شمس ادامه داد: نقیب الممالك برای آنكه ناصرالدین شاه خسته نشود تكه‌هایی از چند داستان مانند «حسین كرد شبستری» را با سفر ناصرالدین شاه به فرنگ تركیب كرده و...
   
محمدرضا شمس با تأكید بر این‌كه نویسندگان كودك و نوجوان باید از سنت‌های ادبی-روایی بهره ببرند، به ادبیات گذشته ایران اشاره و نقیب الممالك را با جی‌. كی. رولینگ مقایسه كرد.
 
شمس، نویسنده كودك و نوجوان  درباره تأثیر انقلاب بر ادبیات كودك و نوجوان ایران گفت: نویسندگان از انقلاب آموختند كه زیر بار مسایل دیكته شده و فرمایشی نروند و خودشان تجربه‌اندوزی كنند و این جسارت نه گفتن و خطر كردن در نویسنده‌های كودك و نوجوان نمود چشمگیری دارد.
شمس گفت: ادبیات كم‌رمق كودك و نوجوانی كه پیش از انقلاب وجود داشت نوعی ادبیات لوكس و پشت ویترینی بود كه بیش از آنكه كاركرد ادبی و هنری داشته باشد جنبه تزیینی داشت.
وی افزود: آثار صمد بهرنگی هم كه شاخص‌ترین نویسنده كودك و نوجوان پیش از انقلاب به شمار می‌آید، در حقیقت واكنشی به آن جنبه غالب كاذب بود، اما متأسفانه كارهای بهرنگی با درغلطیدن به سوی مخاطبان و عامه مردم رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت.
شمس در ادامه با اشاره به نقش مؤثر انقلاب در شكل‌گیری ادبیات تخصصی كودك و نوجوان تصریح كرد: آثاری كه در چند ساله آغاز انقلاب خلق شدند به دلیل هیجانات سیاسی و اجتماعی موجود تا حدودی شعارزده بودند اما رفته‌رفته بار ادبی آثار بالا رفت و نویسنده‌ها توجه بیشتری به جنبه‌های تكنیكی كار نشان دادند.
وی دهه 70 را دوران ركود ادبیات كودك و نوجوان عنوان كرد و توضیح داد: شاید این ایستایی و ركود نتیجه تندروی و شتابی بود كه نویسندگان دهه اول انقلاب داشتند در حقیقت این دوران را می‌توان دوره تأمل و بازنگری در حاصل فعالیت‌های صورت گرفته دانست.
وی ادامه داد: به موازات این سكون و تأمل، رویكرد به آثار ترجمه‌ای رونق گرفت و كارهای دست اول و خوبی از ادبیات كودك و نوجوان دنیا به فارسی ترجمه شد و نویسندگان ما این فرصت را پیدا كردند كه كارهای خودشان را به نسبت ادبیات روز دنیا بسنجند و نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی كنند.
شمس همچنین به ورود قالب‌های جدید به عرصه ادبیات كودك و نوجوان در سال‌های پایانی دهه 70 اشاره كرد و گفت: آشنایی با ادبیات روز دنیا نویسندگان را با امكانات تازه‌ای در عرصه خلق آثار ادبی برای كودكان آشنا كرد و آنها این جسارت را پیدا كردند كه با كنار گذاشتن كلیشه‌های رایج قالب‌ها و نگاه‌های تازه‌ای را تجربه كنند.
وی ادامه داد: البته بسیاری از نویسندگان حاضر نبودند به این تغییر نگرش و تجربه‌اندوزی تن بدهند و در همان راه‌های كم‌خطر گذشته ادامه مسیر دادند اما نویسنده‌های نوجو و جسوری هم بودند كه قدم در راه‌های سنگلاخ و پرپیچ و خم جدید گذاشتند.
وی ادامه داد: حالا رسیده‌ایم به جایی كه گاهی بعضی از دوستان جوان‌تر، رویكرد نسل‌های گذشته را ارتجاعی می‌دانند و می‌گویند اساساً تا پیش از این تجربه‌های جدید ما چیزی به اسم ادبیات كودك و نوجوان نداشته‌ایم.
نویسنده داستان نوجوان «دزدی كه پروانه شد»، ضمن رد این مدعا توضیح داد: گاهی در نوجویی و نوخواهی چندان افراط می‌شود كه كار به آنارشی ادبی می‌رسد اما با این همه من نسبت به آینده ادبی نویسنده‌های امروز خوشبینم و معتقدم آنها می‌توانند ادبیات كودك و نوجوان ما را به جایگاه شایسته‌ای در سطح دنیا برسانند.
شمس آشنایی نویسندگان جوان با پیشینه ادبی ایران و نیز جریان كلی ادبیات جهانی را لازمه خلق آثاری اصیل و ارزشمند عنوان كرد و گفت: این آشنایی و شناخت روند رشد ادبیات را تسریع می‌كند و مانع به هرز رفتن استعدادهای نویسندگان جوان می‌شود.
وی افزود: گاهی كه «امیر ارسلان نامدار» را می‌خوانم و می‌بینم نقیب الممالك در دوره قاجار كاری كرده است كه امروز «رولینگ» در «هری پاتر» انجام داده و این قدر در سطح دنیا سر و صدا به پا كرده است، هم متعجب می‌شوم و هم حسرت می‌خورم.
شمس ادامه داد: نقیب الممالك برای آنكه ناصرالدین شاه خسته نشود تكه‌هایی از چند داستان مانند «حسین كرد شبستری» را با سفر ناصرالدین شاه به فرنگ تركیب كرده و از آنها داستان جدیدی ساخته است و این دقیقا همان چیزی است كه در هری پاتر وجود دارد و رمز جذابیت آن هم همین است.
وی با بیان اینكه آشنایی با این سنت‌های ادبی-روایی راه را بر خلاقیت‌های تازه و روزآمد می‌گشاید، گفت: اگر نسل اول نویسندگان انقلاب با ادبیات روز دنیا بیگانه نبودند امروز ما ادبیات درخشان‌تری داشتیم و به همین نسبت آگاهی نویسندگان امروز می‌تواند آینده روشن‌تری برای ادبیات كودك و نوجوان ما رقم بزند.
 
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: farsnews.com
 
 
 
 

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

پربیننده های این بخش

 
X