بیدلیل نیست كه پس از سالها هنوز پهله و مارادونا نامهایی بلندآوازهاند و برزیل و آرژانتین در آمریكای جنوبی از یادها نرفته و تاریخی زنده دارند. خیلی دور نرویم، در كشور خودمان تیمهای شاهین و در پی آن پرسپولیس به همین دلیل در اذهان، خاطرههای خوشی به جا گذاردهاند و استقلال از زمانی كه نام «تاج» بر خود داشت و مربی نامداری اهل یوگسلاوی سابق را بالای سر خود میدید، به سبب بازیهای تهاجمی و فكورانهای كه در میدان مسابقه ارائه میداد، رقیب پرسپولیس شد و جا در دل مردم پیدا كرد.
در اروپا بقای تیمهایی چون رئال مادرید بارسلونا و منچستریونایتد در اسپانیا و انگلیس و پایداری فوتبال پرتغال با 10 میلیون نفوس و یكصدهزار فوتبالیست در بین غولهای اروپایی یا یوگسلاوی سابق پیش از فروپاشی و هلند در دهه 70 به دلیل همین تدابیر تهاجمی مورد توجه قرار گرفتند و اگر دلایلی چون بضاعت مالی محدود و كمبود حامیان مالی سبب شد این دو كشور در حفظ بازیكنان و ستارههای خود ناتوان باشند و از كوران رقابت با اسپانیا، پرتغال و انگلیس بازمانند و نزول فوتبال در ایتالیا، با تیمهای پرسابقه، پرتجربه و ثروتمندی چون اینترمیلان، آ.ث میلان، یوونتوس، رم و... را باید دست برنداشتن از همان رسم كهنه و تعصب نشان دادن در بازیهای سنتی دانست كه تلاش مربیان بزرگ این كشور و گردانندگان و مجریان برنامههای فوتبال در این دیار باستانی را بیفایده و خنثی نگهداشته است.
تك و پاتك
غرض از این مقدمه علاوه بر تمایل شدید تماشاگرانی كه به خود زحمت میدهند تا از نزدیك شاهد پیروزی تیم دلخواه خود باشند، بازی زیبا و صحنههای دلانگیز و تك و پاتكهای تاكتیكی و استراتژیكی 2 تیم است كه مربیان آن را فرماندهی میكنند. اینگونه فوتبال است كه سكوها را گرم و تماشاگران را سرگرم میكند تا هیجانی كه از درون میدان مسابقه و جلو دروازهها به سكوها منتقل میشود، تماشاگران را به هیجانی مطبوع وادارد و آنها را از لذت سیراب كند، شاید به همین دلیل باشد كه سرمربی پرتغالی تیم ملی فوتبال ایران، پس از گذشته 5 هفته از برگزاری لیگ برتر فوتبال ایران، لب به اعتراض گشوده و به طرفداری و جانبداری از تماشاگران ایرانی میگوید: این اقبال كه تماشاگران بسیاری را به تماشا میكشاند و در مقایسه با بسیاری كشورها افزونتر نشان میدهد، پتانسیل بالایی دارد كه توجه مرا جلب كرده است. كجای دنیا برای یك بازی بین تیم صدر و قعر جدول 70 هزار نفر به ورزشگاه میروند؟ اما این اتفاق در بازی استقلال و فجرسپاسی رخ داد، البته حساب رئال مادرید، بارسلونا و منچستریونایتد را از سایرین جدا میكنم تا دروغ نگفته باشم و باید كاری كرد تا مسابقات لیگ فوتبال ایران كیفیتی به مراتب بهتر داشته باشد تا این تماشاگران را از دست ندهد.
نسخه كرش
كرش كه حدود 4 ماه است در ایران به سر میبرد و از سر وظیفه یا كنجكاوی از همه زوایا به فوتبال ما پرداخته است، برای خروج فوتبال ایران از بحرانی كه سالهاست در آن غرق مانده و بارها فوتبال ملی ما را از بازیهای المپیك و جام جهانی دور نگهداشته وحتی در رقابتهای آسیایی نصیبی نبرده است یك نسخه عریض و طویل نوشته و تقدیم فدراسیون فوتبال كرده است. در این نسخه به 11 مورد كه علایم بیماری كنونی است، اشاره دارد و از بین آنها به 2 مورد كه قابل توجه است اشاره میكنیم كه سالهاست از سوی كارشناسان تكرار شده و نگارنده، خود به دفعات برآن اصرار ورزیده و خواهان چاره شده است.
سرمربی پرتغالی تیم ملی ایران كه زمانی رهبری تیم رئال مادرید را هم در اختیار داشته و در راه صعود ایران به جامجهانی 2014 برزیل و قهرمانی آسیا، اخلاقا تعهداتی سپرده است، نه به صراحت كامل اما نه در ابهام و پردهپوشی اشاره دارد كه بازیهای لیگ برتر فوتبال ایران در هفتههای آغازین فصل، زیبا و مقبول و در حد اندازهای نیست كه تماشاگران انبوه و علاقهمند را خشنود و راضی كند و بلافاصله میپردازد به كمبود توجه به استعدادها، سرمایههای پایه و غفلت از آموزشهای كلاسیك كه تا سطح باشگاهها مسابقههای لیگ و تیم ملی هم این ضعف ادامه دارد. كرش مصرانه میخواهد همه دستاندركاران از فدراسیون فوتبال، مربیان و تماشاگران و رسانهها، دست به دست یكدیگر بدهند تا تیم ملی در راه صعود به جام جهانی و بازگشت به اقتدار آسیایی كم نیاورد چراكه در غیر این صورت 15 ـ 10 سال دیگر طول میكشد تا دوباره به شرایط موجود برسیم. وی كه مصرانه از فدراسیون فوتبال خواسته به 11 ایراد نسخهای كه برای فوتبال ما پیچیده است به طور جدی توجه نشان دهد، وظیفه خود دانسته با تشكیل جلساتی، هماندیشی با مربیان ایرانی را در دستور كار قرار دهد؛ كاری كه به هر دلیل و بهانهای در گذشته، هیچ گاه از مرحله حرف به عمل نینجامیده و از این بابت فوتبال ملی ما با حاشیههای بسیاری روبهرو شده و زیان دیده است.
عرضه و تقاضا
متاسفانه در سالهای اخیر و بویژه در دوران پس از انقلاب، نگاه باشگاههای ما به سازندگی و پرداختن به تیمهای پایه، با بیاعتنایی روبهرو شده و فوتبال پرخرج و ظاهرا حرفهای موجود، اجازه نداده است بخشی از هزینههای میلیاردی و ولخرجیگونه باشگاهها، برای آموزش و كلاسهای پایهای صرف شود و بر چنین سیاقی، بجز شكوفایی تعداد معدودی استعدادهای خودرو كه مثل گلهای وحشی و گاه كمدوام در فوتبال ما میدرخشند، عرضه و تقاضا در فوتبال ما چنان است كه با سیر صعودی و مخربی در ثبت و امضای قراردادها پدید آمده و تعداد كمی بازیكن سرشناس بین باشگاهها دست به دست شوند و هر ساله پیراهن جدیدی را بپوشند. در حالی كه بر سر تكنیك و تاكتیك فردی و تیمی كه ارائه میدهند، بسی حرف و حدیث است.
نكته: كرش مصرانه میخواهد همه دستاندركاران از فدراسیون فوتبال، مربیان تماشاگران و رسانه ها ، دست به دست یكدیگر بدهند تا تیم ملی در راه صعود به جام جهانی و بازگشت به اقتدار آسیایی كم نیاورد
با یادآوری این كه در فوتبال ایران، پیش از انقلاب اسلامی، باشگاههایی چون بانك ملی، هما، راهآهن، تهران جوان و آرارات در تهران، ملوان انزلی، آب و برق اهواز، جم و كارگر آبادان، ابومسلم مشهد، برق شیراز، ذوبآهن و سپاهان در اصفهان و ماشینسازی و تراكتورسازی در تبریز، همه توجه به سازندگی داشتند و خودكفا بودند، حتی شاهین، تاج و پاس و دارایی و اغلب تیمهای بزرگ و مدعی، نگاهی جدی به دستپروردههای خود داشتند و اصولا چنان خودكفا بودند كه در تركیب تیمهای خود كمتر از بازیكنان دیگر تیمها استفاده میكردند كه خود، رمزی پنهان و دلیلی بزرگ بر فوتبال پرجاذبه آن زمان بود. بیتوجهی به سازندگی گذشته و بیاعتنایی به كیفیت كلاسهای فوتبال امروزی كه بیشتر اختصاص به فصل تابستان دارد و بهانهای برای درآمد صاحبان كلاسها و سرگرم نمودن نوجوانان است، طبیعی مینماید. اگر فوتبال ما با آن همه خرجی كه برایش میشود و شكل منظمتری كه دارد و ظاهر حرفهای كه پیدا كرده است چنان دچار فقر كیفی و كمبود بازیكن قابل قبول و به قدرت تیمهای استوار و مطمئنی باشد كه برای انتخاب 30 بازیكن ملی، ناچار به انتخاب بازیكنان باتجربه ولی مسن یا بازیكنان جوان و بسیار كمتجربه شویم.
برنامههای ناتمام
كرش كه در این اوضاع و احوال انگشت روی این دو كمبود گذاشته برای پرداختن به فوتبال پایه، برنامههایی را به فدراسیون فوتبال ایران پیشنهاد كرده، اما بهتر است آگاه باشد كه علاوه بر سازندگی در سالهای دور در آستانه قدم نهادن در راه فوتبال حرفهای، حدود 8 سال پیش فدراسیون وقت، گامهایی در این راه برداشت و زیربنای همه جانبهای برای رفع این كمبود ساخت.
1ـ ایجاد كلاسهای متعدد برای تعلیم مربیان جدید با دانش روز فوتبال برای سپردن این كلاسها به آنان.
2ـ اجازه گشایش كلاسهای فوتبال توسط افراد صالح و جلوگیری از گشودن دكانها!
3ـ گفتوگو با بعضی باشگاههای نامدار اروپایی، مانند اینترمیلان، كه موجب تاسیس كلاسهایی در چند منطقه ایران؛ اهواز، تهران، اصفهان و... شد كه یكی دو سالی هم با نام اینتركامپولی و به هزینه باشگاه اینترمیلان اداره شد.
4ـ پیشنهاد مسابقاتی در سطح نوجوانان به كنفدراسیون فوتبال آسیا كه به مرحله اجرا هم رسید.
این برنامه كه به قصد محكمسازی اصولی و اقتدار بخشیدن و بازگشت فوتبال ایران به دوره طلایی و سروری در آسیا طراحی شده بود، با آنكه مثل روز روشن بود چه آینده شیرینی دارد متاسفانه پیگیری نشد و نشكفته خشكید، حال باید دید مردی كه از پرتغال برخاسته و مدعی است، فوتبال پرتغال با جمعیت 10 میلیونیاش و با 100 هزار فوتبالیستی كه دارد مكانی در بین 10 كشور برتر جهان دارد، چه دم جادویی دارد كه بتواند در بازیگردانان ورزش و فوتبال ایران موثر افتد و كاری كارستان انجام دهد و نهالی ماندگار برای این ورزش پرطرفدار ایران بكارد.
حیف است كه در پایان یكی از بازیهای انجام شده در پنجمین روز جام یازدهم از لیگ برتر (خلیج فارس) را به تجزیه و تحلیلی نپردازیم و اشارهای به آنچه كرش توجه كرده، نداشته باشیم.
در این بررسی به مسابقه خانگی پرسپولیس و تیم نفت آبادان پرداختهایم كه نزدیك به 75 هزار تماشاگر داشت و تیم میزبان با انگیزههای بسیار و در جنگی بین مرگ و زندگی همه داشتههایش را به معرض نمایش گذاشت و از قضا بازی را با نتیجه 1-3 برد و ظاهرا هواداران و تماشاگرانش را شادمان و امیدوار به خانه فرستاد.
در این بازی كه به دلایل زیاد چنگی به دل نمیزد، تیم آبادانی تا لحظهای كه غافلگیر یك ضربه ایستگاهی، توسط كاظمیان شد (26) به مراتب بهتر از پرسپولیس بود. در این روز كه كاظمیان در غیبت علی كریمی و اولادی، ستاره میدان بود، هر 3 گل تیمش را زد و روی هر 3 گل طراح و برنامهریز بوده، اما پرسپولیس به طور گروهی اشتباهات زیادی داشت، نه در پاسكاری موفق بود، نه تاكتیك و استراتژی مشخصی ارائه كرد و نه تیم مقتدر و برتر میدان بود كه هواخواهان واقعیاش را دلگرم كند، اما یك ضربه ایستگاهی كه از فاصله 25 متری و از كنار دیوار دفاعی گذشت و دور از دسترس دروازهبان نفت به تور نشست كافی بود تا طلسم ناكامیهای پرسپولیس در این فصل بشكند. با این حال نفتیها خود را نباختند و باز هم میداندار شدند، اما اینبار كمی بیپرواتر بودند و تدبیری برای مهار كاظمیان كه پس از مرگ برادرش چند سالی بود كه از چشم افتاده و در سایه دیگران به سر میبرد، نداشتند. این مهاجم بیمهار كه با یك فرار عالی و یك حركت 1-2، دو گل دیگر از دو زاویه مختلف به ثمر رسانید، یك تنه سبب شد استیلی و پرسپولیس از در جهنم خشم تماشاگران قرمز برگردند.
درست است كه هر 3 گل كاظمیان دیدنی بودند، اما درخشش یك تنه این بازیكن در روزی كه هیچكدام از یارانش خوب ظاهر نشدند و از بخت بد هیچ یك از فرصتهای تیم نفت، به جز یكبار به نتیجه نرسید، همان معنی را میدهد كه سرمربی تیم ملی به آن «معجزه» لقب داده است. وی اعتقاد دارد: معجزه ممكن است اتفاق بیفتد، اما این تفكر در فوتبال ایران وجود دارد كه همواره به دنبال معجزه هستیم. شاید فردا، شاید هیچگاه!
تفكر كرش
كرش به این واقعیت پایبند است و میگوید: «درسی كه از فوتبال گرفتهام این است؛ زمانی كه زیبا و باكیفیت فوتبال بازی میكنی بهتر نتیجه را خواهی گرفت.»
