اریکسون؛ از رسوایی‌های اخلاقی عمده تا افول مربیگری در فوتبال

فارس: از هفته گذشته که بحث مذاکرات رویانیان مدیرعامل باشگاه پرسپولیس با اسون گوران اریکسون، سرمربی انگلیس در سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در نشریه سان این کشور درج و سپس رایزنی‌ها با «مرد یخی» در جزیره کیش دنبال شد، تصویری از وی در ذهن «اهالی فوتبال» وجود داشت که از «افول» او در زمینه فنی و اخلاقی حکایت می‌کرد.

این در حالی است که پس از اینکه رسانه‌ها از مشکلات اخلاقی این مربی سخن به میان آوردند مدیران باشگاه پرسپولیس این شیوه را نپسندیدند به طوری که رویانیان در این باره گفت که نباید درباره فردی که در ایران حضور ندارد این‌چنین قضاوت کرد. نکته اما اینجاست که آنچه ملاک قضاوت رسانه‌ها قرار گرفته اخباری است که از زندگی این مربی توسط رسانه‌های خارجی منتشر شده و با یک جستجوی ساده در اینترنت می‌توان به آنها دست یافت.

اریکسون که چهارشنبه شب گذشته نقطه نظراتش را برای مربیگری سرخ‌پوشان تهرانی به محمد رویانیان، مدیر پرسپولیس اعلام کرد به مرور زمان و بیشتر از قبل، اسیر حواشی شده تا جایی که بزرگترین رسوایی‌های اخلاقی او در یک دهه قبل روی داده است.

*آشوب رسوایی جنسی فوتبال انگلیس

مطابق آنچه رسانه‌های بریتانیا گزارش کرده‌اند، اریکسون ۷ سال قبل با نقش داشتن در ماجرایی تکان‌دهنده، در بزرگترین رسوایی اخلاقی این کشور نقش عمده داشت.

در واقع، در سال ۲۰۰۴ بزرگترین اتفاق «پشت پرده‌ای» او مربوط ارتباط با زنی از کارمندان اتحادیه فوتبال بود. زنی که در عین حال با یکی از مدیران این سازمان نیز ارتباط داشت.
 
این خبر در سطح رسانه‌های داخلی و بین‌المللی  بازتاب گسترده ای داشت؛ آنقدر بزرگ و گسترده که شبکه CNN در خبری که در این ارتباط منتشر کرد از تیتر«آشوب رسوایی جنسی فوتبال انگلیس» برای گزارش‌اش استفاده کرد.

در این گزارش از قول دیوید دیویس، مدیر اجرایی اتحادیه عنوان شد که سازمانش از گذشته، در جریان این ماجرا بوده و پس از فاش شدن، مارک پالیوس (به خاطر داشتن ارتباط نامشروع) از مقامش کنار گذاشته شد اما با توجه به موقعیت حساس آن زمان تیم انگلیس، اتحادیه در قبال اریکسون که آن زمان ۵۶ سال داشت، سیاست «مدرا»‌را در پیش گرفت. دیویس اظهار داشت: اکنون زمان مناسبی برای پرداختن به این امر در ارتباط با اریکسون نیست.
 
*نظرخواهی به خاطر رفتار نامشروع اریکسون

گستردگی این رسوایی اخلاقی‌ آنقدر بود که شبکه CNN در سایت خود اقدام به نظرخواهی از مخاطبین خود کرد و این موضوع (حمایت یا عدم حمایت اتحادیه انگلیس) را به سئوال و نظرخواهی گذاشت. ۴۹۲ نفر از ادامه حمایت انگلیسی‌ها از مربی سوئدی با توجه به شرایط خاص آن هنگام تیم تحت هدایتش، رای دادند و در این میان ۲۷۶ نفر خواهان قطع حمایت (برکناری وی) شدند.
 
*دیلی‌میل: یک بر صفر به سود اسوون

انتشار چنین رسوایی اخلاقی همچون یک بمب خبری فوتبال بریتانیا و خارج از‌ آن را تحت تاثیر قرار داد اما وقتی تنها در این ماجرا، یکی از مدیران اتحادیه انگلیس اخراج شد و برخوردی با اریکسون صورت نگرفت، روزنامه دیلی‌میل‌ از تیتر «یک بر صفر به سود اسوون»‌استفاده کرد و نوشت: در ماجرای رسوایی که دو نفر درگیر بودند، مسئول اتحادیه برکنار شد ولی سرمربی تیم ملی که مثل او درگیر بود، معلوم نشد چرا حفظ شد.
 
* دوری از کار به خاطر رسوایی

با توجه به عمق رسوایی اخلاقی مذکور، پالیوس که آن زمان ۵۱ ساله بود، مجبور شد دست از حقوق سالیانه ۳۵۰ هزار پوندی (۶۴۰ هزار دلار در سال) بکشد. ماجرایی که  اولین بار روزنامه جنجالی اخبار جهان(که چندی قبل انتشارش متوقف شد) به طور دقیق و جزیی از ارتباط «فاریا عالم»(۳۸ ساله)، منشی شاغل در اتحادیه با پالیوس و  اریکسون بردارد.

با انتشار این گزارش جنجالی، دیگر رسانه‌های انگلیس فشار زیادی وارد کردند تا اریکسون از مقام سرمربی تیم ملی کنار برود اما وقتی اتحادیه انگلیس در مورد او «مدارا»‌کرد، او نیز سکوت اختیار کرد تا بلکه بتواند تا جام جهانی ۲۰۰۶ زمام تیم بریتانیایی را در اختیار داشته باشد.
 
* شرح ماجرای رسوایی اخلاقی اریکسون

پس از گذشت ۷ سال از آن ماجرا، فاریا عالم که از یک پدر پاکستانی و مادر بنگلادشی متولد شده و اکنون در کانادا بسر می‌برد، در گفت‌وگویی با روزنامه دیلی‌میل در اوایل تابستان سال جاری بطور گسترده شرح داد ماجرای رسوایی اخلاقی چند سال قبل با افراد نامبرده، از جمله اریکسون به چه خاطر بوده است.

وی که اکنون ۴۳ ساله شده تاکید کرد از این که اکنون تنها و فارغ از هیاهوی بسیار چند سال قبل، در کانادا زندگی می کند و اساس خوشحالی می کند هرچند که حقوق سالیانه ۴۱۰هزارپوندی از اتحادیه انگلیس را نمی گیرد. بعد هم افزود از ماجرای فوق پند‌های لازم را گرفته است!
 
* یک رسوایی بزرگ دیگر

در کنار ماجرای ۷ سال قبل، یکی دیگر از مهمترین وقایع اتفاق افتاده در زندگی پر راز و رمز «مرد سوئدی» ماجرای ارتباط با نانسی‌ دل‌اوهیو، بود. این زن که به عنوان رقاص معروف است، در گفت‌وگویی که با روزنامه دیلی‌تلگراف در ماه نوامبر سال جاری داشته به ابعادی از ماجرای ارتباطش با اریکسون پرداخته است. وی عنوان کرد که پس از آنکه مربی سوئدی به ارتباط با وی می پردازد، پس از مدتی براساس یک سری اخبار و قرائن تصور می کند، این زن با تونی بلر، نخست وزیر پیشین انگلیس نیز ارتباط داشته و نسبت به این امر حسادت می کند تا اینکه نانسی در سال ۲۰۰۶ مجبور به ترک اریکسون و بلر می شود.
 
*درج رسوایی اخلاقی در روزنامه آفتون‌بلات

شدت و گستردگی ماجرایی که نانسی از آن پرده برداشت، آنقدر گسترده بود که مهمترین روزنامه سوئد یعنی آفتون بلات، در ابتدای ماه جاری میلادی مجبور به درج گسترده گزارشی در این زمینه شد.
در این گزارش بخش‌های از کتاب منتشرشده نانسی، درج شده که در آن به جزییات رابطه نامشروع اریکسون پرداخته است.

* افول مربیگری و افزایش سن

در کنار این همه هیاهو و رسوایی های اخلاقی در زندگی خصوصی، همان‌گونه که گفته شد اریسکون را می توان نمونه‌ای از مربیان مطرح جهان دانست که با بالا رفتن سن، از میزان کارایی فنی ‌اش کاسته شده است.

این مربی که ۶۳ سال قبل در «سونه سوئد» به دنیا آمد، در زمان جوانی به عنوان یک مدافع راست در تیم‌های تورسبی، سفیهالا، کارلوسکا و فروی لاندا کشورش بازی کرد. «اسوون» در دوران جوانی یک بازیکن متوسط باشگاهی بود که هیچگاه به تیم ملی راه نیافت.
 
وی پس از آنکه کفش‌هایش را آویخت، در سال ۱۹۷۷ پیشنهاد تیم گمنام دگرفوریس کشورش را به عنوان کمک مربی پذیرفت و تا سال ۱۹۷۸ در آنجا باقی ماند. پس از یک سال موفقیت آمیز همراه با تام چادلی‌، در سال ۱۹۷۹ به تیم مطرح کشورش یعنی گوته بورگ پیوست. در این تیم فاتح جام حذفی شد و به قهرمانی در لیگ، جام اتحادیه و نیز جام یوفا رسید(سال ۱۹۸۲).
 
اریکسون پس از تجربه موفق حضور در گوته بورگ، اولین تجربه مربیگری خارج از کشورش را با حضور در راس کادر فنی بنفیکا پرتغال به دست آورد اما بسیاری از کارشناسان معتقدند دوران طلایی او در عرصه مربیگری مربوط به زمانی بود که  وارد فوتبال ایتالیا شد. در آنجا هدایت تیم های آ.اس.رم، فیورنتینا، سمپدرویا ، لاتزیو برعهده گرفت و به افتخاراتی مثل کالچو (سال ۸۶ با رم)، جام حذفی ( سال ۹۴ با سمپدرویا)، کالچو(‌سال ۲۰۰۰ با لاتزیو)، فاتح جام یوفا(سال ۱۹۹۹ با لاتزیو) و ... رسید.
 
*سقوط کاری پس از تجربه مربیگری انگلیس

اریکسون در سال ۲۰۰۱ با پیشنهاد اتحادیه انگلیس برای جانشینی کوین کیگان، زمام امور تیم این کشور بریتانیایی را قبول کرد و اولین مربی خارجی تاریخ تیم ملی این کشور شد. او این تیم را در دو جام جهانی ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶  و جام ملت‌های ۲۰۰۴ هدایت کرد.

پس از این تجربه او به تدریج دچار افول شد. اریکسون در سال ۲۰۰۷ زمام امور منچسترسیتی را برعهده گرفت اما نتوانست مقام خاصی را برای آن به ارمغان بیاورد.
وی در سال ۲۰۰۸ زمام امور تیم ملی مکزیک را قبول کرد اما وقتی نتایج ضعیفی گرفت، با اعتراض گسترده هواداران روبه رو شد و از مقامش در یازده فوریه سال ۲۰۰۹ کناره گرفت.

با توجه به دو ناکامی در ایستگاه منچسترسیتی و تیم انگلیس، تیم‌های رده پایین بریتانیا برای جذب او تمایل از خود نشان دادند. به این خاطر در جولای سال ۲۰۰۹ وی زمام امور تیم دسته دومی ناتس کانتی را پذیرفت. اریکسون بعد از مدتی از حضورش در این مقام برای همکاری با تیم ملی کره شمالی به پیونگ یانگ رفت اما مقامات کره‌ای پس از مطالعه شرایطش از همکاری با وی خودداری کردند. با توجه به این موضوع که باعث دلخوری مقامات تیم ناتس کانتی شد و همینطور نتایج ضعیف با این تیم، وی مجبور شد در تاریخ ۱۱ فوریه سال ۲۰۱۰ از مقامش استعفا کند.
 
*اریکسون ناموفق با ساحل عاج

اریکسون که روزهای ناخوشی را در حرفه مربیگری تجربه می کرد، در تاریخ ۲۸ مارس سال ۲۰۱۰ با کمک یکی از دوستان آفریقایی‌اش پذیرفت هدایت تیم ملی ساحل عاج را در جام جهانی آفریقای‌جنوبی برعهده داشته باشد اما پس از سه بازی دور گروهی و حذف ساحل عاج از جام جهانی از مقامش کنار رفت.
 
این مربی سوئدی با قبول یک ناکامی شغلی دیگر نظیر آنچه با حضور در تیم آفریقایی تجربه کرد، در تاریخ ۳ اکتبر سال ۲۰۱۰ زمام امور تیم لسترسیتی را در لیگ «چمپیون‌شیب» انگلیس پذیرفت. اریکسون تصور می کرد با کسب مقام قهرمانی و آوردن لسترسیتی خواهد توانست به لیگ برتر راه یابد و تا حدی اعتبار کاری از دست رفته اش را احیا کند اما وقتی فصل مسابقات تمام شد، تیم او با کسب مقام دهم به کار خاتمه داد. او همچنان در مقامش حفظ شد تا چندی قبل، در اواخر ماه اکتبر به خاطر درگیری لفظی با مدیران تیم، از مقامش کناره گرفت.

این مسائل نشان می‌دهد که اریکسون هم از لحاظ اخلاقی دچار مشکلات زیادی بوده و هم از نظر فنی در یک دهه اخیر ناکام بوده است. حال اینکه چگونه این مربی با چنین شرایطی گزینه اصلی مربیگری پرسپولیس محسوب می‌شود سؤالی است که مدیران پرسپولیس باید به آن پاسخ دهند؛ البته به شرط آنکه رسانه‌ها را متهم نکنند و به جای این کار به بررسی رزومه مربی مدنظرشان بپردازند.