان صدا و سیماست و تهیه‌كننده در این رابطه هیچ گونه حق و حقوقی ندارد. معصوم‌زادگان ادامه می‌دهد: روند معمول این گونه است كه سروش سیما بر اساس درخواست‌های خودش سریال‌هایی را از شبكه‌ها درخواست می‌كند. شبكه‌ها آن سریال‌ها را در اختیار سروش‌سیما می‌گذارند. نحوه فروش و تعداد توزیع را خود سروش‌سیما تعیین می‌كند. خیلی از سریال‌های شبكه تهران همچون پشت كنكوری‌ها، به كجا چنین شتابان و لطفا دور نزنید به همین روش وارد سروش سیما شده‌اند.

تضییع حقوق تهیه‌كننده
بابك نظری، كارگردان مجموعه انیمیشن شكرستان نیز تاكنون بارها درباره تكثیر غیرقانونی آثارش اعتراض كرده است.
مجموعه 90 قسمتی «شكرستان» محصول مركز انیمیشن حوزه هنری است كه به كارگردانی بابك نظری و به سفارش گروه كودك و نوجوان شبكه 2 سیما تولید شده است.
او می‌گوید: به خاطر این تكثیر‌های غیرمجاز، حق تهیه‌كننده كار ضایع شده است. باید یك راه حل منطقی برای این قضیه پیدا كنیم. بهترین راهش این است كه بلافاصله پس از پخش، اثر به‌صورت سی‌دی راهی شبكه خانگی شود. علاقه‌مندان باید بتوانند كارهای هنری را با كیفیت و قیمت مناسب خریداری كنند.
وی با بیان این كه ما همین مسیر را در پیش گرفته‌ایم از ورود انیمیشن شكرستان به شبكه نمایش خانگی خبر می‌دهد و می‌گوید: حوزه هنری با شبكه 2 به توافق رسیده كه این سی‌دی‌ها وارد شبكه نمایش خانگی شوند. از ما خواسته‌اند كه برچسب‌ها و جلد‌های سی‌دی‌ها را آماده كنیم.
این كارگردان ادامه می‌دهد: این تكثیر‌ها نشان از استقبال شدید مردم دارد. كسی كه یك دی‌وی‌دی را به قیمت 1000تومان می‌فروشد مطمئن باشید كه این كار را دارد در حجم وسیع انجام می‌دهد. اگر غیر از این باشد ضرر می‌كند، اما در حقیقت تهیه‌كننده‌ای كه برای این كار هزینه كرده دوست ندارد ببیند آثارش این طور به فروش می‌رسند.

شركت سروش در این رابطه مسوولیتی ندارد
علی ابوالفتحی، مدیر روابط عمومی شركت صوتی، تصویری سروش توضیح می‌دهد كه چون سی‌دی‌ها محصول شركت سروش نبوده این شركت در این رابطه مسوولیتی ندارد.
او با تاكید بر این نكته كه مساله تكثیر غیرقانونی این سریال‌ها به اداره حقوقی صدا و سیما مربوط می‌شود، تاكید می‌كند: ما اگر محصولات خودمان به صورت قاچاق تكثیر شود پیگیری می‌كنیم. ما اول یك نمونه از آن دی‌وی‌دی قاچاق را می‌خریم و بر اساس آن كپی قاچاق شكایت می‌كنیم. اما وقتی سریال‌های تلویزیونی مستقیما قاچاق می‌شوند، این مساله به ما مربوط نمی‌شود.
ابوالفتحی ادامه می‌دهد:‌ شركت سروش می‌خواهد 2 سریال پایتخت و مجموعه كلاه قرمزی را وارد بازار كند. از روزی كه اینها وارد بازار می‌شوند، اگر كسی این محصولات را كپی كند ما شكایت می‌كنیم. صدا و سیما در ایام عید 3 سریال پخش كرده كه هیچ كدامش هنوز وارد شركت سروش نشده است.
از این مدیر می‌پرسم آیا فكر نمی‌كنید كه اقدام سریع‌تر شركت سروش در توزیع سی‌دی‌ها بتواند جلوی این بازار قاچاق را بگیرد؟
او پاسخ می‌دهد: بازار قاچاق همیشه هست. چه ما زودتر سی‌دی را بیرون بدهیم و چه دیرتر قاچاقچیان كار خودشان را می‌كنند. ضمن این كه طی مراحل ورود سریال‌ها از شبكه به شركت سروش زمان می‌برد. پالایش سریالی مثل پایتخت 48ساعت زمان می‌برد. تهیه برچسب و پاكت سی‌دی هم چند روز طول می‌كشد.
ابوالفتحی درباره اقداماتی كه شركت سروش روی سی‌دی‌ها انجام می‌دهد، می‌گوید: ما سریال را به صورت اصلی (ارژینال) از سازمان صدا و سیما می‌گیریم. یعنی در لابه‌لای سریال‌های ما خبری از تبلیغات و زیرنویس نیست. ما سریال‌ها را پالایش می‌كنیم و قسمت‌های تكراری‌اش را در می‌آوریم. ابتدای هر سریال 10 دقیقه قسمت قبلش تكرار می‌شود. ما تیتراژهای اول و آخر سریال را هم در می‌آوریم. این كارها یك ماه زمان می‌برد.
به گفته مدیر روابط عمومی شركت صوتی، تصویری سروش، تكثیر سی‌دی‌ها بر اساس میزان تقاضای بازار صورت می‌گیرد.
وی تصریح می‌كند: ما سریال «یوسف پیامبر‌« را در تعداد چند 10 هزار نسخه در تمام ایران توزیع كرده‌ایم. وقتی دو سری‌اش تمام شد اقدام به تكثیر سری سوم كردیم. ما برای این كه بازار واسطه‌ها را خراب كنیم بسرعت ظرف یك هفته یك سری دیگر هم تكثیر می‌كنیم. شركت سروش در تمام استان‌ها نمایندگی توزیع دارد و اینها می‌توانند سرعت توزیع را بالا ببرند.

تهیه‌كننده پایتخت:‌ ما خیلی احساس خطر نمی‌كنیم
وقتی به الهام غفوری، تهیه‌كننده سریال «پایتخت» می‌گویم سی‌دی سریال‌هایش را دارند در سطح شهر به قیمت 5 هزار تومان به فروش می‌رسانند با خنده می‌گوید: من حدود 10 هزار تومان به یك فروشگاه دادم كه این فایل‌ها را تبدیل به سی‌دی كند. كاش می‌رفتم از این سی‌دی‌های 5 هزار تومانی می‌خریدم!
او ادامه می‌دهد: من خودم دیروز شنیدم كه این اتفاق افتاده است.
معمولا چند ماه كه از پخش سریال می‌گذرد شركت سروش می‌آید سریال را می‌خرد و وارد بازار می‌كند. اما من تا‌حالا این مدلی‌اش را ندیده‌ام كه یك سریال 10 روز بعد از پخش از طریق شبكه قاچاق وارد بازار شود.
غفوری ادامه می‌دهد:‌ چون این كار پخش شده است، ما خیلی احساس خطر نمی‌كنیم. یك وقت‌هایی سی‌دی اثر پخش نشده وارد بازار می‌شود كه خیلی ناجوانمردانه است. اما سریال ما در بهترین زمان عید پخش شده و همه آن را دیده‌اند.
به گفته این تهیه‌كننده، سریال چاردیواری پس از 4 ماه وارد شبكه سروش شده است.
او توضیح می‌دهد: ما یك‌سری تصاویر پشت صحنه هم ضمیمه سی‌دی‌ها كردیم. در رابطه با تمام سریال‌هایمان سه‌چهار‌ماه پس از پخش ما برای سی‌دی‌هایش اقدام كرده‌ایم.
این طور كه غفوری می‌گوید خیلی از مردم با تلویزیون تماس گرفته‌اند و خواسته‌اند كه پایتخت دوباره پخش شود.
او می‌گوید: این اتفاق دیگر خیلی خنده‌دار است كه بعد از 20روز دوباره یك سریال بخواهد پخش شود.
از غفوری می‌پرسم چطور با این كه مردم آخر سریال شما را می‌دانند می‌نشینند و دوباره تماشایش می‌كنند.
او پاسخ می‌دهد: در پخش مجدد با این كه آخرش را می‌دانی هر قسمت جذابیت خاص خودش را دارد. پایتخت تنها سریالی بود كه كسی از من نپرسید آخرش چه می‌شود. چون مردم می‌بینند خانواده نقی چطور به این مرحله رسیده‌اند.