این رازهای فراوان چنان در محاق ابرهای عظیم پنهان شده‌اند كه از دسترس ساكنان امروزه زمین كه حتی فرصت نمی‌كنند تا گهگاه نگاهی به آسمان بالای سرشان بیندازند دور است. پس دستانی هنرمند و صبور باید در كار باشد تا...
 
با بر و بچه‌های اهل نجوم كه حرف می‌زنی احساس می‌كنی آنها یك سر و گردن از دیگران به آسمان نزدیك‌ترند. چه‌بسا اندام كشیده‌ای نداشته باشند اما قد حیرتشان، قد آگاهی به نادانسته‌هایشان و قد كنجكاوی و تكاپویشان بلندای عجیبی دارد. اغلب در آسمان دنبال پاسخی برای همان سوال ازلی و ابدی می‌گردند كه: از كجا آمده‌اند و به كجا خواهند رفت؟ پرسشی كه سال‌هاست ساكنان جهان را به حیرت واداشته و دانشمندان، فیلسوفان و هنرمندان بسیاری را به تحقیق، بررسی، نظریه‌پردازی و خلق آثار هنری واداشته است.
سیر در جهانی كه در كمال اقتدار و عظمت بر فراز سر ما قد علم كرده، سیر در دنیای زمان، مكان، نور، اندیشه و عشق است. جهانی كه اجرام و رخدادهای آن از ابعاد زمینی فراتر و در طول زمان در حركتند و می‌شود در آن رازهای سر به مهر بسیاری را جستجو كرد.
این رازهای فراوان چنان در محاق ابرهای عظیم پنهان شده‌اند كه از دسترس ساكنان امروزه زمین كه حتی فرصت نمی‌كنند تا گهگاه نگاهی به آسمان بالای سرشان بیندازند دور است. پس دستانی هنرمند و صبور باید در كار باشد تا دریچه‌ای از این جهان رمزآلوده را پیش چشم این ساكنان زمینی بگستراند.
عكاسی نجوم به نوبه خود حرفه خاصی است. اگرچه حسین ثابت معتقد است این عكاسی هم بخشی از همان عكاسی طبیعت است اما به گمان من چنانچه دنیای عكاسی از درخت و گل با عكاسی از زیردریا یا عكاسی از حیوانات و حشرات متفاوت است، عكاسی از رخدادهای نجومی نیز حال و هوایی دیگر دارد، حال و هوایی كه بیش از هر چیز در عمق و رازآمیزگی عكس‌ها خود را نمایان می‌كند.
حسین ثابت تبار (سیامك ثابت) متولد مهر 1359 و كارشناس رشته عمران می‌باشد. ثابت تاكنون عكس‌های بسیاری از حوادث مهم نجومی تهیه كرده كه تعداد زیادی از آنها حتی ارزش جهانی نیز پیدا كرده‌اند. اگرچه مشغله‌های كاری، فرصت ملاقات حضوری با ایشان را فراهم نكرد اما فناوری روز، كار ما را ساده كرد و توانستیم از طریق دنیای مجازی گفتگویی را با وی ترتیب دهیم كه از نظرتان می‌گذرد:

عكاسی نجومی یعنی چه؟ یك عكاس حرفه‌ای باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد تا بتواند عكس‌های نجومی تهیه كند؟

البته لازم به ذكر است كه من یك عكاس آماتورم و به صورت حرفه‌ای به این رشته نپرداختم اما اصولا یك عكاس حرفه‌ای نجوم برای این‌كه بتواند عكس‌های نجومی بگیرد باید مدتی را به صورت آكادمیك در این رشته یا رشته‌های وابسته تحصیل كند و پس از آن در رصدخانه‌های مجهز یا مراكز علمی مربوطه به ثبت عكس‌های خود بپردازد.

آیا دید یك عكاس نجوم با یك عكاس طبیعت كه از عناصر زمینی عكس می‌گیرد متفاوت است؟

رخدادها و اجرام نجومی جدا از طبیعت نیستند، بلكه نیمه فراموش شده آن هستند. در هر دو سبك هدف از عكاسی به تصویر كشیدن زیبایی‌های عالم هستی است و تفاوت عكاسی از پدیده‌های نجومی فقط در استفاده از تكنیك‌های خاص این شیوه، نسبت به عكاسی از طبیعت است.

مهم‌ترین اصل در عكاسی‌های نجومی و عكسبرداری از آسمان چیست؟

پیش از هر چیز علم و آگاهی به آنچه كه قصد ثبت و انعكاسش را داریم و این‌كه چه پدیده یا واقعه نجومی با چه خصوصیاتی را می‌خواهیم عكاسی كنیم یكی از اصلی‌ترین اصول در این حرفه است.
دوم: صبر؛ برای گرفتن یك عكس خوب باید منتظر یك شب ایده‌آل و گرفتن فریمی عالی از سوژه مورد نظر بود.
سوم: تلاش، استقامت و پشتكار برای ثبت بهترین لحظه از این رخداد است.
و در آخر داشتن تسلط كافی به تكنیك‌ها و شیوه‌های عكاسی می‌تواند به ما كمك كند تا از سوژه مورد نظر خود عكسی خوب تهیه كنیم. در كنار همه اینها انتخاب كادر مناسب و زاویه دید تازه نیز نقشی اساسی دارد.

آقای ثابت با چه دوربینی عكاسی می‌كنید؟

در حال حاضر با Canon 350 DSLR Canon 40 DSLR.

آیا افراد عادی هم می‌توانند عكس نجومی بگیرند؟ این كار مستلزم هزینه بالایی است؟

در واقع چندین شیوه برای گرفتن عكس نجومی وجود دارد. در دو نوع آن ما با استفاده از یك دوربین COMPACT ساده یا یك وب كم و حتی دوربین موبایل هم می‌توانیم عكس‌های نجومی بگیریم.
البته باید در نظر داشت كه استفاده از تكنولوژی امكان ثبت بهتر و علمی‌تری از پدیده‌های نجومی را به ما خواهد داد. اما برای علاقمندان به این نوع عكاسی وجود یك دوربین ساده و كمی اطلاعات و دانش كافی خواهد بود.

بهترین زمان برای عكاسی از آسمان چه وقت‌هایی است؟

به‌طور كلی می‌توان گفت یك شب آرام و صاف بدون باد و گرد و غبار و هر گونه پدیده جوی همچون مه یا وارونگی و همچنین شب‌هایی كه بدون نور ماه می‌باشد یك شب خوب برای عكاسی هستند. ولی باید این نكته را هم در نظر گرفت كه بیشتر مواقع این پدیده‌های نجومی همچون بارش‌های شهابی، گرفت‌ها یا مقارنه‌ها و... هستند كه عكاسان را به گرفتن یك عكس خوب تشویق می‌كنند تا یك شب كاملا آرام.

در عكاسی از این پدیده‌ها در جستجوی چه هستید؟

از كجا آمده‌ام آمدنم بهر چه بود
به كجا می‌روم آخر ننمایی وطنم

تا به حال چند تا عكس نجومی گرفته‌اید؟
برای گرفتن یك عكس نجومی از چند فریم تا چند صد فریم عكس گرفته می‌شود ولی با در نظر گرفتن همه این فریم‌ها به عنوان یك عكس، می‌توان گفت حدود 160 عكس خوب تا به حال به ثبت رساندم.

بهترین آنها از دید خودتان چه عكسی بوده و این عكس در چه شرایطی گرفته شده؟

سوال سختی است. من تقریبا همه عكس‌هایم را دوست دارم ولی در كل به سه تای آنها بیش از همه علاقه دارم.
عكسی كه از دور قطبی با زمینه قله دماوند در بهمن 1385 در دمای منفی 35 درجه گرفتم، عكس معادن ماه در دمای منفی 25 درجه و همچنین عكسی كه از پدیده NLC در ارتفاع حدود4800 متری از سطح دریاهای آزاد در قله سبلان گرفته شد.

 در عكس‌های نجومی فاصله و زمان خیلی طولانی است. وقتی پشت دوربین نشستید به چه فكر می‌كنید؟

معمولا سكوت شب‌های رصدی وقت خوبی برای فكر كردن به علاقه‌مندی‌ها می‌باشد من هم معمولا به سوژه‌های بعدی كه در ذهن دارم و كادر‌هایی كه در آن شب می‌توانم بگیرم، فكر می‌كنم.

تعدادی از عكس‌های شما در بسیاری از سایت‌های جهانی قرار گرفته‌اند. لطفا كمی از جشنواره‌هایی كه در آنها شركت داشته و رتبه آوردید برایمان بگویید.

من در جشنواره‌های مختلفی شركت كردم كه كسب رتبه سوم از اولین جشنواره و مسابقه ملی عكاسی نجومی با نام نگاه آسمانی در سال 1386، رتبه تیم برگزیده عكاسی در هشتمین ماراتن مسیه ایران در كاروانسرای قصر بهرام در سال 1387، رتبه دوم از اولین دوره عكاسی از پدیده‌های فیزیكی دانشگاه پلی تكنیك در سال 1388 و راهیابی 4 اثر از 40 اثر برگزیده به جشنواره عكاسی از پدیده‌های فیزیكی 1388 از این جمله بود. همچنین یكی از عكس‌های من در ماه سپتامبر 2008 میلادی توسط مجله (Spektrum Deutsche Scientific American) به عنوان عكس برگزیده انتخاب شد.
ركورد پایین‌ترین عرض جغرافیایی رصد پدیده NLC در عرض 38 درجه نیز به نام من ثبت شده. ضمن این‌كه عكس‌های برگزیده روز سایت TWAN،Spaceweather،Space و NASA و به نمایش درآمدن آثارم در بیش از 135 سایت معتبر علمی دنیا نیز از افتخارات عكاسی بنده است.

بزرگ‌ترین هدف شما از عكاسی از آسمان چیست؟

لذت بردن از این همه زیبایی موجود در خلقت، اندیشیدن به بزرگی و عظمت آن و همین‌طور نشان دادن این زیبایی و عظمت به دیگران.

آقای ثابت از دید شما هم آسمان همه جا یك رنگ است؟

نه هر كجای آن یك رنگ است.

اگر یك روز بیدار شوید و آسمان را سر جایش نبینید؟

به سلامت چشمانم شك می‌كنم.

اگر مدت‌ها آسمان ابری باشد، مثلا یك ماه، چه احساسی دارید؟

احساسی سر شار از لذت عكس گرفتن از ابرها، چون ابر‌ها را خیلی دوست دارم.

چه وقت‌هایی بیشتر به آسمان نگاه می‌كنید؟

تقریبا هر موقع كه بشود.

اگر سقف خانه‌تان شیشه‌ای بود؟

همیشه زیر آن شیشه بودم.

وقت‌هایی كه آسمان در لنز دوربینتان تار می‌شود یعنی؟

لنز دوربینم كثیف شده...

اگر یك روز یك سفینه فضایی ببینید؟

حتما از آن عكس می‌گیرم.
 
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir
 
مطالب پیشنهادی:
آسمان شب ایران (عکسهایی از بابك امین تفرشی منجم و عکاس)
نقاشی‌هایی زیبا و دیدنی با قهوه!
عکس‌های بسیار زیبای طبیعت از هنرمندان مختلف!
این عکس‌ها فوتوشاپ نیستند!!
 10عكس دستكاری شده برتر قرن!!