زبان‌ تلخ‌های فوتبال ايران ؟

جام جم: در ورزش ایران و بویژه فوتبال كم نیستند آدم‌هایی كه زبانی سرخ و گزنده دارند و تهاجم را بهترین حربه برای به چالش كشیدن وضعیت موجود می‌دانند.

در ورزش ایران و بویژه فوتبال كم نیستند آدم‌هایی كه زبانی سرخ و گزنده دارند و تهاجم را بهترین حربه برای به چالش كشیدن وضعیت موجود می‌دانند.

از محمد مایلی‌كهن گرفته تا علی دایی، امیر قلعه‌نویی، محمد دادكان، خداداد عزیزی و... كه صدالبته سرآمد همه این زبان‌سرخ‌ها كسی نیست جز محمد مایلی‌كهن؛ مربی فوتبالی كه در همه حال معترض است و ابایی نیز از این ندارد كه جلوی دوربین‌های تلویزیونی، حملات كلامی تندی را متوجه طرف مقابلش سازد.

مایلی‌كهن كه در سابقه مربیگری خود سرمربیگری تیم ملی بزرگسالان و امید را دارد و در عین حال نیز هدایت تیم‌هایی چون فولاد خوزستان، پیكان و سایپا را عهده‌دار بوده است، در حال حاضر به عنوان مدیر فنی پرسپولیس مشغول به كار است. گویا این مربی همیشه سرش برای جنجال در فوتبال ناپاك ایران درد می‌كند و برای همین خود را جلو انداخته است تا بلكه جلوی جریانات ناسالم را بگیرد. هر چند كه او در این راه بعضی وقت‌ها از خط اعتدال و اخلاق عبور می‌كند تا صحبت‌هایش خیلی‌ها را آزرده‌خاطر كند. نمونه آخر این صحبت‌ها همین قضیه درگیری محمد مایلی‌كهن با علی فتح‌الله‌زاده سرپرست باشگاه استقلال در برنامه ورزش و مردم بود كه تاسف بسیاری از چهره‌های فوتبالی را بر انگیخت.

عبور از اخلاق؛ ممنوع

قاسم پناهگر، مربی و كارشناس فوتبال ایران با ابراز تاسف از درگیری لفظی ایجاد شده بین 2 مدیر فوتبال كشورمان به "جام‌جم " گفت: در این‌كه محمد مایلی‌كهن فردی استخوان خرد كرده در فوتبال و ورزش كشور بوده و صادق و دارای سلامت نفس است، هیچ شك و شبهه‌ای وجود ندارد، اما متاسفانه ادبیاتی كه او در این برنامه به كار برد، اصلا زیبنده شخصیت او نبود و وی باید با خویشتن‌داری بیشتری مواضع خود را بیان كند. به طور طبیعی در هر جامعه‌ای ناهنجاری‌هایی وجود دارد، ولی این دلیل بر آن نیست كه همیشه این ناهنجاری‌ها از سوی یك نفر گفته شود. بی‌تردید هر حوزه مسوولانی دارد كه آنها می‌توانند به آن رسیدگی كنند.

وی با تاكید بر این‌كه مدیران و مسوولان فوتبال باید در همه حال اخلاق را پاس بدارند، افزود: توهین و عبور از مرزهای اخلاقی آن هم در یك برنامه زنده تلویزیونی كه میلیون‌ها بیننده در سنین و در قشرهای مختلف دارد، می‌تواند تسری یافته و به مربیان، بازیكنان و هواداران تیم‌ها نیز گسترش یابد كه به هیچ وجه در شان ورزش ما نیست.

پناهگر تصریح كرد: البته من مخالف این نیستم كه نباید ضعف‌ها، كمبودها و ناهنجاری‌های فوتبال گفته شود، اما قائل به این هستم كه بیان چنین مسائلی باید با ادبیات مناسب و توام با سعه‌صدر باشد تا حرمت‌ها حفظ شود.

دیگر كارشناسی كه سراغش رفتیم حمیدرضا صدر بود؛ كسی كه علاوه بر فوتبال در سینما هم دستی بر آتش دارد. صدر كه در ابتدا به دلیل ناراحتی از برخوردهای زننده و غیر فرهنگی برخی اهالی فوتبال علیه یكدیگر، دوست نداشت حرفی به زبان بیاورد، صرفا به این خاطر كه خود را شخصی رسانه‌ای می‌داند، در مقام پاسخگویی برآمد و گفت: سوالی كه در ذهن من ایجاد می‌شود این است كه چرا تلویزیون چنین بحث‌هایی را روی آنتن می‌برد و برای میلیون‌ها بیننده تلویزیونی پخش می‌كند؟ واقعیت این است كه رسانه‌ها به همین افراد اختصاص پیدا كرده و عرصه برای كسانی كه صحبت‌های فرهنگی مطرح می‌كنند، تنگ شده است. آیا قابل پیش‌بینی نیست كه محمد مایلی‌كهن وقتی روی آنتن می‌رود چنین حرف‌هایی می‌زند یا خداداد عزیزی یا دیگر دوستان. شنیدن چنین ادبیاتی از برخی چهره‌های فوتبالی ما دیگر به امری بدیهی تبدیل شده و جالب آن‌كه مردم هم این ادبیات گفتاری را دوست دارند و چیزی كه بیشتر از هرچیز مرا آزار می‌دهد، همین است.

صدر با بیان این‌كه صحبت كردن در مورد چنین مسائلی مثل آب در هاون كوبیدن است، خاطرنشان كرد: به نظر من اسم چنین برخوردهای توهین آمیزی را نباید فرهنگ گریزی گذاشت، چراكه اینها فرهنگ‌ستیزی است. زمانی هست كه شما می‌گویید من حوصله حرف فرهنگی زدن ندارم، اما زمانی هست كه با نوع ادبیاتتان و كارهایی كه انجام می‌دهید عملا چاقو می‌كشید علیه فرهنگ.

هشدار جدی به جامعه ورزش

وی در پاسخ به این سوال كه تا چه اندازه، ساری بودن چنین ادبیاتی را در فرهنگ فوتبالی ما محكوم می‌كند، گفت: "من چیزی را محكوم نمی‌كنم، ولی وقتی چنین برنامه‌هایی مخاطب دارد و رسانه‌ها هم از آن استقبال می‌كنند، خود بیانگر این است كه ما در چه فضا و حال و هوایی به سر می‌بریم و مشتاق شنیدن چه جور مكالمه‌هایی هستیم ".

وی ادامه داد: " در حقیقت ما قبل از هرچیز باید خودمان را به عنوان كسانی كه در رسانه هستیم و مخاطب چنین برنامه‌هایی، سرزنش كنیم. ما برنامه موفق را برنامه‌ای می‌دانیم كه كسی در آن شكم طرف مقابلش را بدرد. ما برنامه‌ای را موفق می‌دانیم كه به سبك و سیاق گلادیاتورهای رومی اجرا شود و در جریان آن یكی، شخصیت دیگری را خرد كند و از بین ببرد تا ما به عنوان بیننده‌های این جنگ گلادیاتوری هورا بكشیم و بگوییم این برنامه یك برنامه موفق و جذاب بوده است. اگر 2 نفر آرام و با كلام و واژه‌های سنجیده سخن بگویند، ما صحبت‌های آنها را ملال‌آور می‌دانیم و محكومشان می‌كنیم كه چرا وقت ما را گرفتند اینها نشان می‌دهد كه ما با یك بحران فرهنگی جدی روبه‌رو هستیم؛ بحرانی كه برای عبور از آن نیازمند مطالعات جدی هستیم. "

صدر با بیان این‌كه اتفاقی كه در برنامه ورزش و مردم این هفته رخ داد یك هشدار جدی برای جامعه ورزش و فوتبال ما بود، افزود: "البته ما از این هشدارها زیاد داشته‌ایم و حالا باید منتظر باشیم و ببینم چه زمان باید حساب پس دهیم. فقط امیدوارم روزی فرا برسد كه گامی به جلو برداریم و بتوانیم این فرهنگ ستیزی را برطرف كنیم. "

این كارشناس فوتبال كشورمان گفت: "اگر بخواهم جمع‌بندی كنم، باید بگویم خود ما به عنوان افراد رسانه‌ای به این فرهنگ درنده‌خویی اقتدا می‌كنیم و سعی نمی‌كنیم آن را از بین ببریم. ما اگر در فوتبال گل زیبایی زده شود آن را نشان نمی‌دهیم اما اگر زد و خوردی صورت بگیرد و متلكی ردوبدل شود، بارها آن را به تصویر می‌كشیم و نكته اینجاست كه مخاطب و مردم هم همین را می‌خواهند. "

منطق بر جامعه فوتبال حاكم نیست

مهدی تارتار، سرمربی سابق راه‌آهن نیز با اشاره به این‌كه درگیری‌های لفظی بین مدیران و پیشكسوتان روی هواداران تاثیر می‌گذارد، تصریح كرد: مربیان و مدیران باید احترام یكدیگر را نگاه دارند، چون در غیر این صورت دیگر نمی‌شود از هوادار انتظار احترام داشت. وی افزود: كوچك‌ترها باید احترام بزرگ‌ترها را نگه دارند و بزرگ‌ترها هم باید حد خود را بدانند. من برای همه پیشكسوتان احترام قائل هستم، اما جبهه‌گیری یك مدیر و یك پیشكسوت در یك برنامه زنده تلویزیونی اصلا كار درستی نبود، متاسفانه مدیران و مربیان ما هم احساسی هستند و منطق در جامعه فوتبال ما حكمفرما نیست.

سرمربی سابق تیم فوتبال راه‌آهن از الگوبرداری كشورهای صاحب فوتبال به عنوان یك راهكار برای بهبود وضع فرهنگ در فوتبال كشور نام برد و اضافه كرد: آیا در كشورهای دیگر درگیر می‌شوند؟ ما باید از آنها الگوبرداری كنیم و اطلاعات خودمان را بالا ببریم.

پرونده مایلی‌كهن و فتح‌الله‌زاده در دست بررسی

محمد مایلی‌كهن كه پیش از این و به دلیل زبان سرخش در حملات كلامی به علی دایی و امیر قلعه‌نویی، یك سال از حرف زدن راجع به مسائل فوتبال منع شده بود، این بار هم خود را در معرض محرومیتی سنگین‌ قرار داده است، مگر آن‌كه بتواند با ادله لازم برای صحبت‌های خود مستندات محكمه‌پسند عرضه كند. با این‌كه حجت‌الاسلام علیپور اعلام كرده پرونده درگیری لفظی مایلی‌كهن و فتح‌الله‌زاده در هیات تخلفات حرفه‌ای فوتبال بررسی می‌شود و این اقدامات در ماه مبارك رمضان جریمه دو برابری دارد، اما سرپرست باشگاه استقلال به این موضوع معترض است. وی عنوان كرد: "هر چیزی مجاری قانونی خود را دارد. ما شاكی هستیم، چون این همه توهین شنیدیم. اگر بحق باشیم، قانون به ما رای می‌دهد و اگر نباشیم تكلیف‌مان روشن است. وقتی راه چنین موضوعی مشخص است، دیگر اینقدر بالا و پایین پریدن ندارد. "

4 چهره جنجالی دیگر فوتبال

امیر قلعه‌نویی

یكی از زبان‌سرخ‌های این فوتبال امیر قلعه‌نویی است؛ كسی كه معمولا هیچ انتقادی را بی‌پاسخ نمی‌گذارد. امیر قلعه‌نویی حتی آن روزی كه به عنوان مقصر ناكامی تیم ملی در برنامه 90 حاضر شد با این جمله سوالی كه "شما صرفا یك مجری هستید و حق كارشناسی ندارید! " اجازه نداد فردوسی‌پور او را مورد بازخواست قرار دهد.

قلعه‌نویی در همین برنامه 90 چند درگیری لفظی جانانه دیگر هم داشت كه از مهم‌ترین آنها می‌توان به دعوا با واعظی آشتیانی مدیرعامل وقت استقلال و محمد مایلی كهن اشاره كرد كه این دومی همواره، معروف است.

در این میان شاید معروف‌ترین لفظ جنجالی قلعه‌نویی همان یك كلمه‌ای بود كه در كنفرانس خبری پایان بازی استقلال و پرسپولیس به زبان آورد؛ "علی ". او به جای پاسخ دادن به سوال یكی از خبرنگاران، دوستش را صدا زد تا سوال‌كننده را از سالن كنفرانس بیرون كند!

خداداد عزیزی

یكی دیگر از اهالی فوتبال كه همواره اظهارنظرهای جنجالی دارد، خداداد عزیزی است. نكته‌ای كه خود او بارها بر آن تاكید داشته و از این صراحت بیان به عنوان نقطه قوت خود یاد می‌كند.

خداداد عزیزی كه به دلیل صعود تیم ملی به جام‌جهانی 98 و گل زیبایی كه وارد دروازه استرالیا كرد از محوبیت خاصی نزد اهالی فوتبال برخوردار شد در این سال‌ها و حتی زمانی كه پیش از جام ملت‌های 92 از سوی علی پروین به اردوی تیم ملی دعوت شد تا همین اواخر همواره به دلیل همین زبان سرخش یا از تیم ملی دور می‌ماند یا در دوران مربیگری‌اش از سوی كمیته انضباطی فدراسیون فوتبال با محرومیت مواجه می‌شد.

مایلی‌كهن، برانكو، دادكان، قطبی، كفاشیان و خیلی‌های دیگر مورد انتقاد عزیزی قرار گرفته‌اند. عزیزی اخیرا در گفت‌وگو با یكی از نشریات هفتگی گوشه‌هایی از فساد در فوتبال را فاش كرد و خواستار دخالت رئیس‌جمهور برای پایان دادن به این وضعیت شد.

محمد دادكان

5 سال پیش بود كه محمد علی‌آبادی، رئیس وقت سازمان تربیت بدنی پس از حذف تیم ملی از جام‌جهانی 2006 رای به بركناری محمد دادكان داد، اقدامی كه در نهایت منجر به تعلیق فوتبال ایران از سوی فیفا شد.

محمد دادكان با وجود مدیریت موفقش در راس فدراسیون فوتبال همیشه با یك نقطه ضعف عمده مواجه بود این‌كه او انتقادات را بر نمی‌تافت و البته رمز و راز موفقیتش را هم در همین سماجتش می‌دانست. دادكان به دنبال این بركناری بارها و بارها از خجالت علی‌آبادی و همكارانش در سازمان ورزش درآمد و در این پنج‌ساله هرچه فوتبال ملی ما در هر رده سنی با شكست مواجه می‌شد دادكان به قول خودش به جای علی‌آبادی از مردم عذرخواهی می‌كرد. دادكان هنوز هم هرجا آفتابی شود بشدت از علی‌آبادی انتقاد می‌كند. البته دادكان در زمان ریاستش بر فدراسیون فوتبال هم صراحت بیان داشت و بدون هیچ‌گونه تعارفی حرفش را می‌زد كه البته این موضوع باعث رنجش خاطر خیلی از اهالی فوتبال از او شد.

علی دایی

علی دایی یكی دیگر از زبان‌سرخ‌های فوتبال ایران است او هر چند به قول خودش بلد نیست سیاسی حرف بزند اما هر وقت دست به اظهار نظر می زند فوتبال را به هم می ریزد. علی دایی كه محمد مایلی‌كهن از او به عنوان آقا قلدره یاد كرد، در دوران بازیگری بندرت وارد مسائل حاشیه‌ای می‌شد، اما وقتی هدایت تیم ملی را بر عهده گرفت و با انتقادات گزنده‌ای مواجه شد بارها و بارها از كوره در رفت.

دایی وقتی از سرمربیگری تیم ملی بركنار شد 5 ماه دور از فوتبال زندگی كرد، اما در كسوت سرمربی پرسپولیس به فوتبال بازگشت و بارها سر مطالبات از فدراسیون فوتبال اظهارنظرهای تند و تیزی داشت و كار به جایی رسید كه فدراسیون به دلیل آنچه اعتراض دایی به داوری بود در اقدامی بی‌نظیر او را ممنوع‌المصاحبه در حوزه فوتبال كرد! اما این پایان كار فصل جنجالی او نبودتا او در پایان فصل قبل حسابی با حبیب كاشانی سرپرست پرسپولیس گرد گیری كند.