در مكتب اسلام، میان زن و مرد تفاوتی در نیل به مقامات معنوی و فضایل انسانی وجود ندارد و تنها معیار حقیقی برای تقرب به پروردگار، تقوا و پرهیزكاری است. این مساله هنگامی جلوه و نمود بیشتری مییابد كه میبینیم در بین تمامی شخصیتهای بزرگ جهان اسلام، یك زن از جایگاهی ویژه برخوردار است.
فاطمه زهرا(س) انسان كاملی است كه در میان تمامی اولیای الهی و انبیا و معصومین(ع) بنا بر نص صریح روایات اهل بیت(ع) و اقرار اهالی علم و فضل و معرفت، رتبهای برتر و منزلتی عظیمتر دارد و فضایل و كمالات معنوی فاطمه زهرا(س) به قدری است كه بیان آنها در این مجال نمیگنجد، ولی ذكر و یادآوری مستمر نمونههایی از این فضایل میتواند موجب رشد و بلوغ و ارتقای معنوی جامعه، بویژه بانوان و زنان مسلمان باشد.
منزلت فاطمه (س) نزد رسول خدا (ص)
فاطمه زهرا(س) جایگاه و منزلتی عظیم نزد پیامبر اسلام(ص) داشت و رسول خدا(ص) همواره و بیش از هر كس به او عشق میورزید. تاریخ و روایات، شواهد و قرائن فراوانی را در این زمینه بازگو میكنند.
شخصی به نام بزل هروی از جناب حسین بن روح - سومین نایب خاص حضرت صاحب الامر(ع) - سوال كرد: پیامبر خدا(ص) چند دختر داشتند؟ جواب داد: 4 دختر. پرسید: كدامیك از آنان برتر بودند؟ پاسخ داد: فاطمه (س) بزل هروی پرسید: چگونه از همه دختران رسول خدا افضل بود در حالی كه از همه دختران پیامبر كمسن و سالتر و از نظر مصاحبت با پیامبر كمترین زمان و بهره را داشت؟ حسین بن روح پاسخ داد: به خاطر 2 خصلتی كه پروردگار عالم وی را به آن 2 مخصوص گردانید: 1 از پیامبر خدا میراث برده بود.
2 نسل پیامبر(ص) از او بود و این ویژگی به وی بخشیدهاند مگر به لحاظ فزونی خلوص كه در نیت صدیقه طاهره(س) یافتند. (فاطمه زهرا من المهد الی اللحد، سیدمحمدكاظم قزوینی، ص252)
عایشه، دختر ابیبكر نیز درباره جایگاه زهرای اطهر نزد رسول خدا(ص) این گونه نقل میكند: در سخن گفتن، كسی را از فاطمه زهرا به رسول خدا(ص) شبیهتر نیافتم. هرگاه كه صدیقه طاهره بر پیامبر وارد میشد، رسول خدا به وی خوشامد گفته و دستش را میبوسید و او را در جای خود مینشاند. (همان، ص 252)
این ارتباط معنوی و ارادت و محبت بین پیامبر(ص) و فاطمه(س) را در این روایت كه از رسول خدا(ص) نقل شده نیز میتوانیم دریابیم: ای فاطمه، خدا به غضب تو غضبناك میشود و به رضایت تو راضی میشود، هر كه فاطمه را شناخت كه شناخته و هر كه نشناخته است، بداند وی پاره تن من است. فاطمه قلب و روح من است. هر كه وی را بیازارد مرا آزرده و هر كه مرا بیازارد، خدا را آزرده است. (همان، ص 259)
علم و معرفت
علم و معرفت فاطمه زهرا(س) به منبع بیكران علم الهی متصل است. او خود را از منبع سرشار و جوشان پیامبر كه مهبط وحی و معدن حكمت الهی است سیراب كرده و دارای علم لدنی است. نگاهی به سخنان آن حضرت بویژه خطبه مشهورش ما را به این مقصود رهنمون خواهد كرد.
در صفحه سوم از جلد دوم كتاب بحارالانوار از تفسیر منسوب به امام حسن عسكری (ع) نقل شده است كه زنی نزد فاطمه زهرا(س) آمد و گفت مادر ضعیفی دارم كه در مورد نماز خود دچار اشتباه شده و مرا به سوی شما فرستاده است تا مشكل را از شما سوال كنم. فاطمه زهرا(س) پاسخ فرمودند.
زن بار دوم و سوم نیز آمد و پرسید و پاسخ گرفت. این عمل تا 10 بار تكرار شد و باز هم فاطمه زهرا(س) پاسخ فرمود. آن زن از این همه مراجعه شرمنده شد و گفت: بیش از این شما را به زحمت نمیاندازم و دیگر سوال نمیكنم. حضرت صدیقه فرمود: باز هم بیا و آنچه سوال داری، بپرس.... من هر مسالهای را كه پاسخ دهم، بیش از فاصله بین زمین و عرش پاداش میگیرم. پس مسلم است كه تو هر قدر سوال كنی، برای من هیچ گونه ناراحتی ایجاد نخواهد كرد؛ زیرا از پدرم رسول خدا (ص) شنیدم كه فرمودند: روز قیامت، عالمان شیعیان ما محشور میشوند و به آنان بر اساس میزان دانش، خلعتهای گرانبها داده میشود و نیز میزان خلعتها با میزان تلاشی كه برای ارشاد بندگان خدا كردهاند، مناسبت دارد...
مصحف فاطمه (س) نیز كه از آن سخن گفتیم، گواهی روشن بر عظمت علمی آن حضرت است.
عفت و حیا
فاطمه(س) تجسم عینی حیا و عفت برای همه زنان عالم از اولین تا آخرین است. از امام صادق(ع) نقل است كه علی و فاطمه(ع) نزد پیامبر رفتند تا حضرت كارها را میان آنها تقسیم كند. پیامبر به فاطمه كارهای داخل خانه را واگذار كردند و به علی كارهای بیرون منزل. در این حال فاطمه فرمود: فقط خداوند میداند كه وقتی رسول خدا با كارهای خانه مرا از هماوردی و رویارویی با مردان بینیاز داشت، من چقدر شاد و خرسند شدم. (بیتالاحزان، شیخ عباس قمی، ص42، به نقل از مستدكالوسائل)
عبودیت و بندگی
در محضر حق، بندهای بالاتر از او نمیتوان یافت. او به اوج قله عبادت رسیده است. گویند وقتی آن بانو در محراب خود میایستاد، نور حضرتش همچون نور ستارگان كه بر زمینیان میتابد، بر آسمانیان پرتو میافكند. (بیتالاحزان، ص 48)
فاطمه(س) آنقدر در دل شبهای تار به عبادت میایستاد كه پاهایش متورم میشد و در این میان ابتدا برای دیگران دعا میكرد و سپس برای خود و فرزندان. ادعیه فراوانی از آن حضرت نقل شده است كه همواره مورد توجه بزرگان دین و علمای ربانی بوده و جانهای تشنه مناجات با پروردگار را سیراب كرده است.
از حسن بصری روایت شده كه در امت رسول خدا هیچ كس مانند فاطمه بندگی خدا نكرد. آنقدر بر عبادت میایستاد كه پاهای مباركش ورم میكرد. (همان، ص 46)
امام حسن مجتبی(ع) میفرماید: یك شب مادرم فاطمه را دیدم كه در محراب خود ایستاده است. با او همراه شدم. مادرم پیوسته در ركوع و سجود بود تا آن كه روشنایی صبح پدیدار شد. شنیدم مردان و زنان مومن را دعا میكند. یك به یك آنها را نام میبرد و بسیار برایشان دعا میكند. (همان، ص 47، كشفالغمه، اربلی، ج2، ص 25)
رسول اكرم(ص) مقام عبودیت فاطمه(س) را این گونه ذكر میكنند: آن هنگام كه فاطمه در محراب عبادت در برابر پروردگارش میایستد، نور وی برای ملائكه آسمان میدرخشد. آن گونه كه نور ستارگان برای اهل زمین درخشندگی دارد. در آن هنگام پروردگار بلندمرتبه به فرشتگان خود میفرماید: ای فرشتگانم به بندهام نظر افكنید. فاطمه، بانو و سرور كنیزانم كه در برابرم ایستاده است، اعضا و جوارحش از ترس من میلرزد و با تمام قلب و وجود خویش، به عبادت من ایستاده است. شما را به شهادت میگیرم كه شیعیان وی را از آتش ایمن گردانم... . (فاطمه الزهرا من المهد الی اللحد، ص 277، به نقل از بحار)
مناقب زهرا در منابع اهل سنت
علما و دانشمندان اهل سنت نیز در كتب خود همواره به فضائل صدیقه طاهره اعتراف كردهاند كه نمونههایی از آن را بیان میكنیم. رسول خدا(ص) در روایتی خطاب به سلمان فرمودند: ای سلمان، هر كس دخترم فاطمه را دوست بدارد، همراه من در بهشت جای دارد و هر كس با او دشمنی كند در جهنم است. ای سلمان، دوستی فاطمه در یكصد جای فایده دارد. سادهترین این مواطن مرگ، قبر، میزان، محشر، صراط و محاسبه است. هر كه فاطمه از او خشنود باشد من از او خشنودم و هر كه من از او خشنود باشم خدا از او خشنود است. (حموینی، فرائدالسمطین، ج 2، ص 67)
در كتاب نظم دررالسمطین نیز از علی(ع) نقل شده است كه خداوند به خشم فاطمه خشم میگیرد و باز هم در فرائدالسمطین، جلد دوم صفحه 64 آمده است كه رسول اكرم(ص) فرمود: همانا دخترم را فاطمه نام نهادم، زیرا خداوند او و دوستانش را از آتش دوزخ دور میدارد.
صاحب مقام شفاعت
جابر بن عبدالله انصاری میگوید: به حضرت باقر(ع) عرض كردم فدایتان شوم یابن رسولالله! برای من حدیثی در فضیلت مادر مهینتان، فاطمه زهرا بفرمایید تا وقتی آن را برای شیعیان بیان كنم، خوشحال شوند. امام باقر(ع) در پاسخ او و ضمن نقل روایتی كه به كیفیت حضور فاطمه(س) در محشر اشاره دارد، میفرماید: وقتی (فاطمه) به در بهشت میرسد میایستد. خدای تعالی میفرماید: ای دخت حبیب من! چرا توقف كردی، حال آن كه من تو را امر كرده بودم به بهشت درآیی؟ صدیقه طاهره میگوید: پروردگارا، دوست دارم ارزش من در چنین روزی شناخته شود. پروردگار میفرماید: ای دختر حبیب من برگرد. هر كه در دل محبت تو یا محبت یكی از فرزندان تو را دارد، دستش را بگیر و او را به بهشت درآر. آنگاه حضرت باقر فرمودند: والله ای جابر، در آن روز حضرتش، شیعیان و دوستانشان را برمیگزینند و انتخاب میكنند، آن سان كه پرنده دانه نیكو را از دانه بد جدا میكند. خدای تعالی آنگاه به دوستان و شیعیان فاطمه(س) نیز میفرماید كه برگردید و ببینید چه كسی شما را به دوستی فاطمه دوست میداشت، چه كسی شما را به خاطر دوستی فاطمه غذا داد، چه كسی شما را به خاطر دوستی فاطمه لباس پوشانید، ... شربتی نوشانید و غیبت غیبتكنندهای را از شما رد كرد: دستش را بگیرید و او را وارد بهشت كنید. (بحار، ج 8، ص51، تفسیر فرات، ص 113)
قرآن و پاداش محبت بر فاطمه
فرات ابن ابراهیم در تفسیرش از رسول خدا(ص) روایت میكند كه حضرت فرمود: دخترم فاطمه(س) با فرزندان و شیعیانش وارد بهشت میشوند.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir
مطالب پیشنهادی:
پیوند نور با نور؛ اسوهای برای آیندگان
راز ازدواج نكردن حضرت معصومه (س)
علی علیه السلام و فاطمه در کنار بستر پیغمبر (ص)
پیامبر اكرم (ص) از نگاه امام صادق علیه السلام
عاشورا، تولد دوباره تاریخ
